Wednesday, June 24, 2015

ዕንቁላል፣ ድንችና ቡና

click here for pdf
ልጁ ሁልጊዜ እየመጣች ታማርራለች፡፡ ኑሮ አልተሳካልኝም፣ አልሞላልኝም፣ ባሌ ያስቸግረኛል፣ ሥራ ቦታ ሰላም የለኝም፣ ጎረቤቶቼ ረበሹኝ፣ ሕመሙ በረታብኝ፣ ገንዘቤ አልበረክት አለ፤ ጓደኞቼ ያሙኛል፣ ልጆቼ  ይበጠብጡኛል፡፡ ስለ ሸረኛ፣ ስለ መጋኛ፣ ስለ ምቀኛ፣ ስለ መተተኛ የማትለው ነገር የላትም፡፡ አባቷ የተለያዩ ታሪኮችን እየጠቀሰ ሊመክራት፣ ሊያጽናናትና ሊያበረታት ሞከረ፡፡ እርሷ ግን ማማረሯን፣ መማረሯንም አላቆመቺም፡፡ እንዲያውም ምሬቷ ከቀን ወደ ቀን እየጨመረ፤ ኑሮዋንም እየጠላቺው፣ ፈተናዋንም እየፈራቺው መጣቺ፡፡
አንድ ቀን መኖር አስጠልቷት፣ ችግሩና መከራም በርትቶባት፣ ምሬቷም ጫፍ ደርሶ መጣቺ፡፡ ‹‹በቃ ከዚህ በኋላ መኖር አልፈልግም፤ ይህንን ያህልስ እኔ ለምን እፈተናለሁ፤ ለምንስ ችግር ይበረታብኛል፤ ለምንስ ሁሉም ነገሮች ይጠሙብኛል፤ በቃ እኔ መኖር የለብኝም›› እያለች ታለቅስ ነበር፡፡
አባቷ ምክሩ ሁሉ እንዳልሠራ፣ የነገራትንም ሁሉ እንደዘነጋቺው ተረዳ፡፡
‹‹ተከተይኝ›› አላትና ወደ ማዕድ ቤት ገቡ፡፡ 

