Monday, March 26, 2018

ኀሠሣ መጻሕፍት


በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ከሚገርሙኝ ነገሮች አንዱ አባቶቻችን ለመጻሕፍት የነበራቸው ፍቅር ነው፡፡ የሌሉትን ካሉበት አስመጥተው አስተርጉመው፤ ለደራስያኑ ቀለብና ቤት ሰጥተው፣ ሲጨርሱም ሹመውና ሸልመው እንዴት ያስጽፉ እንደነበር የተረፉት መዛግብት የሚነግሩን አስደናቂ ነገር ነው፡፡ የኢትዮጵያ ብሔራዊ የቤተ መጻሕፍትና ቤተ መዛግብት ኤጀንሲ ዛሬም በየአድባራቱና ገዳማቱ ከ240ሺ በላይ መጻሕፍት መኖራቸው ይገልጣል፡፡ በመላው ዓለም ተበትነው ከ30 ሺ በላይ መጻሕፍት እንዳሉ ይነገራል፡፡
አንዳንዶቹ መጻሕፍት ስማቸውን እንጂ ራሳቸውን መጻሕፍቱን አላገኘናቸውም፡፡ መጽሐፈ ከሊላ ወዲምናህ፣ መጽሐፈ ዮሴፍ ወእስኔት እስካሁን አልተገኙም፡፡ ከሊላ ወዲምናህ ከ16ኛው መክዘ በፊት እንደነበረ አባ ባሕርይ በመዝሙረ ክርስቶስ ያነሣዋል፡፡ የሐይቅ እስጢፋኖሱ የመጻሕፍት ዝርዝር ከሊላ ወድምናሕን ይጠቅሳል፡፡ መጽሐፉ ግን ዛሬ በሐይቅ የለም፡፡ አባ ጊዮርጊስም በልዩ ልዩ ድርሰቶቹ መጽሐፈ ዮሴፍ ወእስኔትን ያነሳዋል፡፡

Thursday, March 22, 2018

የጣና ቂርቆስ መጻሕፍት በሦስት ዘመናት

ጥንታውያን ጳጳሳት፣ ሊቃውንት፣ ካህናትና ምእመናን፤ ነገሥታት መኳንንት፣ ወይዛዝርት ባላባቶች መጻሕፍትን እያስጻፉ ለየገዳማቱና አድባራቱ ይሰጡ ነበር፡፡ እነዚህ መጻሕፍት በእሳት፣ በጦርነት፣ በዝርፊያና በስጦታ ያለቁት አልቀው የቀሩት ቀርተዋል፡፡ አንዳንድ ገዳማት የነበሯቸው መጻሕፍት ዝርዝር በብራና መጻሕፍት ላይ ይመዘግባሉ፡፡ እነዚህን መዛግብት ዛሬ ስናነባቸው ስንት መጻሕፍት እንደጠፉ ይነግሩናል፡፡ በሌላው ሀገር የተወሰዱትስ ምንም በስደት ቢኖሩ ሕልውናቸው አልጠፋም፡፡ ሕልውናቸው የጠፉት መጻሕፍት ናቸው የሚያስቆጩት፡፡ ከትናንት ብንዘገይ ከነገ እንድንቀድም የቀደሙትን የሥነ ጽሑፍ ሀብቶቻችንን መቃኘት፣ ማጥናትና መጠበቅ አለብን፡፡ ሀገር የምትቆመው በዕውቀትና በእውነት ነውና፡፡ ዕውቀትን ያለ እውነት፣ እውነትንም ያለ ዕውቀት ማሰብ አይቻልም፡፡ 

Tuesday, March 20, 2018

‹የግእዝ ሥነ ጽሑፍ በየዓይነቱ›


ስለ ግእዝ ሥነ ጽሑፍ የተሰበሰቡ አንዳንድ ማስተዋሻዎች 


ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ እነዚህን ማስተዋሻዎች የሰበሰብኩት በዋሽንግተን ዲሲ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ስለ ግእዝ ሥነ ጽሑፍ ለማቅረብ ነበር ይላሉ፡፡ በእነዚህ ሁሉ ዘመናት በየአድባራቱና በየአዳራሹ ብንጋብዛቸው ኖሮ ስንት መጽሐፍ እናተርፍ ነበር? በሀገራችን አንድ ሊቅ ሲሞት ብቻውን አይሄድም

አራት ሰው ሞተ ተቀበረ ዛሬ
ድጓ ጾመ ድጓ መዋሥዕት ዝማሬ
ተብሎ ለአንድ ሊቅ የተገጠመው ይሄንን ይነግረናል፡፡ እንደ ፕሮፌሰር ጌታቸው ያሉ በሁለት እጅ የማይነሡ ሊቃውንት እንደ ጥገት ላም ሊታለቡ፣ እንደ ወይን ዛላ ሊለቀሙ ይገባል፡፡ በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ ከጎተራቸው መዝገን ይገባል፡፡