Thursday, June 11, 2015

የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለወንጌል የሰጠቺው ትኩረት፡- በ14ኛው መክዘ ወንጌል መነሻነት ሲዳሰስ

click here for pdf
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ወንጌል ወደ ግእዝ ቋንቋ መተርጎም የጀመረው በአባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ዘመን፣ የተጠናቀቀው ደግሞ በተሰዓቱ ቅዱሳን መሆኑን ይገልጣሉ[1]፡፡ እስካሁን በተደረጉት ጥናቶች የተገኘው ጥንታዊው የብራና የግእዝ መጽሐፍም የአባ ገሪማ ወንጌል ነው[2]፡፡ ይኼ ከ4-7 መክዘ ባለው ዘመን ውስጥ የተጻፈውና በአድዋ እንዳ አባ አባ ገሪማ ገዳም የሚገኘው ወንጌል ቤተ ክርስቲያኒቱ ወንጌልን ለመተርጎምና ለማስተማር የሰጠቺውን ጥንታዊ ትኩረት አመልካች ነው፡፡ በ6ኛው መከዘ የተነሣው ቅዱስ ያሬድ የደረሰው ድጓ ብሉይ ኪዳንን ከሐዲስ ኪዳን አስተባብሮ የያዘና ጥንታውያን የክርስቲያን ሊቃውንት (ቄርሎስ፣ አትናቴዎስ፣ ባስልዮስ፣ ዮሐንስ አፈወርቅ፣ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናንዙና ዘኑሲስ) የተረጎሙትን ትርጓሜ በውስጡ ይዞ መገኘቱ መጽሐፍ ቅዱሱ ብቻ ሳይሆን ትርጓሜዎቹም በአኩስም የክርስትና ዘመን በሊቃውንቱ እና በሕዝቡ ዘንድ የታወቁና የተሰበኩ እንደነበር ያሳየናል፡፡ 
የእንዳ አባ ገሪማ ወንጌል

ክርስትና ብሔራዊ ሃይማኖት እንዲሆን ያደረጉትና የመጀመሪያዎቹ ኢትዮጵያውያን ክርስቲያን ነገሥታት የሆኑት ኢዛናና ሳይዛና ክርስትና ሲነሡ ‹አብርሃ እና አጽብሐ› ተብለው መጠራታቸው ወንጌልን ኢትዮጵያውያን የተቀበሉት ‹ብርሃናችን፣ ንጋታችን› ነው ብለው መሆኑን ይጠቁማል፡፡ የመጀመሪያውን ጳጳስ ፍሬምናጦስን የሰየሙበት ‹ከሣቴ ብርሃን› የሚለው ስያሜም የወንጌል መሰበክ እንደ ብርሃን መገለጥ ተደርጎ መወሰዱን ያመለክታል፡፡ ‹እኔ የዓለም ብርሃን ነኝ[3]› የሚለውን ቃል ያላወቀ ሕዝብ መቼም  ይህንን ስያሜ አይሰጥም፡፡ ይኼ ስያሜ ከወንጌል ሰባኪነት ጋር የተያያዘ በመሆኑ በዲማና አካባቢዋ ወንጌልን በብርቱ የሰበከው በኪሞስ ‹ተከሥተ ብርሃን› ›ብርሃን ተገለጠ› ተብሎ መጠራቱን ገድለ አቡነ ፊልጶስ ይነግረናል[4]፡፡
  የኢትዮጵያ ነገሥታት በሳንቲሞቻቸው ላይ የመስቀልን ምልክት ካደረጉ የመጀመሪያዎቹ የዓለም ነገሥታት መካከል ናቸው[5]፡፡ በአኩስም በተገኙት ሳንቲሞች በሳንቲሞቻቸው ላይ የመስቀልን ምልክት ያደረጉ ከ17 በላይ የአኩስም ነገሥታት ተገኝተዋል[6]፡፡ ይኼም ክርስትና በኢትዮጵያውያን ውስጥ ቦታ አግኝቶ የዕለት ተዕለት ሕይወት የሆነው ተሰብኮ ሳይውል ሳያድር መሆኑን አመልካች ነው፡፡ እነዚህ ነገሥታት በሳንቲሞቻቸው ላይ ከመስቀል ምልክት በተጨማሪ ስመ እግዚአብሔርን ጽፈዋል፡፡ 
                                                                   የአኩስም ዘመን ሳንቲሞች [7]

የወንጌሉን ሐሳቦች የሚገልጡ ‹ሰላምና ደስታ ለሕዝቡ ይሁን፣ ምሕረትና ሰላም፣ በእግዚአብሔር ጸጋ፣ ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን፣ በክርስቶስ ድል የሚያደርግ› የሚሉትን ቃላትም አስጽፈውም ተገኝተዋል[8]፡፡ ምሕረት፣ ሰላም፣ ምስጋና፣ ጸጋ የሚሉት በአብዛኛው በቅዱስ ጳውሎስ መልእክታት ላይ የምናገኛቸው የሐዲስ ኪዳን ትምህርቶች በሳንቲሞቹ ላይ መጻፋቸው የወንጌሉን ስብከትና የስብከቱን ውጤት ያሳያል፡፡ ድል አድራጊነትን ለክርስቶስ መስጠታቸውም ኢየሱስ ክርስቶስን ማወቅና በሕይወት ውስጥ ቦታ መስጠት ከክርስትና መሰበክ ጀምሮ በሀገሪቱ የነበረ እንጂ የ20ኛው መክዘ ግኝት አለመሆኑን ያሳያል፡፡ 
ኢዛና በሦስት ቋንቋዎች ባስጻፈው የድንጋይ ላይ ጽሑፍ ኢየሱስ ክርስቶስን ‹የሰማይ ጌታ› ብሎ ጠርቶ ድሉ በእርሱ ርዳታ መገኘቱን ይገልጥልናል[9]፡፡ ኢዛና በሌላኛው የድንጋይ ላይ ጽሑፉም ‹በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ› ሲል በሥላሴ ላይ ያለውን እምነት ገልጧል[10]፡፡ ይህም አሚነ ሥላሴ በኢትዮጵያውያን ዘንድ የነበረውን ቦታ ይነግረናል[11]፡፡
በዛግዌ ዘመን ወርቃማ ጊዜ ላይ የምናገኘው ቅዱስ ላሊበላ በላስታ ሮሐ የሰማያዊቱንና ምድራዊቱን ኢየሩሳሌም ምሳሌ ሠርቷል፡፡ ይህም ቅዱስ ጳውሎስ በገላትያ መልእክቱ ኢየሩሳሌም ሰማያዊትና ኢየሩሳሌም ምድራዊት በማለት የከፈለው ትምህርት መሠረት ያደረገ መሆኑን አመላካች ነው[12]፡፡ ከሠራቸው ውቅር አብያተ ክርስቲያናት መካከል ‹ቤተ መድኃኔዓለም›፣ ‹ቤተ ዐማኑኤል›፣ ‹ቤተ መስቀል› የወንጌሉ ትምህርት ከሰዎች ኑሮ አልፎ ሥነ ሕንጻ ሲሆን ያሳዩናል፡፡ አንድን ነገር ዐውቆ፣ ያወቀውን አምኖ፣ ያመነውም ተረድቶ፣ በዓይነ ኅሊናም ስሎ ወደ ኪነ ሕንጻ ለመለወጥ ለነገሩ በአእምሮ ውስጥ ጥልቅ ቦታ መስጠትን ይጠይቃል፡፡ የገላትያ ሰዎች ይህንን ሥዕል አጥፍተው ነው በቅዱስ ጳውሎስ የተወቀሱት[13]፡፡ የልደት በዓል በላሊበላ ከጥንት ጀምሮ ያለውን ቦታ ስናይ እነዚህን ሰዎች ክርስቶስን አያውቁትም ብሎ ከመናገር በፊት ዘጠና ዘጠኝ ጊዜ ማሰብ እንደሚገባ ሕያው ምስክር ነው፡፡ 
ኢትዮጵያዊው ሐዋርያ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ከ700 ዓመታት በፊት በደቡብ ኢትዮጵያ ባደረጉት ስብከት ስመ ክርስቶስን ጠርተው ያስተምሩ፣ ሕዝቡም ክርስቶስን አንዲያውቅ ይሰብኩ እንደነበር የሚያስረዳን በገድላቸው ላይ በተጻፈው የደቡብ ስብከታቸው ውስጥ ከ52 ጊዜ በላይ ስመ ክርስቶስን ጠርተው ሲያስተምሩ ማንበባችን ብቻ ሳይሆን በዳሞት መጀመሪያ የተከሉት ቤተ ክርስቲያን በኢየሱስ ስም መሆኑንም ስናይ ነው፡፡ ወደ ሰሜን ለበለጠ ትምህርትና ተጋድሎ በሄዱ ጊዜ ለዐሥር ዓመት ያገለገሉበት ገዳም ሐይቅን የመሠረቱት አባት ‹ኢየሱስ ሞዓ› ተብለው መጠራታቸው የሚነግረንም ነገር አለ፡፡ ከሐይቅ በፊት ቢያንስ 200 ዓመት ቀድሞ የተሠራው ጥንታዊው የአካባቢው ቤተ ክርስቲያንም ‹እግዚአብሔር አብ› መባሉ የምሥጢረ ሥላሴው ትምህርት ሳይቋረጥ የቀጠለ መሆኑን ያሳያል፡፡  
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠቀመቺባቸው ሁለቱ ቅዳሴያት ‹ቅዳሴ እግዚእ› እና ‹ቅዳሴ ሐዋርያት› ናቸው[14]፡፡ ይህም ለጌታችን ትምህርትና ለሐዋርያት ስብከት የተሰጠውን ቦታ የሚያሳይ ነው፡፡ ምናልባትም ከውጭ የተተረጎሙት ቅዳሴያት እነዚህ ሁለቱ ብቻ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡
በአኩስም ዘመን ከተተረጎሙት የሃይማኖት መጻሕፍት መካከል አንዱ ነገረ ክርስቶስን የሚተነትነው ‹መጽሐፈ ቄርሎስ› መሆኑ፣ ኢትዮጵያውያን ከውጭ ተርጉመው ከተጠቀሙባቸው የሊቃውንት ጸሎቶች መካከል አንዱ የሆነው የአባ ኤፍሬም ውዳሴ ማርያም ከጠቅላላው ይዘት 63 በመቶው ኢየሱስ ክርስቶስን በተመለከተ ቤተ ክርስቲያን የምታምነውን እምነት መያዙ የሚነግረን ብዙ ነገር አለ፡፡
ከአኩስም ዘመን ጀምሮ ነገራተ ሕዝብ የሚመዘገቡት በወርቅ ወንጌል ነው፡፡ ራሱ ወንጌሉም ‹ወንጌል ዘወርቅ› ተብሎ መጠራቱ የወንጌሉን ቦታ ይገልጣል፡፡ በእንዳ አባ ገሪማ ወንጌል[15]፣ በደብረ ሊባኖስ ዘሺምዛና ወንጌል[16]፣ በጉንዳ ጉንዶ ወንጌል፣ በሐይቅ እስጢፋኖስ ወንጌል[17]፣ በክብራን ወንጌልና በደብረ ሊባኖስ ወንጌል የምናገኛቸው መረጃዎችም ይህንን ያስረግጡልናል፡፡
የክብራን ገብርኤል ወንጌል( British, Ms. 481)
ከክርስትና መግባት ጀምሮ ኢትዮጵያውያን የተጠቀሙበት የዘመን መቁጠሪያ አራቱን ዓመታት በአራቱ ወንጌላውያን ስም መጥራቱና የዐቢይ ጾም ስምንቱ እሑዶች ጌታችን በወንጌል ላይ በሠራቸው ሥራዎች መሠረት መሰየማቸው ወንጌልና የወንጌል ትምህርት ከጥንት ጀምሮ በኢትዮጵያ የያዘውን ጽኑ መሠረት አመልካች ነው፡፡ 
እነዚህ ሁሉ ነገሮች  ወንጌል፣ የወንጌል ትምህርትና የወንጌል መሠረት የሆነው ክርስቶስ በኢትዮጵያውያን ጠቅላላ ሕይወት ውስጥ ከሥጋና ደም ጋር የተዋሐዱ እንጂ እንደ እንግዳ ደራሽ እንደ ውኃ ፈሳሽ አለመሆናቸውን ያጠይቁልናል፡፡
ኢትዮጵያውያን ወንጌሉን በሚገባ አስጽፈውታል፣ ተርጉመውታል፣ ሥለውታል፣ አዚመውታል፣ ኪነ ሕንጻ አድርገውታል፣ ተጠርተውበታል፣ ከዚህም አልፈው መሥዋዕት ሆነውለታል፡፡ ወንጌል በኢትዮጵያ ውስጥ የነበረውን የዕውቀትና የክብር ቦታ ከሚያሳዩን ማስረጃዎች አንዱ ዘመናትን ተሻግረው እኛ እጅ የደረሱት የወንጌል ቅጅዎች ናቸው፡፡ እነዚህ ቅጅዎች በሚገባ የተጻፉ፣ በሐረግ ያሸበረቁ፣ በሥዕል የተገለጡ፣ ትንታኔ የተሰጠባቸው፣ ቀመር የተዘጋጀላቸው፣ ማውጫና ማብራሪያ የተሰጣቸው፣ ወንጌሎቹ በወንጌላውያኑ የተጻፉበትን ቦታና ዘመን የሚያመለክቱ ናቸው፡፡ በዚህ ጽሑፍ በ14ኛው መክዘ የመጀመሪያዎቹ ዓመታት የተጻፈውን የግእዝ ወንጌል መሠረት አድርገን ነገሩን እንዳስሳለን፡፡