ወንበር ሰጣትና እርሱ ወደ ምግብ ማብሰያው ሄደ፡፡ ኮመዲኖውን ከፈተና ዕንቁላል፣ ድንችና የተፈጨ ቡና ይዞ መጣ፡፡ እርሷ ግን ትዕግሥቷ አልቆ ነበር፡፡ በልቧም ‹‹እኔ ኑሮ መርሮኝ እርሱ ምግብ ሊጋብዘኝ ይፈልጋል›› ትል ነበር፡፡ ‹‹አባቴ ችግሬን አልተረዳውም ማት ነው፤ ርቦኝ የተነጫነጭኩ መሰለው›› አለቺ፡፡ ‹‹እኔ ምግብ አልፈልግም፣ ቡናም አልጠጣም፤ በቃ እንዲያውም እሄዳለሁ›› አለቺው፡፡ ዝም አላት፡፡
ሦስቱ ምድጃዎች ላይ የሻሂ ማፍያዎችን ጣደ፡፡ በአንደኛው ላይ ዕንቁላሉን፣ በሌላው ላይ ድንቹን፣ በሦስተኛውም ላይ የተፈጨውን ቡና ጨመረው፡፡ ከዚያም ወደ ልጁ መጣና ከጎኗ ተቀመጠ፡፡ ‹‹ምን እየሠራህ ነው፤ የኔ ችግርና ምግብ ምን አገናኛቸው፤ ቤቴ ውስጥ ሞልቷልኮ፤ ሕጻን አደረግከኝ እንዴ፤ ዕድሌ ነው፣ አንተ ምን ታደርግ›› ትነጫነጫለች፣ ትቆጣለች፣ ታማርራለች፡፡ አባቷ ግን ዝም ብሎ ያዳምጣታል፡፡ ማልቀስ ጀመረች፡፡ ትከሻዋን እየደባበሰ ዝም አላት፡፡ ቃል ከአፉ አልወጣም፡፡
ውኃው መንፈቅፈቅ ጀመረ፡፡ አልፎ አልፎም ውኃው ከመክደኛው ወጥቶ እሳቱ ላይ ሲንጠባጠብ ‹ትሽ› የሚለው ድምጽ ይሰማ ነበር፡፡ አባቷ ድንገት ቆመ፡፡ ደንግጣ እንደተቀመጠች አቅንታ አየቺው፡፡ ‹‹በይ ተነሺ› አላት፡፡ ዘገም ብላ ተነሣቺ፡፡
‹‹ሦስቱንም የሻሂ ማፍያዎች ክፈቻቸው›› አላት፡፡
‹‹ለምን?›› አለቺ ግራ ተጋብታ፡፡
‹‹ግዴለም እሺ በይኚ››
መንቀር መንቀር እያለቺ ወደ ማንደጃው ሄደቺ፡፡
‹‹ሦስቱም ማፍያዎች ውስጥ ያሉትን ነገሮች አውጫቸው›› አላት፡፡ ዕንቁላሉንና ድንቹን በጭልፋ አወጣቺና ሰሐኖቻቸው ላይ አደረገቻቸው፡፡ ቡናውን ስኒ ላይ ቀዳቺው፡፡
‹‹እና ምን ይሁን?›› አለቺው ልጁ፡፡
‹‹ድንቹን ተጫኚው፣ ዕንቁላሉን ላጭው፣ ቡናውንም ቅመሺው››
‹‹ተመልከቺ፤ ድንቹ ውኃ ውስጥ ከመግባቱ በፊት ጠንካራ ነበረ፡፡ የፈላው ውኃ ግን ጠንካራውን ድንች ፈረካከሰው፡፡ ዕንቁላሉ የፈላው ውኃ ውስጥ ከመግባቱ በፊት ውጩ ጠንካራ ውስጡ ግን ፈሳሽና ስስ ነበረ፡፡ ውኃው ሲፈላ ግን ውስጡ ፈሳሽና ስስ የነበረው አስኳሉ ጠንካራ ሆነ፡፡ ቡናው ሲፈላ ቤቱን በመዓዛው ዐወደው፣ የአካባቢውንም ጠረን ቀየረው፤ ጣዕሙም ልዩ ሆነ፡፡
‹‹ሦስቱም በተመሳሳይ ማፍያ በተመሳሳይ ዓይነት እሳት ነበር የተጣዱት፡፡ ችሀግራቸው አንድ ነው፤ ለአንድ ዓይነት ችግር የሰጡት ምላሽ ግን የተለያየ ነው፡፡ ድንቹ ጥንካሬውን አጣ፣ ዕንቁላሉ አስኳሉ ጠነከረ፣ ቡናው መዓዛውና ጣዕሙን ይበልጥ እንዲያወጣው አደረገው፡፡ ልጄ ያንቺም ችግር ያለው ከገጠመሽ ችግርና ፈተና አይደለም፡፡ ለገጠመሽ ችግርና ፈተና ከምትሰጪው ምላሽ እንጂ፡፡ የተለያዩ ሰዎች አንድ ዓይነት ፈተና ሊገጥማቸው ይችላል፤ እንዲያውም በኑሮው ውስጥ የማይፈተን ሰው የለም፡፡ ነገር ግን ሰዎች ለችግርና ለፈተና የሚሰጡት ምላሽ የተለያየ ነው፡፡
‹‹ፈተና አንዳንዱን እንደ ድንች ጥንካሬውን አጥቶ እንዲፈረካከስ ያደርገዋል፡፡ አንዳንዱን ሰው ደግሞ እንደ ዕንቁላሉ ውስጡን ያጠነክርለታል፤ ሞራሉን ገንብቶ፣ መንፈሱን ያበረታዋል፡፡ እሳት የብረትን ዝገት እንዲያስወግድ ፈተናም የአንዳንዱን የስንፍና ዝገት ያስወግድለታል፣ ውስጡን ጠንካራ ያደርግለታል፡፡ አንዳንዱ ደግሞ ችግርና መከራው፣ ፈተናና ስቃዩ ውስጣዊ መዓዛውንና ጣዕሙን እንደ ቡናው እንዲያወጣ ያደርገዋል፡፡ ውስጣዊ ችሎታውን፣ ዕምቅ ዐቅሙን፣ የተዳፈነ ተሰጥዖውን፣ ለሌሎች ሊተርፍ የሚችል ጸጋውን ያወጣለታል፡፡
‹‹ውሳኔው በእጅሽ ላይ ነው ልጄ፤ ችግር እንዳይመጣ፣ ፈተናም እንዳይኖር፣ መከራም እንዳይገጥም ተግዳሮትም እንዳይደርስ ማድረግ አይቻልም፡፡ ራስን ወይ ድንች፣  ወይ ቡና ወይም ደግሞ ዕንቁላል ማድረግ ግን ይቻላል፡፡››
ልጁ ጉንጩን ስማው አንገቷን እየነቀነቀች ወጣች፡፡ ውስጧም ‹ዕንቁላል፣ ድንችና ቡና› ይል ነበር፡፡   
source; philosophical short stories

