Monday, February 8, 2016

መኪና አሳዳጅ ውሾች




አንድ የአፍሪካ የሽምቅ ውጊያ መሪ ለብዙ ዓመታት በሽምቅ ውጊያ ታግሎ ነባሩን መንግሥት ካስወገደ በኋላ ለ12 ዓመታት ሀገሪቱን መራ፡፡ ሕዝቡ በሽምቅ ተዋጊነቱ ጊዜ የወደደውን ያህል በመንግሥትነቱ ጊዜ ሊወደው አልቻለም፡፡ ሲመጣ በጭብጨባና በሆታ ተቀበለው፣ ሲውል ሲያድር እያዘነበት ሄደ፣ ሲቆይ ተቀየመው፣ ሲሰነብት ተቃወመው፣ ሲከርምም ዐመፀበትና ከሥልጣኑ አባረረው፡፡ ‹ከሽምቅ ውጊያ በኋላ› After ‹Guerrilla fighting› የተሰኘውን መጽሐፉን ሲጽፍ ከሀገሩ ተባርሮ በሰው ሀገር ያገኘው ናይጄርያዊው ደራሲ ቶማስ ኙዌንጌ ስሙን እንደማይጠቅስ ቃል ገብቶለት አነጋግሮት ነበር፡፡ የሽምቅ ውጊያ መሪው ‹ሆ› ብሎ በእልልታ የተቀበለው ሕዝብ ‹ሂድ› ብሎ በቁጣ ለምን እንዳባረረው ሲገልጥለት እንዲህ ነበር ያለው፡፡
‹የነበረውን መንግሥት ጥለን ሥልጣን ለማግኘት ታግለናል፡፡ ሕዝብን ከጭቆና ነጻ ለማውጣት፣ ፍትሕና እኩልነትንም ለማስከበር ታግለናል፡፡ አሁን ሳስበው የተዘጋጀነው እስከ ቤተ መንግሥቱ ላለው ጉዞ ነበር፡፡ ቤተ መንግሥት ስንገባ ምን ማድረግ እንዳለብን በቅጡ አላሰብንበትም፡፡ የነበረውን ስለ ማስወገድ እንጂ የተሻለ እንዴት እንደምናመጣ በደንብ አልሠራንም፡፡ ቤተ መንግሥቱን ከውጭ ስታየውና ውስጡ ሆነህ ስትኖርበት ይለያያል፡፡ ሥልጠኑን ለማግኘት ስትታገልና ስታገኘው ልዩነት አለው፡፡ መሬት ላይ ሆነህ ተራራውን ስታየውና ተራራው ላይ ሆነህ ተራራውን ስታየው እንደሚለያየው ዓይነት፡፡ ነባሮቹን ችግሮች አስወግደናል፤ ግን በአዳዲስ ችግሮች ነው የቀየርናቸው፤ ነባሮቹን ጦርነቶች አስቁመናል፤ ግን በአዳዲስ ጦርነቶች ነው የተካናቸው፣ ነባሮቹን ቅሬታዎች ፈትተናል፤ ግን በአዳዲስ ቅሬታዎች ነው ቦታቸውን ያስያዝነው› ነበር ያለው፡፡