አርባዕቱ ወንጌል ዘደብረ ጊዮርጊስ
መጽሐፉ የሚገኘው በዋልተርስ የሥነ ጥበብ ሙዝየም በቁጥር W 836 ተመዝግቦ ነው፡፡ በብዙ ገጾቹ ላይ ውኃ ፈስሶበት ለማንበብ ያስቸግራል፡፡ በአንድ ወቅት በትግራይ ደብረ መዐር የሚገኘው የቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ንብረት የነበረው ይኼ ወንጌል 516 የብራና ቅጠሎች ያሉት ነው፡፡ ወንጌሉ በ1973 እኤአ የሮበርትና ናንሲ ኑተር ገንዘብ ሆነ፡፡ በ1996እኤአ ደግሞ የአልተን ደብሊው ጆንስ ፋውንዴሽን ገዝቶ በሙዝየሙ አስቀመጠው፡፡ ወንጌሉን የጻፈው መጥሬ ክርስቶስ የተባለ ጸሐፊ ሲሆን አባ አርከ ሥሉስ በ18ኛው መክዘ ማርያም ጽኩዕ ለሚባል ደብር እንደሰጡት በማቴዎስ ሥዕል ሥር በጻፉት መግለጫ ይናገራል፡፡ ከዚያ በኋላ እንዴት የደብረ መዐር ጊዮርጊስ ንብረት እንደሆነ እንዴትም ከሀገር እንደወጣ አላወቅኩም፡፡
   
የወንጌሉ መግቢያ
                                                                 
መልእክተ አውሳብዮስ
አውሳብዮስ የታወቀውን የቤተ ክርስቲያን ታሪክ መጽሐፍ Ecclesiastical History የጻፈ አባት ነው፡፡ በዚህ ወንጌል ላይ አውሳብዮስ ቀርጲያኖስ ለተባለ ሰው አርባዕቱ ወንጌልን በተመለከተ የጻፈው ደብዳቤ ይገኛል፡፡ በደብዳቤው ላይ እንደተገለጠው አሞንስ አሌክሳንድራዊ የሠራውን የወንጌላት ቀመር ሰድዶለታል፡፡ አውሳብዮስም ለቀርጲያኖስ በዚህ ደብዳቤ ይገልጥለታል፡፡

የአውሳብዮስ ደብዳቤ
                                                                        


(1)አራቱ ወንጌላውያን የሚተባበሩበትን፣
(2)ማቴዎስ፣ ማርቆስና ሉቃስ የሚተባበሩበትን፣
(3)ማቴዎስ ሉቃስ ዮሐንስ የሚተባበሩበትን፣
(4)ማቴዎስ ማርቆስ ዮሐንስ የሚተባበሩበትን፣
 (5)ማቴዎስና ሉቃስ የሚተባበሩበትን፣
(6)ማቴዎስና ማርቆስ የሚተባበሩበትን፣
(7)ማቴዎስና ዮሐንስ የሚተባበሩበትን፣
(8)ሉቃስና ማርቆስ የሚተባበሩበትን
(9) ሉቃስና ዮሐንስ የሚተባበሩበትን
(10) አራቱንም በየራሳቸው ያላቸውን
ሠለስቱ ወንጌላት(ማቴዎስ፣ ማርቆስ፣ ሉቃስ) የሚተባበሩበት

ይኼ ቀመር ከጥንት ጀምሮ የቅዱሳት መጻሕፍት ጥናት በቤተ ክርስቲያናችን ይሰጥ እንደነበረ ያመለክታል፡፡ አራቱን ወንጌላውያን በየራሳቸው በትርጓሜ ከማጥናት ባለፈ አራቱ የሚገናኙበትንና የሚለያዩበትን እየተነተኑ በቀመር ማጥናቱ ለምን ተለዩ? የሚል ጥያቄ በአጥኝዎቹ ዘንድ ተነሥቶ እንደነበረ ያሳያል፡፡ ጥያቄውን ለመመለስ ሊቃውንቱ የደከሙትን ድካምም በየትርጓሜው ውስጥ የምናየው ነው፡፡ ‹ማቴዎስ እንዲህ አለ፤ ማርቆስም እንዲህ ብሏል፣ ሉቃስም እንዲህ ይላል፣ እንደምን ነው ቢሉ› የሚለው ዓይነት፡፡
ይህ ቀመር በመልእክተ አውሳብዮስ እንደተገለጠው የሚለያዩበትንና የሚገናኙበትን ለማጥናት ብቻ ሳይሆን አንዱን የወንጌል ታሪክ በተመለከተ በአራቱም ወንጌላውያን ያለውን ሐሳብ ለማየት የሚያገለግል፣ ከዚህም በላይ የወንጌሉን ልዩ ልዩ ክፍሎች በየታሪካቸው ዘውግ ለማጥናትና በቃል ለመያዝም የሚያስችል ነው፡፡
አርእስት
በአራቱም ወንጌሎች ላይ በየአንዳንዱ ምእራፍ ምን ምን ይዘት እንዳለ የሚያሳይ ርእስ አላቸው ፡፡ ርእሱ የሚጻፈው በላይኛው የብራናው ኅዳግ ላይ ሲሆን በርእሱ የተገለጠው የመጽሐፉ ክፍል የሚጀምርበት ቦታ ልዩ ምልክት በቀይ ቀለም ተደርጎበታል፡፡ ምልክቱ በሥዕሉ ላይ እንደምናየው ከላይ ቀለበት ያለው ወራጅ መሥመር ይደረግና መሐል ወገቡ ላይ የX ምልክት ይደረጋል፡፡ ይህም ወንጌሉን በጉዳይ በጉዳይ ከፋፍሎ የመማርና የማስተማር ባሕል እንደነበረ ያሳያል፡፡
  የአርእስት አሰጣጥ
   እንስሳት
በወንጌሉ ውስጥ የወንጌሉን ሐሳብ የሚገልጡ የእንስሳት ሥዕሎች አሉ፡፡ የመጀመሪያዋ ፒኮክ ወፍ ናት፡፡ የፒኮክ ወፍ በጥንት ክርስቲያኖች ዘንድ ትንሣኤ ሙታንን የምታመለክት ነበረች፡፡ ሌላዋ ደግሞ ጳልቃን ወይም ፔሊካን ተብላ የምትጠራው ስትሆን እርሷም ዛሬም ድረስ በትርጓሜያችን እንደሚነገረው የትንሣኤ ሙታን ምሳሌ ናት፡፡ ሌላም አንድ ወፍ አለች፡፡ ማን እንደሆነችና ትርጉሟንም ለማወቅ አልቻልኩም፡፡ ሌላዋ ሰጎን ናት፡፡ ሰጎን የክርስቲያኖችና የመንፈስ ቅዱስን ግንኙነት ለማሳየት የምትመሰል ወፍ ናት፡፡ ከወፎች በተለየ የምናገኘው እንስሳ በግ ነው፡፤ እርሱም የታረደው የክርስቶስ ምሳሌ ነው[18]፡፡
በመጽሐፉ ውስጥ ካሉት ወፎች(ፒኮክ)
                                                 