45 comments:

  1. girum eyta new dani

    ReplyDelete
  2. ልጁ ጉንጩን ስማው አንገቷን እየነቀነቀች ወጣች፡፡ ውስጧም ‹ዕንቁላል፣ ድንችና ቡና› ይል ነበር፡፡
    ይገርማል ብልህ መካሪ አያሳጣን።

    ReplyDelete
  3. Thank you dani betam amesegenalehu.endeterdahutem bemangnawm fetna dench alemehon enj mtenkerem lelelaw araya mehonem(ende buna meshtet) yechalale denech kemehon yadenen.

    ReplyDelete
  4. wow wow wow very nice history....

    ReplyDelete
  5. Thanks God. I have learned a lot from this article as my work place is so bad that I presumed, I can't bear it. But now on i will tolerate with God. Thank you again.

    ReplyDelete
  6. ‹‹ፈተና አንዳንዱን እንደ ድንች ጥንካሬውን አጥቶ እንዲፈረካከስ ያደርገዋል፡፡ አንዳንዱን ሰው ደግሞ እንደ ዕንቁላሉ ውስጡን ያጠነክርለታል፤ ሞራሉን ገንብቶ፣ መንፈሱን ያበረታዋል፡፡ እሳት የብረትን ዝገት እንዲያስወግድ ፈተናም የአንዳንዱን የስንፍና ዝገት ያስወግድለታል፣ ውስጡን ጠንካራ ያደርግለታል፡፡ አንዳንዱ ደግሞ ችግርና መከራው፣ ፈተናና ስቃዩ ውስጣዊ መዓዛውንና ጣዕሙን እንደ ቡናው እንዲያወጣ ያደርገዋል፡፡ ውስጣዊ ችሎታውን፣ ዕምቅ ዐቅሙን፣ የተዳፈነ ተሰጥዖውን፣ ለሌሎች ሊተርፍ የሚችል ጸጋውን ያወጣለታል፡፡

    ReplyDelete
  7. አቤት የዛሪው መልእክትህ ደግሞ በጣም የሚገርም ነው ስለፈተናው አበዛዝ ብዙም አይገርመኝም ማንቀላፋት ሲመጣ እንድንነቃ የሚያደርጉ ደውሎች ከየአቅጣጫው ይመጣሉ በሚለው ስለምረዳ ግን ትርጓሚው ፣ አባትየው የፈጠሩት መላ ፣ የልጃቸውን የውስጥ ጫጫታ እንዲት አድርገው ቢያዳምጡት ነው ይህንን መላ የፈጠሩት አቤት ከእንደዚህ አይነት ቤተሰብ መፈጠር በራሱ አድሜ ይቀጥላል በጣም ደስ የሚል መልእክት ነው እግዚአብሔር ይባርክህ እኔም ዛሪ እኔ በሌለሁበት ያማኝ አለቃዬ ነገር ቢያበሳጨም መልእክትህ እኔንም ዕንቁላል፣ ድንችና ቡና እንዲል አድርጐታል ተባረክ