ማግባት የሚመኙ፤ ግን ካገቡ በኋላ ምን እንደሚያደርጉ ያልተዘጋጁ፤ ገንዘብ የሚፈልጉ፤ ገንዘቡን ቢያገኙ ምን እንደሚሠሩበት በቅጡ ያላቀዱ፤ ውጭ ሀገር ለመሄድ የሚኳትኑ፤ ሄደው ምን እንደሚሆኑ ያላሰቡ፤ ተምሮ መጨረስ እንጂ ጨርሰው ምን እንደሚያደርጉ የተሰላ ዕቅድ የሌላቸው፤ ባለ ሀብት መሆን እንጂ ሀብቱን እንዴት እንደሚይዙት ዕውቀቱም ዝግጅቱም የሌላቸው፤ ሥልጣን ላይ መውጣትን እንጂ ሲወጡ ለሚሆነው ነገር የሠለጠ ሐሳብ ያልቋጠሩ፤ ፌስ ቡክ መክፈት እንጂ ከፍተው ምን እንደሚያደርጉ ባለማቀዳቸው ሺ ጊዜ ፕሮፋይል ፎቶ የሚቀያይሩ፤ የሚዲያ ዕድል ለማግኘት እንጂ ሲያገኙ እንዴት ዘልቀውና ልቀው መቆየት እንደሚችሉ ያላሰላሰሉ - ‹መኪና አሳዳጅ ውሾች› ተብለው ይጠራሉ፡፡
ማግባት አንድ ነገር ነው፡፡ በትዳር መዝለቅ ደግሞ ሌላ፡፡ ሀብት ማግኘት አንድ ነገር ነው፤ ትውልድ የሚሻገር ተቋም መመሥረት ደግሞ ሌላ፡፡ ታዋቂነትን ማግኘት አንድ ነገር ነው፡፡ እንደተወደዱና እንደተከበሩ መኖር ደግሞ ሌላ፡፡ ወደ ኪነ ጥበቡ አምባ መዝለቅ አንድ ነገር ነው፡፡ እንደተካኑና እንደተደነቁ መኖር ደግሞ ሌላ፡፡ የተሳለ፣ የበሰለ፤ የደቀቀ፣ የተሰለቀ ዕቅድ የሚያስፈልገው ከተራራው ጫፍ፣ ከሀብቱ ማማ ማዶ፣ ከሥልጣኑ እርከን ባሻገር፣ ከታዋቂነቱ ክብር ወዲያ፣ ከትዳሩ ጎጆ አልፎ፣ ከትምህርቱ ምረቃ በኋላ ያለውን መንገድ አስልቶ፤ ትርፍና ኪሣራውንም ገምቶ ለመነሣት እንዲቻል ነው፡፡
በአንድ ወቅት ‹መቶ ሺ ብር ብታገኝ ምን ታደርገዋለህ?› ተብሎ የተጠየቀ ሰው ‹መጀመሪያ ስጠኝና ከዚያ በኋላ እነግሃለሁ› አለ ተብሎ ተቀልዷል፡፡ ካሳቀም ሊያስቅ የሚገባው የሰውየው የዕቅድ አስተሳሰብ ነው፡፡ ከበደ ሚካኤል በጻፉት ተረትና ምሳሌ መጽሐፍ ውስጥ የምናገኘው ዘፋኙ ጫማ ሰፊ የገጠመውኮ ይሄ ነው፡፡ ከጫማ ቤቱ በላይ እየኖረ የጫማ ሰፊውን ያህል ደስታን ያላገኘው ባለጠጋ የዚህን ጫማ ሰፊ ዘፈን እየሰማ ይዝናና ነበር፡፡ በነጻ መዝናናቱ ቀማኛነት ስለመሰለው ጫማ ሰፊውን ጠራና አንድ ከረጢት ወርቅ ሰጠው፡፡
ጫማ ሰፊው አመስግኖ ወጣና ቤቱ ገባ፡፡ የመጀመሪያው ጥያቄ ‹የት ላስቀምጠው› የሚል ነበር፡፡ ጫማ ሰፊው አሮጌ ጫማ ለማስቀመጥ እንጂ ወርቅ ለማስቀመጥ የሚችል ነገር የለውም፡፡ ሲሠራ የዕለት ጉርሱን የዓመት ልብሱን ለማግኘት እንጂ ሀብታም ለመሆንና ወርቅ ለመሰብሰብ አላሰበም፡፡ እዚያም እድርሳለሁ የሚል ምኞትም አልነበረውም፡፡ ለእርሱ ወርቁ ድንገቴ የሆነበትም ለዚህ ነው፡፡ ድንገቴ ሀብት የሚያገኙ ሰዎች የሚደርስባቸው የአእምሮ ድቀት ይህን የመሰለ ነው፡፡ አንዳንዶቹም ወጣ ወጣና እንደ ሸምበቆ ተንከባለለ እንደ ሙቀጫ የሆኑት ለዚያ ነው፡፡ ‹እንዴት እንደመጣ የማታውቀውን እንዴት እንደሚሄሄ አታውቀውም› ይባላል፡፡
ጫማ ሰፊ ዕንቅልፍ አጥቶ ነው ያደረው፡፡ ኮሽ ባለ ቁጥር ‹ሌባ ወርቅ ማግኘቴን ሰምቶ ሊወስድብኝ መጣ› እያለ፡፡ ለዕለት ጉርሱ ብቻ የሚሠራው ጫማ ሰፊ ወርቅ የትና እንዴት እንደሚቀመጥ አያውቅም፡፡ እርሱ ወርቅ ለማግኘት አልተዘጋጀም፡፡ ሚሠራው ለማግኘት ነው፡፡ ሲያገኝ ምን እንደሚያደርግ ግን ያሰበው ነገር የለም፡፡ ‹ስጠኝና ምን እንደምሠራ እነግርሃለሁ› እንዳለው ሰውዬ፡፡