     ሰጎን

                                                                           
ምልክቶች
ከላይ ካየነው የ‹ቶ›[19] መሰል ምልክት በተጨማሪ ትምህርቱን፣ ተግሣጹን፣ ተአምሩን ለማመልከት ልዩ ልዩ ምልክቶችን ማድረጉን አውሳብዮስ ይገልጣል፡፡ በመጽሐፉም ውስጥ ያንን በመከተል በግራና በቀኝ በሚገኙ ኅዳጎች ላይ ምልክቶች ይገኛሉ፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በአውሳብዮስ ቀመር ላይ ለእያንዳንዱ ቀመር የተሰጠው ቁጥር በወንጌሉ ውስጥም  በሚገኙበት በሚገኙበት ቦታ በቀይ ቀለም ቁጥሩ በግእዝ ተጽፏል፡፤ ይህም የወንጌላቱን ጥናት የሚያቀል ነው፡፡
  
አዲሱ ርእስ የሚጀምርበት የ‹ቶ› መሰል ምልክት
                                                  
    ሥዕል
በያንዳንዱ ወንጌላዊ መግቢያ ላይ የወንጌላዊው ሥዕል አለ፡፡
ወንጌላዊው ቅዱስ ሉቃስ
                                                                   

የማቴዎስ ወንጌል ከመጀመሩ በፊት ደግሞ የጌታችንን ሥነ ስቅለት(በጉ ከመስቀሉ በላይ ይታያል)[20] የሚያሳይ ጥንታዊ ሥዕል፣
 
   የሥነ ስቅለቱ ሥዕል፣ ክርስቶስ በበግ መስለውት
                                                     

 የጌታችንን ትንሣኤ የሚያሳይ ሥዕል(በሁለት ሴቶች መካከል ሆኖ)፣
የጌታ ትንሣ፣ ቅዱሳት አንስት ግራና ቀኝ
የጌታችን ዕርገትና በዙፋኑ ላይ መቀመጥን የሚያሳዩ ሥዕሎች አሉ፡፡ 
 ጌታችን ዐርጎ በዙፋኑ ሲቀመጥ
ከዚህም በተጨማሪ ጸሐፊው የአርባዕቱን ወንጌል ኅብረት በዲያግራም ገልጦታል፡፡ 
 
 የአርባዕቱ ወንጌልን አንድነት ለመግለጥ የተሳለ ዲያግራም

የመጻሕፍቱ ክፍሎች ማውጫ
ከማርቆስ ወንጌል ጀምሮ የመጻፍቱን ልዩ ልዩ አርዕስት ለማውጣት የሚያስችል ማውጫ ተዘጋጅቶላቸዋል፡፡ ማውጫዎቹ የመጽሐፉን ገጽ የሚጠቀሙ ሳይሆኑ ጉዳዩንና ቅደም ተከተሉን ብቻ የሚያሳዩ ናቸው፡፡
የማቴዎስ ወንጌል ማውጫ

መሥፈርና መቁጠር
ወንጌሉ የእያንዳንዱን ወንጌላውያን አርእስተ ነገር ቆጥሮና ሠፍሮ ያስቀምጣል፡፡ በዚህ መሠረት
ጠቅላላ የወንጌላውያኑ አርእስተ ነገር 218 ሲሆን
ማቴዎስ 68
ማርቆስ 48
ሉቃስ 83
ዮሐንስ 19
እንዳላቸው ያትታል፡፡ ጠቅላላ ቃሎቻቸውም 90 ሺ 700 (፺፻፯፻) መሆናቸውን ይናገራል፡፡ ይህም ነገር የወንጌሉ ጥናት ከ600 ዓመታት በፊት የደረሰበትን ደረጃ የሚገልጥ ነው፡፡
 
የማርቆስ ወንጌልን የአርእስት ቁጥር የሚያሳይ መረጃ

ማጠቃለያ
ከላይ ያየናቸውን ነጥቦች ስንመረምራቸው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለወንጌለ ክርስቶስ ትምህርትና ጥናት የነበራትን ዋጋ፣ ከዚህም በላይ ለወንጌሉ ጌታ ለኢየሱስ ክርስቶስ ያላትንም ቦታ የሚያሳይ ታሪካዊ መረጃ ነው፡፡ ወንጌሉን ይህንን ያህል ሠፍሮና ቀጥሮ፣ ተንትኖና አፍታቶ ለማወቅ የተፈለገውም የሚያስገኘው ምድራዊ ጥቅም ኑሮ አልነበረም፡፡ ክርስቶስን ዐውቆ በክርስቶስ መንገድ ለመኖር ስለተፈለገ እንጂ፡፡ ቤተ ክርስቲያኒቱ ያፈራቻቸው ቅዱሳንም ይህንን በመሰለው የወንጌል ትምህርት ታንጸውና በስለው የወጡ እንደነበሩ የ13ኛው መክዘን የሐይቅ እስጢፋኖስ ወንጌል ከአቡነ ተክለ ሃይማኖት ታሪክ ጋር፣ የደብረ መጣዕን ወንጌል ከአባ ሊባኖስ ታሪክ ጋር፣ የክብራንን ወንጌል ከአባ ዘዮሐንስ ታሪክ ጋር፣ አያይዞ ማሰብ ይቻላል፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ ይህቺን ቤተ ክርስቲያን ወንጌል አልሰበከችም፣ ክርስቶስንም አታውቀውም ብሎ እንደመናገር ያለ ከባድ ኃጢአት ሊኖር አይችልም፡፡ 



ይህንን ጥንታዊ ወንጌል ሙሉውን ለማንበብ የሚፈልግ የሚከተለውን መግቢያ ተጭኖ ያገኘዋል፡፡
 
click here for 14th c. Geez Gospel

[1] አቡነ ጎርጎርዮስ፣ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ፣ 23
[2] ከየዘመናቱ ቁንጸላና ቃጠሎ ተርፎ ተገኘ ማለት እንጂ የተጻፈው እርሱ ብቻ አልነበረም፡፡ አስቀድሞ በ11ኛው መክዘ የተጻፈ ነው ተብሎ ይታመን የነበረው ይህ ወንጌል በቅርቡ በካርቦን ዴቲንግ በተደረገው ጥናት ግን ከ330-650 ዓም ባለው ጊዜ የተጻፈ መሆኑ ታውቋል፡፡ (The Telegraph, July, 2010)
[3] ዮሐ 8÷12
[4] አራቱ ኃያላን(2006)፣262
[5] Pankhurst(2005), Historic Images of Ethiopia, 32
[6] Ephraim Isaac, Ethiopian Orthodox Tewahedo Church(2013), 18
[7] The Munro Hay collection of Axumite Coins (1986), Plate No. XXXIX
[8] Ibid 19, Pankhurst(2005), 36
[9] Encyclopedia Aethiopica, 176
[10] The church of Ethiopia: A panorama of History and Spiritual Life(1997),5
[11] ይኼም ነገር እየጠለቀ መጥቶ በዐፄ ናዖድ ዘመን መካነ ሥላሴ የተባለው ቤተ ክርስቲያን(ወረኢሉ) በቅድስት ሥላሴ ስም ሲታነጽ፣ በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ዘመንም ንጉሡን ጨምሮ በቤተ ክርስቲያኒቱ ሊቃውንት ስለ ምሥጢረ ሥላሴ የሚገልጡ ድርሳናት ተጽፈዋል፡፡ የደብረ ብርሃን ሥላሴም ተተክሏል፡፡ በጎንደር ዘመንም የጎንደር ደብረ ብርሃን ሥላሴና የናርጋ ሥላሴ አብያተ ክርስቲያናት ከመታነጻቸውም በላይ በአባ ስብሐት ለአብ መልክአ ሥላሴ ተደርሷል፡፡
[12] ገላ 4÷21-31
[13] ገላ 3÷1
[14] Getachew Haile, Religious controversies and the growth of Ethiopic Literature in the 14th and 15th c.(1981), 127
[15] The Telegraph, July 2010; ያጠኑት ሊቃውንት የአባ ገሪማን ወንጌል ‹‹world’s oldest illustrated Christian work> ብለው ነው የሰየሙት
[16] C. Conti Rossini, L’ Evangelo d’ oro Dabra Libanos(1901),
[17] The Abbots of Dabra Haiq, 96
[18] በነገራችን ላይ የጥንታውያኑን መጻሕፍት ሥርዓተ ኑባሬ እና ኅዳጎችን በማጥናት አሁን የጠፉብንን ጥንታውያን የወፍ ዝርያዎች ማግኘት ይቻላል፡፡
[19]ቶ› በጥንት የምሥራቅ ሕዝቦች ዘንድ የሕይወት ምልክት ነው፡፡ በክርስትና ዘመን ‹ክርስቶስ ተሰቅሎ ለእኛ ሕይወት ሆነን› ለማለት ክርስቲያኖች ቶ እና X (በግሪክ ክራይስት ፣ ክርስቶስ ማለት ነው) ምልክትን አንድ አድርገው ይጠቀሙ ነበር፡፡
[20] በዚህ ሥዕል ላይ ጌታችን በበጉ ተመስሎ ከመስቀሉ ከፍ ብሎ ተስሏል፡፡ መስቀሉ ባዶውን ነው፡፤ ሁለቱ ሽፍቶች ግን በግራ በቀኝ ይገኛሉ፡፡