    ReplyDelete
  8. ‹‹ሦስቱም በተመሳሳይ ማፍያ በተመሳሳይ ዓይነት እሳት ነበር የተጣዱት፡፡ ችሀግራቸው አንድ ነው፤ ለአንድ ዓይነት ችግር የሰጡት ምላሽ ግን የተለያየ ነው፡፡ ድንቹ ጥንካሬውን አጣ፣ ዕንቁላሉ አስኳሉ ጠነከረ፣ ቡናው መዓዛውና ጣዕሙን ይበልጥ እንዲያወጣው አደረገው፡፡ ልጄ ያንቺም ችግር ያለው ከገጠመሽ ችግርና ፈተና አይደለም፡፡ ለገጠመሽ ችግርና ፈተና ከምትሰጪው ምላሽ እንጂ፡፡

    ReplyDelete
  9. Egziabehere yebarkehe Decon Daniel.ene gene endedenech eyehonku techegrealehu ena kene yeberetachu asebugne beselotachu!

    ReplyDelete
    Replies
    1. selam deyakoni dear Daniel kibret kale hiwot yasemalini

      Delete
  10. You customized well and very interesting.

    ReplyDelete
  11. በጣም በከፋኝ ሠዓት ስለሆነ ይህን ፅሁፍ ያነበብኩት እግዚአብሐር ይስጥህ ተስፋ ከመቁረጥ አድኖኛል፡፡ ቃለ ህይወት ያሰማልኝ!!!

    ReplyDelete
  12. Good way of teaching.

    ReplyDelete
  13. Written for me!!!

    ReplyDelete
  14. right article on the right time for me

    ReplyDelete
  15. Thanks. Keep it up!

    ReplyDelete
  16. ቃለ ህይወት ያሰማልን። ዲ/ን ዳኒ እድሜና ጤና እመኝልሃለዉ። Just as before (1988/89 E.C) at AAU, you are still teaching us. Keep up the good work.

    ReplyDelete
  17. My site is provides the best villas to rent for you.Villas to rent

    ReplyDelete
  18. ዲ ዳንኤል ረጅም እድሜ መልካም ጤንነት እግዚአብሔር ያድልህ በመድረክ ቆመህ የምታስተምረው በፅሑፍህ የምታስተላልፈው ጥብቅና ግልፅ መልእክት ሰውን ያንፃል እውቀት ይጨምራል ያረጋጋል ያስታርቃል ያፅናናል ማስተዋልን ይሰጣል ሀገራችን እንደአንተ ያሉ ቢበዙላት መታደል ነበረ ከላይ በምሳሌ ያስተላለፍከው መልእክት ሁሉንም የሚመለከት ይመስለኛል የማይፈተን የማያማርር የለም እናቱ ውሀ ልትቀዳ የሔደችበትም እናቱ የሞተችበትም ( ዘዘገኑ ወርቀ ወዘኢዘገኑ ክልኤሆሙ ህቡረ ኃዘኑ ) እንደተባለው ሆነናልና ሁሉ እያማረረ የሚያረጋጋ በሚቸግርበት ጊዜ የምታስተላልፈው በሳል መልእክት ብዙዎችን ይጠቅማልና በርታልን አክባሪህ ከሴንትሊውስ