ወላጆቻቸውን ወይም ታላላቆቻቸውን አስቸግረው ሱቅ የሚከፍቱ፣ ታክሲ የሚይዙ፣ ሆቴል የሚጀምሩ፣ ወጣቶች ‹ብቻ አንድ ነገር ይከፈትልኝ፣ ውዬ የምገባበት ላግኝ፣ ይኼው እገሌ ተከፍቶለትና ተገዝቶለት ዛሬ ማን ይደረስበታል› በሚል ስሜት ይጀምሩታል እንጂ ያሰብኩትን ባገኘው ከዚያ እንዴት እቀጥለዋለሁ? ብለው ብዙም አይጨነቁም፡፡ የመጀመሪያው ቀን የሞላው ሱቅ እንዲሁ የሚኖር ይመስላቸዋል፡፡ መኪና በራሱ ባትሪና ሞተር መንቀሳቀስ ካልቻለ ስለገፉት ብቻ አይሄድም፡፡ የመገፋቱ ዓላማ መጀመሪያ ባትሪና ሞተሩ እንዲሠሩ፤ ሠርተውም ራሳቸውን ችለው እንዲሽከረከሩ ነው፡፡ እንግፋው- እንንዳው አይሆንም፡፡
የወላጆቻቸውን ሀብት ስለማግኘት ብቻ ሲያስቡ የኖሩ ልጆች ናቸው ወላጆቻቸው ዐርፈው ሀብታቸውን ሲወርሱ ማስተዳደሩ አቅቷቸው አንዴ በሐራጅ፣ አንዴ በዕዳ ያስሸጡት፡፡ ወላጆቻቸው የለፉበትን እንጂ ያለፉበትን አልወረሱም፡፡ ‹ከበሮ በሰው እጅ ሲያዩት ያምር፣ ሲይዙት ያደናግር› የሚለው ደርሶባቸዋል፡፡ እንደ ውሻው መኪናውን ለማግኘት ደከሙ እንጂ መኪናውን ቢያገኙ ም እንደሚያደርጉት አስበውት አያውቁም፡፡
አንድ የሚጮኽ ውሻ የነበረው ገበሬ ነበር አሉ፡፡ ውሻው መንገድ ዳር ይሆንና መኪና ባለፈ ቁጥር መኪናውን ለመያዝ እየጮኸ ይከተለዋል፡፡ የውሻውን የዘወትር ተግባር ያየ ጎረቤቱ ገበሬውን ጠየቀው፡፡ ‹ይኼ ውሻህ ምን ሞኝ ቢሆን ነው የሚበርር መኪና ለመያዝ እንዲህ መከራውን የሚያየው? ለመሆኑ አንድ መኪና እንኳን መያዝ የሚችል ይመስልሃል?› ሲል ጠየቀው፡፡ የውሻው ባለቤትም ሳቅ አለና ‹እኔ የሚገርመኝ እርሱ አይደለም፡፡ በዚሁ ከቀጠለ አንድ ቀን አንዱን መኪና ነክሶ ሊይዘው ይችል ይሆናል፡፡ እኔን የሚገርመኝ ሌላ ነው› አለው፡፡ ጎረቤቱም ከዚህ የባሰ ምን ይገርምሃል?› ሲል ጠየቀው፡፡ የውሻው ባለቤትም ‹እኔን የሚገርመኝ እንደምንም ብሎ መኪናውን አንድ ቀን ቢያገኘው ምን ሊያደርገው እንደሚችል አለማሰቡ ነው› አለው ይባላል፡፡
የመኪና አሳዳጅ ውሾች ዋናው ጠባይ ይኼ ነው፡፡ ቢያገኙት ምን እንደሚያደርጉት በቅጥ ያላሰቡበትን ዓላማ ይከተላሉ፡፡ ከዚያስ? ለሚለው መልስ የላቸውም፡፡ የሚያደርጉት ሌላው ስላደረገው፣ ብዙ ስለተወራለት፣ ሰው ሲያደርገው ስላዩት፣ ወይም ማስታወቂያዎቹ ስለጮኹለት ይሆናል፡፡ መኪና ስለመያዝ እንጂ ወዴት አቅጣጫ እንደሚነዱት አይዘጋጁም፡፡ ኮሌጅ ለመግባት እንጂ በኮሌጅ ለመዝለቅ፣ ዘልቀውም ኮሌጅ ለመበጠስ አይዘጋጁም፡፡ ውጭ ሀገር ለመሄድ እንጂ እዚያ ለሚገጥማቸው ውጣ ውረድ በውጭም በውስጥም አላቀዱበትም፡፡ ፓርቲ ለመመሥረት እንጂ፣ በፓርቲ ውስጥ ለመዝለቅ የወጠኑት ስልት የለም፤ ማኅበር ለማቋቋም እንጂ የማኅበርን ማዕበልና ንውጥውጥ(ዳይናሚክስ) ችለውና አሸንፈው ለመዝለቅ የተለሙት ትልም የለም፡፡ ዕቅድ ከምኞት የሚለየው በሦስት ነገር ነው፡፡ ወደምታስበው ዓላማ የሚወስድህን ትክክለኛ መንገድ አጥርተህ ካወቅከው፤ በመንገዱ ለሚገጥምህ ደስታና ኀዘን እኩል ከተዘጋጀህና ዓላማህ ላይ ስትደርስ በዓላማህ ለመዝለቅ የሚያስችል በቂ ስልት ካለህ፡፡
እንሂድ ተብሎ ከቤት አይወጣም፡፡ የትና እንዴት እንደሚኬድ፤ ሲደረስም ምን አንደሚደረግ ሳይታወቅ፡፡ ሊቃውንት ‹በሕይወት ውስጥ 10 በመቶው ከማግኘት፣ 90 በመቶው ግን ከአያያዝ ይሟላል› ይላሉ፡፡ ገንዘብ በሎተሪም ይገኛል፣ ወድቆም ይገኛል፣ በውርስም ይገኛል፣ በስጦታም ይገኛል፣ ተዘርፎም ይገኛል፡፡ አያያዝ ግን በስጦታም፣ በውርስም፣ በስርቆትም፣ በሎተሪም አይገኝም፡፡
ካገኘኽው በኋላ ምን እንደምታደርገው፣ እንዴት እንደምትይዘውና የት እንደምትወስደው የማታውቀውን ነገር ‹ለማጣት አግኝተኸዋል ማለት ነው፡፡ ልክ እንደ መኪና አሳዳጁ ውሻ፡፡