67 comments:

  1. ዲ/ን ዳንኤል እግዚአብሔር አምላክ ቃለ ሕይወት ያሰማህ እረጅም እድሜ ከ ጤና ጋር ይስጥህ!!!

    ReplyDelete
    Replies
    1. amen amen amen betam dis yemile temhrit new

      Delete
  2. እንደ እውነቱ ከሆነ ይህቺን ቤተ ክርስቲያን ወንጌል አልሰበከችም፣ ክርስቶስንም አታውቀውም ብሎ እንደመናገር ያለ ከባድ ኃጢአት ሊኖር አይችልም፡፡

    ReplyDelete
    Replies
    1. Are you sure that claiming that Ethiopian Orthodox Church was/is not preaching genuine gospel is great sin? Do you know what sin means? do not you understand preaching the importance of Mary and other saints for redemption is the greatest sin? Do not you think what your church is preaching totally deviates from original gospel messages? read the following message from St. Paul "But even if we or an angel from heaven should preach a gospel other than the one we preached to you, let them be under God's curse! Galatians 1:8. Great sin is teaching something that was not preached by original Apostles and Prophets. Do not you know your church still preached the importance of old testament useless things that were preached as useless by Apostles? please read Colossians 2:16-23 to understand how your church simply is preaching the importance of worshiping angels, considering days and months and others as important things while the apostle preached them as useless for those who believe in Mighty Jesus Christ after they hear the true gospel. Why your church still gives more focus for such useless teaching if it is from original preachers (Apostles)? Therefore, claiming that Ethiopian Orthodox Church at least today is not preaching genuine gospel that changes the nature of those who accepted Jesus by faith is not sin rather important to be done! Dear Anonymous, please try to know the messages indicated in various books like 'ziq', gedilates. mekenats. tamira mariam and other countless books. then compare their meaning from Biblical messages point of view. You will hate yourself by attending the church's ceremonies at all. Non of those books agree with what have been given in the true bible for salvation. Some of books present Mary as creator, some some presents Angles as creators, some presents the importance of being buried at 'gedam' for salvation. As the church is preaching the importance of those books that totally contradicts the true word of God, your church is simply can not be categorized as gospel preaching church! I want to remind you dear anonymous, there is no great sin rather than preaching man made useless things contradicting the gospel of the Apostles of the "Lamb'. Read those books written by ... and compare them with the truth in the Bible, then you can speak about the meaning of sin. Most people are mistaken by the tradition that orthodox church is the first church. first this is false! second, even iif this claim is true, its current preaching is totally different from what apostles and prophets though and its being first has nothing do with now. third, being genuine church must be measured according to the word of God not by tradition or the time of existence as church. Forget about timing and evaluate what is going on now in that church. open your mined and read your bible, ask for Holly Sprite to understand the word of God. May God help you!

      Delete
    2. You are a devilish brainless

      Delete
    3. Dear Samson, for which claim you are calling me devilish brainless? I know why you are saying this. You have no biblical know how to challenge my arguments according to the word of God. You have religion but no life in Mighty Jesus Christ that is why you have only insulting power. For you Christianity is a religion inherited from family. I know why you just left with insulting power. Bible says that "Therefore, if anyone is in Christ, the new creation has come: The old has gone, the new is here" (2 Corinthians 5:17). You have inherited religion that can never make you new creation according to the word of God. So your insulting does not surprise me. It is the nature of old man i.e. a man who have religion but no change of life as per the biblical message above. Change of life is only obtained by faith in Jesus Christ not by inherited religion from family. Have you ever read a Bible? Did you know what Pharisees said to Jesus? Pharisees were very religious people like you. But they did not accept the word of God which is life just like you and simply proud of their religion inherited from family. (read Matthew 12:24). You know insulting is simply the result of being cursed and separated from the grace of God . I know many people used to proud of their family's religion and attack others who claim that change of life is only by faith through Jesus Christ not by inherited religion from family. Thanks God, now days most those religious people are preaching pure gospel with me after God opened their mind. I hope one day God opens your eye, mind and heart to see the truth in the bible. That day, you will never attack and insult others because Jesus makes you new creation. My brother, let God forgive you! I just wrote what is given in the Bible and my argument is fully biblical. I have no place for insulting you now because I am new creation by Jesus. Had it been some 12 years ago, my response to your insulting would be very much different, but thanks God I am in a very new bright environment that is only by faith in Jesus Christ. Let me ask you simple question. What is Christianity to you? Who is true christian? which religion institution is the right one? Catholic, Ethiopian Orthodox? Greece Orthodox? Russian Orthodox? Egyptian Coptic? Syrian Orthodox? Lutheran church, Evangelical church? Look, you my say that it is Ethiopian Orthodox church that is right. But the biblical truth tells you that Christianity is not about being the member of one of these religious institutions which have no difference in terms of Trinity believers. my friend Christianity is not religion it is the relationship you privately have with God!!!!!!!!!! Let God open your mind (Luke 24:45).

      Delete
    4. አሁን ግን በህግና በነቢያት የተመሰከረለት የእግዚኣብሔር ጽድቅ ያለ ህግ ተገልጦአል እርሱም ለሚያምኑ ሁሉ የሆነ በኢየሱስ ክርስቶስ በማመን የሚገኘዉ የእግዚኣብሔር ጽድቅ ነዉ፤ ልዩነት የለምና፤ ሁሉ ሐጢዓትን ሠርተዋልና የእግዚኣብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል፤ በኢየሱስ ክርስቶስም በሆነዉ እንዲሁ በጸጋዉ ይጸድቃሉ (ሮሜ 3፡21-24)፡፡ እንግዲህ ወንድሞች ሆይ በመረቀልን በአዲስና በሕያዉ መንገድ ወደ ቅድስት በኢየሱስ ደም በመጋረጀዉ ማለት በሥጋዉ በኩል እንድንገባ ድፍረት ስላለን ተብሎ እንደተጻፈዉ ወደ ኣብና ወደ ጽድቁ የሚወስደንን መንገድ መርቆ የሰጠን እርሱ እግዚኣብሄር ነዉ፡፡ መንገዱም የተመረቀ አዲስ፣ ሕያዉ መንገድ ኢየሱስ ክርስቶስ ነዉ (ዕበራዉያን 10፡ 19-20)፡፡ ስለሆነም ጽድቅ ህግን በመጠበቅ፣ የፍጡራንን አማላጅነት በመተማመን፣ መልካም ሥራን በመስራት ወይም የተለየ ቦታ በመሄድ ይገኛል ብሎ ማስተማር የእግዚኣብሔር ሀሳብ የሌለበትና የሰዉ ልጅ ሁሉ ጠላት የሆነዉ የዲያብሎስ ስዉር አጀንዳ ነዉ፡፡ የዲያብሎስ ዋናዉ አላማ የሰዎችን ልብ እዉነተኛና ብቸኛ መድሃንት ከሆነዉ ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ሌሎች የማይጠቅሙ ሥርዓቶች በማዞር ሀይማኖተኛና ለሀይማኖቱ በጣም ቀናኢ ማድረግ ነዉ፡፡ ጌታን ለመስቀል ሞት አሳልፎ የሰጡ ሰዎች በጣም ሀይማኖተኞች ነገር ግን እነሱ ዘዎትር በምኩራቦቻቸዉ የሚያነቡት መጽሃፍት የሚመሰክሩለትን መስህን ማወቅ አልቻሉም ነበር፡፡ በዚህም ያሸነፈዉ ዲያብሎስ ብቻ ነበር፤ ለምን ቢባል እስራኤል መድሃንቷን መስህን እንዳትመለከት በሀይማኖት አክራርነት ልባቸዉን ይዞ ነበርና ነዉ፡፡ ዛሬም ብዙ ሰዎች ክርስትና ሀይማኖት እየመሰላቸዉ የየራሳቸዉን ቤተ-እምነት ከፍ አድርገዉ በመኮፈስ እምነት እንትና ለዘላለም ትኖር እያሉ ክርስትና ሰዉ በግሉ ከእግዚኣበብሔር ኣብ ጋር ጌታ በሆነዉ በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል በመንፈስ ቅዱስ ምሪት መገናኘት መሆኑን ይዘነጋሉ፡፡ ስለሆነም ሀይማኖተኛና ከእነሱ ቤተ-እምነት ይለያል ብሎ ያሰቡትን እንደ ጠላት በማያት አሳዳጅ ሆኖ ይታያሉ፡፡ ይህም በእነሱ ቤተ-እምነት የሚወሰን የሚመስላቸዉን እግዚኣብሔርን ለማስደሰት እንደሆነ መገመት አይከብድም፡፡

      Delete
  3. Dear Dn. Daniel
    It is very interesting. Just for your information could you please translate " በዲያግራም " in Amharic from "ከዚህም በተጨማሪ ጸሐፊው የአርባዕቱን ወንጌል ኅብረት በዲያግራም ገልጦታል፡፡ "
    Sorry if I made a mistake.
    Amargna type madrg slmalchle new. Thank you

    ReplyDelete
  4. ቃለ ህይዎትን ያሰማልን!!!