    ReplyDelete
  19. ዲ ዳንኤል ረጅም እድሜ መልካም ጤንነት እግዚአብሔር ያድልህ በመድረክ ቆመህ የምታስተምረው በፅሑፍህ የምታስተላልፈው ጥብቅና ግልፅ መልእክት ሰውን ያንፃል እውቀት ይጨምራል ያረጋጋል ያስታርቃል ያፅናናል ማስተዋልን ይሰጣል ሀገራችን እንደአንተ ያሉ ቢበዙላት መታደል ነበረ ከላይ በምሳሌ ያስተላለፍከው መልእክት ሁሉንም የሚመለከት ይመስለኛል የማይፈተን የማያማርር የለም እናቱ ውሀ ልትቀዳ የሔደችበትም እናቱ የሞተችበትም ( ዘዘገኑ ወርቀ ወዘኢዘገኑ ክልኤሆሙ ህቡረ ኃዘኑ ) እንደተባለው ሆነናልና ሁሉ እያማረረ የሚያረጋጋ በሚቸግርበት ጊዜ የምታስተላልፈው በሳል መልእክት ብዙዎችን ይጠቅማልና በርታልን አክባሪህ ከሴንትሊውስ

    ReplyDelete
  20. ሰላም ዲያቆን ዳኒ, ቃለ ህይወት ያሰማህ! ችግራቸው ለዘላለም እንደሚኖሩ አድርገው ማሰባቸውና ምንም አይነት ፈሪሃ እግዚሃብሔር ሰሌላቸው ነው.ብዙ ሊያደርጉላት የሚችሉትን አገር ቀብረዋት የቀሩት. አንድ ቀን የህዝቧን ጩኀት የሚሰማ መሪ ይኖረናል ተሰፋ አንቆርጥም. ይብላኝ ለነሱ የሰላም እንቅልፍ ሳይተኙ ለሚኖሩ . ዲያቆን ዳኒ, መድሃሂያለም ባለህበት ይጠብቅህ አሜን!

    ReplyDelete
  21. አት ስረቅ ይላል ቃሉ ምንጭ ሳትጠቅስ መጻፍ ነውር ነው!!!
    http://ecumenicalwomen.org/2010/01/09/are-you-an-egg-a-potatoe-or-a-coffee-bean/

    ReplyDelete
    Replies
    1. ወዳጄ እኔኮ በጽሑፉ መጨረሻ ዋናውን ምንጭ ጠቅሼልህ ነበር፡፡ አንተ የጠቀስከው ሁለተኛ ምንጩን ነው፡፡ ለወደፊቱ እስከ መጨረሻው ሳታነብ አትፍረድ፡፡

      Delete
    2. First of all, dani god bless u and give peace for better work , really life changing advice amazing

      Delete
    3. Eyob, did you want to tell us you read it from the source? Unfortunately, you quoted a second source.

      It's like me quoting Dn Daniel's blog as a source for this specific story.

      Delete
    4. እዮብ ብርሀን ‘የጅብ ችኩል ቀንድ ይነክሳል!!!!!!!!!!!!’ አደራ ምንጭ እንዳትለኝ ሲሉ ሰምቼ ነው፡፡ለማውራትና ለመክሰስ የፈጠነ ትውልድ ቢኖር ይሄኛውን ትውልድ የሚያክለው የለም፡፡

      Delete
  22. ‹‹ፈተና አንዳንዱን እንደ ድንች ጥንካሬውን አጥቶ እንዲፈረካከስ ያደርገዋል፡፡ አንዳንዱን ሰው ደግሞ እንደ ዕንቁላሉ ውስጡን ያጠነክርለታል፤ ሞራሉን ገንብቶ፣ መንፈሱን ያበረታዋል፡፡ እሳት የብረትን ዝገት እንዲያስወግድ ፈተናም የአንዳንዱን የስንፍና ዝገት ያስወግድለታል፣ ውስጡን ጠንካራ ያደርግለታል፡፡ አንዳንዱ ደግሞ ችግርና መከራው፣ ፈተናና ስቃዩ ውስጣዊ መዓዛውንና ጣዕሙን እንደ ቡናው እንዲያወጣ ያደርገዋል፡፡ ውስጣዊ ችሎታውን፣ ዕምቅ ዐቅሙን፣ የተዳፈነ ተሰጥዖውን፣ ለሌሎች ሊተርፍ የሚችል ጸጋውን ያወጣለታል፡፡

    ReplyDelete
  23. This was just what I needed sitting where I work and thinking about my life. Much Thanks to Diaqon Daniel from USA.