30 comments:

  1. ሊቃውንት ‹በሕይወት ውስጥ 10 በመቶው ከማግኘት፣ 90 በመቶው ግን ከአያያዝ ይሟላል› ይላሉ፡፡
    God bless u D/n Daniel

    ReplyDelete
  2. ከሁሉም በፊት መቻልን እንድሰጠን እንፀልይ!!

    ReplyDelete
  3. ግን እኮ የውሻውን ሐሳብ አላወቅነውም!

    ReplyDelete
  4. መኪና አሽከርካሪ ውሾች ምንኛ ይታዘቡ ይሆን

    የመኪና አሳዳጅ ውሾች ዋናው ጠባይ ይኼ ነው፡፡ ቢያገኙት ምን እንደሚያደርጉት በቅጥ ያላሰቡበትን ዓላማ ይከተላሉ፡፡ ከዚያስ? ለሚለው መልስ የላቸውም፡፡ የሚያደርጉት ሌላው ስላደረገው፣ ብዙ ስለተወራለት፣ ሰው ሲያደርገው ስላዩት፣ ወይም ማስታወቂያዎቹ ስለጮኹለት ይሆናል፡፡

    ReplyDelete
    Replies
    1. ኢትንአዶ ... ዘእንበለ ተፍጻሜ ርእዮቱ ይባላል መሰለኝ እንጂ ብሩህ አእምሮ እንዳለህ ጽሑፍህ ያሳብቃል። ያም ሆነ ይህ አስተያየት የሚጽፉ አንባቢዎችህ እንዳለ አንተ የጻፍከውን እንደ ገደል ማሚቶ መልሰው ሲለጥፉ ከተራ ቲፎዞነት ያለፈ ትርጉም አይኖረውም። አስተያየት (comment) መሆኑ አልገባቸው ይሆን? አሳላፊዎቹስ (moderator) ለምን ይሄን ይፈቅዳሉ? በዚህ ጉዳይ ላይ ትንሽ ብታስተምረን አመስጋኞች ነን።
      ፫፻፲፰ ዘብሔረ ኢትዮጵያ

      Delete
  5. Enter your comment...I feel so comfort,thanks!

    ReplyDelete
  6. Ewunet new! Ere wushawum mekinawun dersobet biyzew, ayayazun kalawekebet deftito ligedlew ychilal. Endezihum, bahunu gizie yalefubet genzeb agignitew ayayaz balemechalachhew sntochu teftewal/alkewal!