    ReplyDelete
  5. የወንጌሉ ባለቤት የእነዚህን ታላላቅ አባቶች በረከት በእኛም ላይ ያሳድርብን

    ReplyDelete
  6. That seems good, but the church have given more focus for traditions than preaching the true gospel to the people of this nation. The kings and the popes were working together not to make the Ethiopian people to know the biblical true and get free from the devil, rather they used to kill those true gospel believers. example Aba Estifanos and his followers. Even today, the church is not ready to entertain difference of opinion on biblical interpretation and still ready to kill anyone one who declines its traditional Christianity that has lacks ground from the true bible. For instance, the Bible say no one can reach to God the Father without Mighty Jesus Christ (John 14:6), but orthodox teaches no one can get the kingdom of God without saint Mary. This teaching of the Orthodox Church is perhaps one of the most anti-Christ teaching of this days. The teaching this church has no support from God the Father as He says listen to My Begotten Son, Jesus as He says no can got Father without Me, Prophets like Isaiah 53:1-12 and apostles as they openly preached that only Jesus saves human race (act 4:12). Therefore, I personally believe that the Ethiopian Orthodox Church has negative impact on spreading the true gospel in Ethiopia. This does not mean that the church has no any positive role. For instance King haile selassie translated bible to amharic after careful 7 years workings. the church also helps as a base for current gospel preaching as it protects the country from Muslim expansion several times. Now my cal is let we work together to spread gospels not baseless traditions.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dear friend,
      Since ancient times the church has been preaching the true gospel (as the church is an apostolic church). If you have mind you have already read our fathers history. Everything what has been done as you have read is reflection the Gospel not only in words but you have observed in action. But the new generation (the followers of the false prophets of America and other westerns) want to demolish our existence, our culture and belief. The maericans and other westerns are saying as they are followers of Jesus in words but we have seen as they have promulgated devilish laws, they are allowing similar sex marriage and they are working hardly to make the world peace-less. But we "Ethiopians" exist because of our fathers prayers and God's Mercy thereof. However, very few people like you are selling their identity by little bread and want to sell the church as yihuda sold Jesus (The Truth).
      St. Merry is a mother of the almighty Jesus, a son of the father, the creator of the world and our savior. You are trying to reference your point of interest but you do not really know what you are talking about. Because you do not know God's words in detail as anyone cannot know unless learned from fathers who are specialized and gifted from God.You and your sponsors will be at the feet of her (This is the word of God!!!). But I still pray for all of you to know who Jesus is and His Mother and then praise their Names.

      Delete
    2. My brother, have you taken part in a Kidasse at all? The Holy Gospel is read in Kidasse and John 14:6 is also read, time and again, this was in practice for over 2000 years. Do you think it's honesty to say "the Ethiopian Orthodox Church has negative impact on spreading the true gospel in Ethiopia"? You be the Judge.

      For your information, the Ethiopian orthodox Church does not preach what you mentioned as "orthodox teaches no one can get the kingdom of God without saint Mary." I just told you (John 14:6) is read at masses/kidasse. Wherever you got your sources from, you have it wrong(By the way, it's not only you expressing this view, there are too many others). I suggest you and your source come to Church and be a witness. Only your mind tells you you're convinced, so come and you be a witness to your mind.
      What the Church teaches about our mother Virgin Mary is Her Purity(spirit and flesh), Her Chosenness to be Mother to the Alpha and Omega, and her power of Intercession with the promise given to her by her Son, the Alpha and Omega.
      I suggest you learn not for the knowledge but to be saved through knowing and practicing. Almighty GOD help you

      Delete
    3. You better read Dn. Yaregal's new book "MEDLOTE TSIDKE". This book will tell you more than you expect.

      Delete
    4. መሰረት የሌለው ሃሳብ ነው ያነሳከው::ተቃራኒ ሃሳብን አትቀበልም ምናምን በአንድ መጽሐፍ ቅዱስ ላይ እንዴት ሌላ አተረጉአጎም ታመጣለህ? እንዴት ነው different biblical interpretation entertain የምታደርገው ቤተ ክርስቲያን?
      ስለ ትውፊት/tradition መጽሐፍ ቅዱስ የምታነብ ከሆነ የጳዎሎስን መልእክታት ተመልከት በደንብ ይነግርካል::
      መሰረት የሌለው ትውፊት የለንም::ሲጀመር "baseless tradition" ስትል ራስ በራሱ የሚጋጭ ሃሳብ ነው ያለህ:: መሰርት የሌለው ከሆነ የኛው እስኪ መሰረት ያለው ትውፊት አምጣ? እስኪ የአንተውን አምጣ?
      ደግሞ የት ነው "no one can get the kingdom of God without saint Mary" የሚል ያየህ?
      Only Jesus? what about the Father? What about the Holy Spirit?
      Who is God the Father to ye,dear anonymous?
      Who is God the Holy Spirit to you,dear anonymous?
      You personally believe the church has a negative impact?-- oh that is ya personal! Thank you that is personal point of view.
      በደንብ ይችን ቤተ ክርስቲያን አጥናት አንብባት ስማት ከዛ ለመተቸት ሞክር::ከቶ የክርስቶስን ቤተ ክርስቲያን ትተች ዘንድ ሰው ገዳይ ትላት ዘንድ በአንተ ላይ ያለ መንፈስ ምንኛ ክፉ ነው!
      አባ እስቲፋኖስ ትክክለኛ ከሆነ ለአንተ በአንተ ሜዳ ወርጄ መከራከር እችላለሁ::
      አባ እስጢፋኖስ እና ተከታዮቻቸው በጻፏቸው መጽሐፍት ላይ ስለ ቅድስት ድንግል ማርያም በሥፋት ሰብከዋል አስተምረዋል::በጣም እንደሚወዷት ከጳጳሱ ጋር እና ከነገሥታቱ ፊት ስንኳ ገልጠዋል::ስለዚህ የምትጽፈው ነገር እርስ በራሱ ይጋጫል::የአባ እስጢፋኖሳውያንን ያህል ስንኳ እምነት አላየሁብክም::
      ነገሩ የክርስቶስን አምላክነት ያላመነ ትውልድ እየበዛ ስለሆነ ስለ ትውፊት ስለ ሥላሴ ስለ ማርያም ቢነግሩት ተረት ተረት ነው የሚመስለው::

      Delete
    5. Dear friend, first of all I thank you for your comment. Only God knows your heart, but one thing which is obvious is you believe that Virgin Mary opens the kingdom of God. Do not you believe this? if you do not believe this, you are no more orthodox church believer. Have you ever read the book called 'tamira mariyam'? what does it say about salvation? Do you have a kind of tradition that Saint Paul was talking about? He used say "But even if we or an angel from heaven should preach a gospel other than the one we preached to you, let them be under God's curse! (Galatians 1:8) Are those things written the this book 'Tamire mariyam agree with what Pual preached? Regarding your question about God the Father, God the Son and God Holly Sprite, I can not say what the Bible did not say. The Bible says no one can see God the Father without accepting Jesus in faith. This does not mean that I do not believe in one God in three personality. My friend, did Apostles preached saints alive or dead have roles in salvation? did apostles preached that Virgin Mary opens the kingdom of God? Did Saint Paul, John, Peter etc preached the importance of covenant box in the Christianity era? Did prophets and apostles preached any way of redemption from sin rather than the death of the Son of God on the cross? Can you show me in the Bible where Virgin Mary is given the title of praying for sinners? As I said above if you do not believe that Saint Mary has big role in salvation, you are no more orthodox, if you believe can you show me biblical message about this faith? by saying tradition, I mean that traditions that are not originated from prophets and Apostles teaching about salvation? can you show me in the bible where it is written as Virgin Mar is pleading with God for sinners? rather Paul said Jesus pleads with Father (Roman 8:34). when I say baseless tradition, I am saying tradition unsupported by Biblical messages. Do not you worship angles by the so called "ye tsega sigidet? if you are orthodox, your answer must be yes. Then is this tradition or teaching comes form Apostles preaching? where in the Bible can I get the so called 'ye tsega sigidet for angles and saints? Do not you believe saints and angles picture have power? if you are orthodox, your answer must be yes. then did not you read what Moses said in Deuteronomy 4:15-24)? My friend, Do not you kneel down in front of covenant box? Should we do so in the new testament era this practice? Can you show me any one kneel down in front of man made covenant box in the new testament? God open your hear to understand the truth my freind.