    ReplyDelete
  24. መልካም ምክር ነው እግዜር ይስጥልን

    ReplyDelete
  25. መልካም ምክር ነው እግዜር ይስጥልን

    ReplyDelete
  26. በጣም እናመሰግናለን @ዳንኤል ክብረት። የሁልግዜ ተከታታይህ ነኝ እና ቀጥልበት እኛ እንድንበረታ እና ኣካባቢያችን እንድንገነዘብ የምታደርገው ጥረት እጅግ በጣም እናመሰግናለን እግዚኣብሄር ካንተ ጋ ይሁን

    ReplyDelete
  27. ልጄ፤ ችግር እንዳይመጣ፣ ፈተናም እንዳይኖር፣ መከራም እንዳይገጥም ተግዳሮትም እንዳይደርስ ማድረግ አይቻልም

    ReplyDelete
  28. ዳን እግዚአብሔር ጥበቡን አብዝቶ ይጨምርልህ፤ ራስን ወይ ድንች፣ ወይ ቡና ወይም ደግሞ ዕንቁላል ማድረግ ግን ይቻላል፡፡›› የሚገርመው እንደዚህ አይነት መፍትሄና ሀሳብ የሚሰጥ ፣ የሚናገርና የሚያሳይ አባት ማግኘት በራሱ እድለኛ መሆን ያስፈልጋል፡፡ የዛሬ አባቶች ልጅን ይዞ በየመጠጥ ቤት ነው የሚገኙት፡፡ አዝናናሁ ብሎ ሰካራም፣ አጫሽና፣ ቃሚ ትውልድ የሚያፈሩ አባቶችን ማየት ልማድ ሆኗልና ማስተዋል ይስጥልን እላለሁኝ፡፡

    ReplyDelete
  29. ጥሩ ትምህርት ነው የውሰድኩበት። እግዛብሄር ይባርክህ

    ReplyDelete
  30. በጣም የሚገርም ምክር ነው፡፡ Thank you Dani. God bless you.

    ReplyDelete
  31. በስራ ሰአት ከስራ ውጪ ምንም ነገር አላይም ፣፣ስራዬን ስለማከብር ..እግዚአብሄር ይክበር ስራም አክብሮኛል፣ሆኖም በዚች ቅጽበት በጣም ያዘንኩባት ቅጽብ ነበረች ..በቃ የዳንኤል እይታን ከፈትኩ …እንቁላልና ድንች .ቡና…ቀደም ሲል በአንድ ስልጠና የሰማሁት ቢሆንም ዛሬ በለየ መልኩ ለኔ ተጽፎ አገኘሁት..
    እናም ተጽናናሁ ..
    ..ሁሌም ማስተዋልን ነው የምለምነው..ከጤና ቀጥሎ ..ሌላው በጊዜው ይመጣል…
    እግዚያብሄር ማስተዋልህን ያብዛልህ !!!!!!!!!!
    Z  

    ReplyDelete
  32. that is nice really.add like this.just like me they may get a solution.

    ReplyDelete
  33. Dn,Daniel. Kale Hiwot Yasemalen. Endetelmedwu Yemigerm Eyita, Behiwot zemen hulu fetenawochi seagetimugne end denech ehonena. Be egziabehr cherenet bekidusanu amalagnenet wode enkulalu emelesalehu. Neger gin end bunawu meaza lemhone alechalkum lelelawu mesale lemehon alchalekum ena. kene yeberetachu asebugne beselotachu.

    ReplyDelete