    ReplyDelete
  7. ‹በሕይወት ውስጥ 10 በመቶው ከማግኘት፣ 90 በመቶው ግን ከአያያዝ ይሟላል› ይሄ አልገባ እያለው ነው ብዙ ሰው የተቸገረው

    ReplyDelete
  8. ካገኘኸው በኋላ ምን እንደምታደርገው እንዴት እንደምትይዘውና የት እንደምትወስደው የማታውቀውን ነገር ለማጣት አግኝተኸዋል ማለት ነው፡፡

    ReplyDelete
  9. ደስ እያለኝ ነው ያነበብኩት። ልኖርበት እተጋለሁ እንደተለመደው ከልቤ አመሰግናለሁ!

    ReplyDelete
  10. It is a very nice advise and good to act accordingly.Thank you very much

    ReplyDelete
  11. እርማት Gorilla ዝንጀሮ እንጂ ሽምቅ ውጊያን አያመለክትም።
    https://en.m.wikipedia.org/wiki/Guerrilla_warfare

    ReplyDelete
    Replies
    1. erases/h tesasatk, degmes/h ambebew. mastewal yseteh

      Delete
  12. "አሁን ሳስበው የተዘጋጀነው እስከ ቤተ መንግሥቱ ላለው ጉዞ ነበር፡፡ ... የነበረውን ስለ ማስወገድ እንጂ የተሻለ እንዴት እንደምናመጣ በደንብ አልሠራንም፡፡"

    ReplyDelete
  13. Thank you Daniye!!I got what you mean brother.

    ReplyDelete
  14. ማግባት የሚመኙ፤ ግን ካገቡ በኋላ ምን እንደሚያደርጉ ያልተዘጋጁ፤ ገንዘብ የሚፈልጉ፤ ገንዘቡን ቢያገኙ ምን እንደሚሠሩበት በቅጡ ያላቀዱ፤ ውጭ ሀገር ለመሄድ የሚኳትኑ፤ ሄደው ምን እንደሚሆኑ ያላሰቡ፤ ተምሮ መጨረስ እንጂ ጨርሰው ምን እንደሚያደርጉ የተሰላ ዕቅድ የሌላቸው፤ ባለ ሀብት መሆን እንጂ ሀብቱን እንዴት እንደሚይዙት ዕውቀቱም ዝግጅቱም የሌላቸው፤ ሥልጣን ላይ መውጣትን እንጂ ሲወጡ ለሚሆነው ነገር የሠለጠ ሐሳብ ያልቋጠሩ፤ ፌስ ቡክ መክፈት እንጂ ከፍተው ምን እንደሚያደርጉ ባለማቀዳቸው ሺ ጊዜ ፕሮፋይል ፎቶ የሚቀያይሩ፤ የሚዲያ ዕድል ለማግኘት እንጂ ሲያገኙ እንዴት ዘልቀውና ልቀው መቆየት እንደሚችሉ ያላሰላሰሉ - ‹መኪና አሳዳጅ ውሾች› ተብለው ይጠራሉ

    ReplyDelete
  15. እግዚአብሔር ይስጥልን።‹በሕይወት ውስጥ 10 በመቶው ከማግኘት፣ 90 በመቶው ግን ከአያያዝ ይሟላል› ይሄ አልገባ እያለው ነው ብዙ ሰው የተቸገረው።

    ReplyDelete
  16. Abet yegna eremat sech. Lemehonu Diacon Daniel yetsafewun bedenb aytehewal. Yetsafew 'Guerrila' bello newu.
    Mechem ante raseh yeshemek tewagi yeneberk mehon alebeh endeih chekuleh yetesasate eremat yeseteh.

    ReplyDelete
  17. kale hiwot yasemalin



    ReplyDelete
  18. lega terw sfhal!! leb yala leb yebale ezan ymmalket new ewntw!!

    ReplyDelete
  19. It is a wonderful comment.May God bless you!!But are you doing your assignment?I hope so.

    ReplyDelete
  20. thanks D/Daniye. Bless u more

    ReplyDelete
  21. እውነት ነው ...በኛም ሀገር የምናየው ሁሉ አካሄዱ ይህን ይመስላል፡፡

    ReplyDelete
  22. መኪናው ሲፈጥን (ሲሮጥ) ለውሻው የተለየ ትርጉም ቢኖረውስ?
    ለምሳሌ ለልጅ ሲስቁለት ለውሻ ከሮጡለት ይባላል
    ስለዚህ መኪናው ሲሮጥ ለውሻው ሽሽት ቢመስለውስ?

    ReplyDelete