      Delete
    6. ወዳጆች ማዳንን በተመለከተ የተሳሳተ ሐሳብ ቤተ ክርስቲያኒቱን በሚቃወሙ ዘንድ አለ፡፡ በቅዱሳት መጻፍሕፍ የተገለጠው ማዳን አራት ዓይነት ነው፡፡ መጠበቅ፣ መፈወስ፣ መታደግና ልጅነትን መስጠት፡፡ በመዝመር 33 ላይ ‹የእግዚአብሔር መልአክ በሚፈሩት ሰዎች ዙሪያ ይሠፍራል ያድናቸውማል› ሲል ይታደጋቸዋል ማለቱ ነው፡፡ አባታችን ያዕቆብ በኦሪት ዘፍጥረት መጨረሻ በሞት ከመሰናቱ በፊት ‹፣ከክፉ ሁሉ ያዳነኝ መልአክ› ብሏል፡፤ የጠበቀኝ ማለቱ ነው፡፡ በወንጌል ጌታ እንዲፈውሳቸው የመጡትን ሕሙማን ‹እመን ትድናለህ› ሲላቸው ‹ትፈወሳለህ› ማለቱ ነው፡፤ የጌታችን ማዳን ከእነዚህ ሁሉ የተለየ ሲሆን ለእርሱ ማዳን ማለት መልሶ ልጅነትን መስጠት ወይም እንደገና መፍጠር ማለት ነው፡፡ ቅዱሳን ሦስቱን ይችላሉ፡፤ መፈወስ፣ መታደግና መጠበቅ፡፡ አራተኛው ግን እግዚአብሔር ብቻ የሚቻለው ነው፡፡ በእንግሊዝኛው ሳልቬሽንና ሪደምሽን የሚላቸው እነዚህን ነው፡፡ ማርያም ታድናለች ስንል ትጠብቃለች፣ ትታደጋለች፣ ትፈውሳለች ማለታችን ነው፡፡ እንደገና ትፈጥራለች ወይም ልጅነትን መልሳ ትሰጣለች ማለታችን አይደለም፡፡ ቤተ ክርስቲያን ከእግዚአብሔር ውጭ እንደገና መፍጠር ወይም ልጅነትን መስጠት የሚችል አለ ብላ አታምንም፡፡ ያማ ቢሆን ኖሮ ተአምረ ማርያምን በቅዳሴ መካከል ባነበበች ነበር፡፡ ቅዳሴ ከነገረ ድኅነት ጋር የተያያዘ ስለሆነ ነው፡፡ ለወንጌል ብቻ ትኩረት የሰጠቺው፡፡

      Delete
    7. When I say orthodox never tolerate different interpretation, I mean that the believers of the church and the church itself must not use sword to avoid different ideas, but practically it kills those with different ideas by sword which is not the idea of God. You are saying the I am not believer of Mighty Jesus as God. Sorry for you to say this. Jesus is God manifested in flesh to save the world. Anyhow, examine various teaching of your church written in various books like 'zik, tamira mariyam, dersanats' etc to open your eye about how your church's faith is already disagree with the teachings of Apostles and Prophets regarding salvation. Do not your read what is written in 'gedele tekilehayimanot' It says anybody who buried at his gedam can get the kingdom of God. But Bible never say this. It says no one can get salvation with out the Son of God (aAct 4:12)

      Delete
    8. Yes angles help those who fear God not who worship them! to get Angle's support or help we do not need to worship them! My question is not if angles help believers or not as this is biblical truth! the question is do we need to worship them to get their support? what is expected from you and me is fearing God so that angles work their job. by the way can you show me a single biblical message where man send angles to God? Angles always sent from God to God's people not from man to God. Can angles or dead or alive saints be wherever at a time meaning do you think any creature including angles can be presented every where at a time? for instance God is not limited by time, space and distance, meaning all 7 billion people of the world can pray to God from around the world and God can hear all of them at a time. Do you think saints died or alive and angles present themselves with out limitation like God? if you say yes, that is great sin as there is no one like God in this regard. Then my friend how can angles and died saints can hear you pray now? let me show you one biblical truth regarding angles limitation by distance (Daniel 10:12-13). New testament teaches any one can pray to God the Father by the Name of Jesus and the power of Holly Sprite not through other died or alive saints and angles. What do you mean when you say 'mariyam titebiqalech'? where is saint Mary now? I believe her body had been buried like other saints such as Pual, John, Muses, David etc and her soul is in heaven as she was one of the saints. Then now do you think she can hear your pray from heaven? or does she present herself to you bodily? my friend only God hears your pray and saves you from eternal punishment and He will send you angles to protect you from earthly dangerous things. Why not Paul say 'I will pray for you after death' if saints help after they die? why not saint Paul promised you like Telemann that "if you are buried at his 'gedam" you will enter the kingdom of God"? Tell me any Biblical saints who said that I lost my feet because of praying for you some years standing on one feet like tekel hayimanot? Did saint Paul or any other Biblical saints said I am doing some thing to save you? rather they simply preached the savior is Jesus and they are simply preacher of the true gospel. Do you think being buried at T/hayimanot 'gedam' gives salvation? your answer must be yes. Then can you show me a single Biblical saints from Abraham to John who gave such a promise for salvation? Then my friend, do not you agree with me that such kinds of joke are baseless as per the biblical truth? Bible never teaches the place of buried as the method of salvation, rather it says salvation is by faith in Jesus the Son of God whom God the Father gave for the sin of the world (Act 4:12). This verse says there is no name under the sky that saves human race except the 'Corner Stone, Jesus" then where did your church brought teachings like being buried at T/hayimanot 'gedam' gives eternal salvation? I know you could call me 'menafiq' who insults saints, but you would defiantly be wrong that I love saints of God, but I myself can be saint by faith in Jesus regardless of their help. To be saint you never need many works, but faith in what God the Father did via His begotten Son on the cross (Roman 1:16-17, Act 10 read about Cornelius). Do not mistaken me here, I does not mean that good work is not important, but it must come after redemption in faith, meaning good work without faith has meaningless, but good work after faith is a must. The history of Cornelius in Act 10 will tell you how good work without faith in Jesus never gives salvation. Let God open your mined to understand Biblical truth (Luk 24:45-48).

      Delete
    9. One major problem of the orthodox and Catholic churches is that they believe that no one can understand Bible without the help of the so called fathers or popes. For me true Fathers are God's prophets and the Apostles of the 'Lamb'. the word of God is sprite and you need Holly Sprite not fathers to understand. No megabi, pope or teachers are favored to understand the word of God. This does not mean that the there is no need of pope, megabi or teachers, rather it mean that Bible is open for all human race to understand by the help of Holly Sprite. For instance, what is a secret in Act 4:12? It says there is no name under the sky that saves human race. Do I need pope to understand this? Paul said examine and know the truth (1 Thessalonian 5:21). Regarding the view that there are four kinds of salvation, I believe that Christianity is all about eternal salvation not being protected from earthly ups and downs. Did not you read the history of church from the first century to today? True Christians had preached about eternal salvation and were killed by the devil messengers. Non of the Apostles of the 'Lamb' died natural death. Then Jesus said to his disciples, "Whoever wants to be my disciple must deny themselves and take up their cross and follow me (Math 16:24). What does this mean? Should I search for pope to understand this? never, this means we need to put Jesus first of all things and accept any harassment because of our faith in Him. This is what carrying cross means. I know you never agree with in this idea that your pope tells you that carrying a cross means putting a cross made by hand from silver, gold, wood or any physical materials on your neck. Do you think all apostles of the 'Lamb' were killed by the messengers of devil because of cross made by man on their neck? Never! they were killed because they witnessed the salvation only obtained by faith in the Son of God. I love having a cross on my neck no problem, it is the symbol of Christianity. the problem is that there is no power in man made thing. Regarding learning from fathers, you are right we need to learn from fathers. the question is who are these fathers? if the fathers are God's prophets and the Apostles of the 'Lamb' and also various true father through out the history of church, I agree. If you are you saying fathers who totally deviated from Biblical truth and preaching useless old testament ritual ceremonies like carrying covenant box here and there, these are not true father and I never learn from these, rather I ask for Holly Sprite to understand what the original prophets and apostles preached about salvation. I know how you think about me now this time, because I used to be in your place many years before God oped my heart to understand His true word about eternal salvation. I hope also one day you will join me in preaching the true Biblical messages instead of useless traditions religious ceremonies Let me show you one important point about useless ceremonies youe church is practicing today (Colossians 2:20-23).

      Delete
    10. ወንድም እስኪ ይችን ምሳሌ ጠብ አርግባት........also various true father through out the history of church, I agree. ከምትስማማባቸው አያሌ እውነተኛ አባቶች በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ካለፉት አንድ ሁለቱን በለን እስኪ!

      መቸም ሉተር አትለኝም!
      እጠብቅሃለሁ በጉጉት!
      1ኛ የዮሐንስ መልእክት 2:19
      ከእኛ ዘንድ ወጡ፥ ዳሩ ግን ከእኛ ወገን አልነበሩም፤ ከእኛ ወገንስ ቢሆኑ ከእኛ ጋር ጸንተው በኖሩ ነበር፤ ነገር ግን ሁሉ ከእኛ ወገን እንዳልሆኑ ይገለጡ ዘንድ ወጡ።

      Delete
    11. So whom 1 John 2:19 refers to? who deviated from what John preached? What Lutheran is preaching now? what Orthodox is preaching now? You mentioned this biblical message to claim that your church is the first and Lutherans are who left the first church, orthodox. Read the name of the first believers from Act 11:26. According to this line born again believers first called Christians not Orthodox. The line you mentioned simply tells you who deviates from the teaching of apostles about salvation. So who deviates from John's teaching now? Who almost left biblical preaching and talking a lot about 'milja' of passed away saints and angles? who is teaching the importance of worshiping angles and religious festivals? But St. Paul preached these things as useless (Colossians 2:16-23). At least from this line, who deviated from original teaching orthodox or Lutheran? Does not orthodox preach the importance of religious festivals and worshiping of angles while the former fathers stated these as useless? Who pray to St. Mary now for salvation or milja minamin, orthodox or Lutheran? Who preached about praying to angles or saints for salvation and then confuses people by 'milja' medan minamin? yeamilico sididet and ye tsega sidet minamin? John, Paul, Peter? non of them! who left the original teaching now Lutheran or orthodox? who has fabricate countless books totally contradicting the message of God given in the Bible, Lutheran or orthodox? who reads every Sunday morning about the importance of passed away St Mary's importance to obtain the kingdom of God Lutheran or orthodox? Who is confusing the people by the so called ye stega sigidet and yamiliko sigidet contradicting teaching of apostles that sigidet is for God only? Do not you know when the name orthodox was created? it was even after catholic not before the name of believers given in Act 11:26. (Christian). By any standard, the current teaching of Lutheran is directly originated from the apostles' preaching about eternal salvation as gospel preaching is all about eternal redemption not about 'milja' minamin. Anyhow, the biblical message you mentioned refers to Orthodox church not Lutherans as the original name given in Act 11:26 refers to current christian denomination who only preach gospel of Jesus Christ for redemption for sin . I am sorry guys time is over for you to confuse by the false claim that orthodox is the first the and the correct church. where in the world countless covenant box is produced and carried here and there while even the original box has been lost and new testament does not teach about this shadow of the true revelation in new testament? Did John or Paul preach about multiplying false covenant box? never! then Lutherans teach that multiplying false covenant box is useless exactly as Original apostles! It is really shame to multiply false covenant box and kneel down for it in the new testament, but still claim that my church is the first and correct one! Even other orthodox denomination in Russia, Greece, Egypt, Syria etc do not multiply fake covenant box. by various standard, Ethiopian orthodox church is the worst church when measured from gospel point of view! It is neither the correct one nor the first one from its current practical teaching.

      Delete
    12. Milja? what are talking about? Do you mean milja is not for eternal salvation? if so, for what purpose people are praying to saints? First if milja or redemption, is it possible for passed away saints to hear peoples pray?

      Delete
    13. Then tell me what milja is. I know salvation is getting the kingdom of God. This salvation is only obtained by faith not by work or whatever effort of human being (Rome 1:17, Acts 10 the whole chapter) among other verses in the bible. Then what is importance of milja of angles and saints alive or passed away in eternal salvation? My argument is eternal salvation is not obtained via angles and saints milja but God (Jesus). If you are saying that milja has no role in eternal salvation, we agree but go and preach this to the people as what is actually going on at your church is different to your argument.

      Delete
  7. እንቅስቃሴው በተጀመረበት ወቅት የነበረው የደቂቀ እስጢፋኖስ ኑፋቄ!!

    ይሕ እንቅስቃሴ በትልቁ የሚታማውና የሚወገዘው በመነሻው ላይ ለእመቤታችንና ለመስቀል ሊደረግ ስለሚገባው ስግደት ባራመደው አቋም ነው፡፡ይህን ደግሞ የዘርዐያዕቆብ ተጽእኖ አረፈበት እያሉ አንዳንድ ጸሐፍት ተቃውሞ ከሚያሰሙበት ተአምረ - ማርያም በተጨማሪ ፕ/ር ጌታቸው ከተረጎሙት ገድላቸው በቀጥታና በተዘዋዋሪ ማረጋገጥ የሚቻል ነው፡፡ለምሳሌ፡- (1) በገጽ-24 ላይ እነ አባ እስጢፋኖስ “ለአብ፣ወልድ፣መንፈስቅዱስ ካልሆነ በቀር ለስዕለ - ማርያም እና ለመስቀል ስግደት አይገባም” የሚል አቋም እንደነበራቸውና በኋላ (በነአባ እዝራ ዘመን)ግን እንደተውት፣(2)በገጽ-146 ለማርያም ስገዱ ሲባሉ “ለልጇ ስንሰግድ እዚያው እናገኛታለን” የሚል ቀጥተኛነት የሌለው መልስ እንደሚሰጡ፣(3)በገጽ-149 ግብጻዊው ጳጳስ አባ ገብርኤል ለስዕለ - ማርያም ለምን እንደማይሰግዱ ሲጠይቃቸው “ካሁን በፊት ለአብ፣ወልድ መንፈስቅዱስ እሰግዳለሁ ሲባል እንጅ ለማርያም እሰግዳለሁ ሲባል አላገኘንም” እንዳሉት፣(4)በገጽ-155 ስለ እመቤታችንን ስዕል አስተያየት ሲጠየቁ “ስዕሉ ጥሩ ነው፤ግን የእጅ ስራ ነው፤ብቻ በልብህ ሳላት” የሚል ፈንገጥ ያለ ሰነፍ መልስ መስጠታቸው፣(5)በገጽ-86 ኅዳግ ፕ/ር እንደሚነግሩን ከዘመኑ የቤ/ክ ሥነ - ጽሑፍ ጋራ ሲተያይ በእስጢፋኖሳውን ዘንድ የማርያም ስም ብዙም ሲነሳ አለመታየቱ፣(6)በገጽ-297 ግዝታቸውን በአቡነ ይስሐቅ ሲያስፈቱ ማየታችን--መቼም ያልተገዘተ አይፈታምና እንቅስቃሴው በእርግጥም በመነሻው አካባቢ የሃይማኖት ህጸጽ(ኑፋቄ) እንደነበረበት አመላካች ይመስለኛል፡፡
    ለስዕልና ለመስቀል መስገድ ፍጹም ኦርቶዶክሳዊ ትውፊት ነው፡፡በካቶሊኮችም ከሞላ ጎደል በተመሳሳይ መልኩ ትውፊቱ አለ፡፡“እሰግድ ለኪ” ማለትን እነ ፕ/ር ጌታቸው በገጽ-149 ኅዳግ እንደሚሉት ዘርዓያዕቆብ ያመጣው አይደለም!!በፍጹም!!ከእሱ በፊትም ነበር፡፡ማስረጃ እንቁጠር፡-(1)ታላቁ ሊቅ ቅ/ያሬድ በነሐሴ ኪ/ምሕረት ድጓ እዝል ገጽ-382 ላይ እንዲህ ይላል “…ኵሎሙ ነገሥተ - ምድር ተጋቢዖሙ ይሰግዱ ለኪ፣ወይልሕሱ ጸበለ - እግርኪ፣ማርያም እምነ ወእሙ ለእግዚእነ…”:: የቅ/ያሬድ ምንጭ ኢሳይያስ 49 ቁ 23 ነው--ትንቢቱን ቅ/ያሬድ ለእመቤታችን ሰጥቶ ተረጎመው፡፡አንቀጸ ብርሃንና “ሰላም ለኪ፣እንዘ ንሰግድ ንብለኪ፣ማርያም እምነ ናስተበቊዐኪ…” የሚለው ድርሰትም ምዕራፍ በተሰኘው የ6ኛ መቶ ክ/ዘመን የቅ/ያሬድ ድርሰት የሰፈረ ነው፡፡ስለዚህ እሰግድ ለኪ ማለትን ያመጣው ዘርዓያዕቆብ ነው መባሉን ለመቀበል እቸገራለሁ፡፡(2)“ለመስቀልከ ንሰግድ ኦ ሊቅነ…” የሚለው ድርሰትም የዘርዐያዕቆብ አይደለም--በስቅለት ጾመድጓ የተከረተሰ የኢትዮጵያዊው ሊቅ የቅ/ያሬድ ድረሰት ነው፡፡(3)ከዘርዓያዕቆብና ከነአባ እስጢፋኖስ በፊት የነበረው አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫም ለእመቤታችን በሰጊድ ሰላምታ የሚያቀርቡ ውዳሴዎችን አቅርቦልናል--በተለይ በመጽሐፈ - ሰዓታት፣(4)አቡነ ጎርጎርዮስ ባሳተሙት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ታሪክ የተሰኘ መጽሐፍ(የ1991 ዓ.ም 3ኛ እትም) ለስዕልና ለመስቀል ስግደት እንደሚገባ ከገጽ-95 ጀምሮ በሰፊው ከነትውፊቱና መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሰረቱ ጽፈውልናል--ከዘርዐያዕቆብ መነሳት በፊት ያሉትን ከጭብጡ ጋር የተያያዙ ማስረጃዎች እያጣቀሱ፣(5)አቡነ ጎርጎርዮስ ከሚያቀርቧቸው መረጃዎች አንዱ በ8ኛው መቶ ክ/ዘ ስዕልን በሚመለከት በተፈጠሩ 2ት ጽንፈኞች የተነሳ በተጠራ ጉባኤ የምስራቅና የምዕራብ አብያተክርስቲያናት ለስዕል የፀጋ ስግደት ሊረደግ እንደሚገባ ውሳኔ ያሳለፈው የ787 ዓ.ም የ2ኛው ኒቅያ ጉባኤ ነው፡፡ይሕን ጉባኤና ውሳኔውን የፈለገ Second Council of Nicaea የሚለውን የእንግሊዝኛ ቃል ወደ ጎግል ጨምሮ ከዘርዐያዕቆብ በፊት ለስዕል የተሰጠውን ክብር ማየት ይችላል፡፡veneration of images, cross…የሚሉ ቃላትን ለጎግል ብንነግረው የሚነግረን ብዙ ነው፡፡(7)ከሁሉም በላይ ከደቂቀ እስጢፋኖስ ወገን የሆነው አባ እዝራ ወደ አጼ ናዖድ(1488 – 1500 ዓ.ም) ቀርቦ በአጼ ዘርዓያዕቆብ ዘመን በነአባ አባ ገብርኤል የተላለፈበትን ግዝት በግብጻዊው ጳጳስ በአባ ይስሐቅ ባስፈታበት ወቅት በገጽ-295 ለማርያምና ለመስቀል ይሰግድ እደሆነ ሲጠየቅ ይህን ብሎ ነበር “…ለማርያምና ለአንድ ልጁ መስቀል ስለመስገድ እኔ እሰግዳለሁ፣መምህሮቼም ይሰግዳሉ፣ምክንያቱም መጽሐፍ የጌታችን እግር በቆመበት ቦታ እንሰግዳለን (መዝ.131 ቁ 7) ይላል፤ቦታውም የማርያም ሆድ ነው፡፡ሌላው ነቢይ (ኢሳ 49 ቁ 23) የምድር ንጉሦች ይሰግዱልሻል፣የእግርሽንም ትቢያ ይልሳሉ ይላል፡፡ብዙ መጻሕፍት ታላቅነቷንና ክብሯን ይናገራሉ፡፡ስለመስቀልም በመለኮት ደም ስለተቀደሰ ሊቃውንቱ እንዲህ ሲሉ አዝዘዋል፡፡ሊቃችን ሆይ ለመስቀልህ እንሰግዳለን፣በቅድስት ትንሳኤህም ሁላችንም እናምናለን(ቅ/ያሬድ፡የስቅለት ጾመድጓ)….” ሲል አባ እዝራ ከአባ እስጢፋኖስ “ከአብ፣ወልድ መንፈስቅዱስ በቀር ስግደት ለማንም አንሰግድም” የሚል አቋም የወጣ የእምነት መግለጫ አቅርቦ ግዝቱን አስፈትቷል፡፡

    ReplyDelete
    Replies
    1. very cool answer. tnx

      Delete
    2. በአንተ ዘንድ ብቻ ነው የቀረው እንጂ እኛስ እሰካሁን እንላለን

      Delete
  8. ደቂቀ እስጢፋኖስ ተሐድሶ (ፕሮቴስታንት) እንደነበሩ ማስመሰል!!

    ስለ ደቂቀ እስጢፋኖስ ተርከው አይጠግቡም--ተሐድሶዎች፡፡ሐቁ ግን እንዲያ አይደለም፡፡አንድ ገድላቸውን ያነበበ ሰው ንባቡን ሲቋጭ እነዚህን ከእነዚያኞቹ መለየት የሚሳነው አይመስለኝም፡፡ማስረጃ እንቁጠር--የማያምኑበትን ገድል ያውም ሲያሻቸው “ገደል” የሚሉትን ገድል ጠቅሰው ለግል የኑፋቄ ሀሳብ ማስፈንጠሪያ ለማዋል የሚውተረተሩትን እንደሚሉት እንዳልሆኑ ለማሳየት ስንል ደቂቀ እስጢፋኖስ ከሉተር የሚለዩበትን ነጥብ እንጠቃቅሳለን፡፡እግረ - መንገዳችንን ታሪኩን ለጥጠው ለባለታሪኮቹ ከማይዛመደው ሉተር ጋር በግድ ያዛመዱትን ፕ/ር ጌታቸው ኃይሌን እየወቀስን፡፡ጀመርን….

    (1)ፕ/ር በገጽ-24 እንደሚነግሩን የደቂቀ እስጢፋኖስ እንቅስቃሴ አንደኛው ማጠንጠኛ “ገዳማዊ ኑሮ እየቀረ” ነው የሚል ሲሆን በገጽ-33ም በወቅቱ የነበረውን ወደ ዓለማዊነት ያዘነበለ የምንኵስና ሥርዓት እነ አባ እስጢፋኖስ እጅግ እንደሚኮንኑት፣በገጽ-92 ደግሞ አባ አስጢፋኖስ “መንኩሴ ስለሆንኩ በዓለማዊ ፍርድ አላሳተፈም” እንዳለ ተርከውልናል፡፡ታዲያ ይሄን ያህል ስለ ምንኩስና በቃልና በተግባር የቆመ ሰው ምንኩስናን አጥብቆ በመኮነን ከሚታወቅ ያፈረሰ መነኩሴ (ሉተር) ጋር ማመሳሰል ለምን??እኮ እንዴት???ኦ!ፕ/ር!!ለቀሳጢ በር ከፈቱ!!

    (2)የሰጊዱ ነገር እንዳለ ሆኖ ደቂቀ እስጢፋኖስ ለእመቤታችን ያላቸው አመለካከት በአሁን ሰዓት ገድላቸውን ከለላ አድርገው ቤ/ክንን ለመንቀፍ ከተነሱ ሰዎች ፍጹም የተለየ ነው፡፡አማላጅነቷን ያምናሉ!!“ሰአሊ ለነ ቅድስት” በሚል አስተብቁዖ (ልመና) የሚቋጨውን አንቀጸብርሃንና ውዳሴ ማርያም አዘውትረው ይደግሙ እንደነበር ፕ/ር በገጽ-30 ላይ አስረግጠው ነግረውናል፡፡የኛ ዘመን ተሐድሶዎች ግን የደቂቀ እስጢፋኖስ ልጆች ነን እያሉ ገድሉን ከመቆንጸል በቀር በግብር ሲመስሏቸው አላየንም፡፡በገድላቸው ገጽ-140 “…የአምላክ እናት ማርያም ሆይ እነሆ ከምሕረትሽ ጥላ ስር ተደግፈናል፤በጭንቀታችን ጊዜ ልመናችንን አትናቂ…” የሚሉ የደቂቀ እስጢፋኖሳውያን ተማጽኖዎች እንዴትም ቢተረጎሙ ለሉተርም ሆነ ለዘመነኛ ተሐድሶዎች ቅርብ ሊሆኑ አይችሉም!!ስለማይመሳሰሉ!!ደቂቀ እስጢፋኖስ የመሰረቷቸው ገዳማት በሙሉ በእመቤታችን ስም ናቸው!!እንግዲህ በእመቤታችን ስም በተሰየመ አዳራሽ ሥርዓተ - አምልኮ የሚፈጽም ተሐድሶ አጋጥሞን አያውቅም!!

    (3)ፕ/ር በገጽ-29 እንደነገሩን ደቂቀ እስጢፋኖስ ክርክራቸውን ሲያቀርቡ 81ዱን ጨምሮ የኢኦተቤክ አዋልድ መጻሕፍትን በሰፊው ይጠቅሳሉ፤ያምኑባቸዋል፡፡ለአብነት፡-ገጽ-66 ላይ ሲራክን ይጠቅሳሉ፣በገጽ-127 ንግሥተ - ማርያም የተባለችው መነኩሲት ተጋድሎ ከሰማዕቷ ቅድስት አርሴማ ጋር ሲነጻጸር ማየታችን ገድላትንም የሚቀበሉ ለመሆናቸው ምስክር ነው፣በገጽ-295 ቅ/ያሬድን ሲጠቅሱት እናገኛለን፣ለእመቤታችን አንሰግድም ባሉበት ጊዜ እንኳ መጽሐፈ-ቅዳሴን ለመከራከሪያ ይጠቀሙበት እንደነበር ከገጽ-149 ኅዳግ ማረጋገጥ ይቻላል፡፡ስለዚህ በቅዱሳት መጻሕፍት አጠቃቀም ረገድ ደቂቀ እስጢፋኖስ በምንም መልኩ ከሉተርና ከዘመነኛ ተሐድሶዎች ጋራ ሊመሳሰሉ አይችሉም!!ዱባና ቅል አበቃቀሉ ለየቅል!!

    (4)በምስጢራትና ሥርዓት ረገድም ደቂቀ እስጢፋኖስ ሉተርም ሆነ በስማቸው ሊነግዱ ከሚሹ ወገኖች ጋራ እንደማይዛመዱ ማስረጃው የትየለሌ!!ለማሳያ ያህል፡- እንደማንኛውም መናኝ ገድላቸውን ይጽፋሉ፤ከባለገድሉ በረከት ረድኤትን ይማጸናሉ (ገጽ-57 እና 115)፣በምስጢረ - ንስሐና ኃጢአትን ለካሕን በመንገር ያምናሉ (ገጽ-59)፣በምስጢረ - ክሕነት ያምናሉ (ገጽ-60፣72 እና 129)፣በዓላትን ያከብራሉ(ገጽ-77)፣በምስጢረ - ቁርባንና በተዝካር ያምናሉ (ገጽ-131 እና 133)፤ቁርባናቸውን የሚፈጽሙት ታቦተ - ሕግ ባለበት መቅደስ ነው፡፡ወዘተ…ወዘተ…!!

    ታዲያ ፕ/ር ጌታቸው ኃይሌ እንቅስቃሴውን ከሉተር ጋር ተመሳሰለ የሚሉት ከምን መነሻ ይኾን??(የተሐድሶዎቹስ አወናብዶ በግ መስረቅ ‹‹እውቅና እና ቅድመ - እውቅና ያገኙበት›› ስልት ነውና ቢያመሳስሉት አይገርምም!!)ፕ/ር የደቂቀ እስጢፋኖስን እንቅስቃሴ ተሐድሶ የሚያሰኘው በምንኩስና ሥርዓት ረገድ ወደ ትክክለኛው ገዳማዊ የምናኔ ሕይወት፣ወደ ድኃነት፣ስግደት፣ጸሎት፣የዝምተኛነት ኑሮ እንመለስ ስላሉ ነው ካሉም ያንማ ቀደም ሲልም እነ አባ አኖሬዎስና ፊልጶስ ተጋድለውለት አልነበር ወይ ምኑ ነው አሕይዎ/ተሐድሶ ሚያሰኘው?? የሚል ጥያቄ ሕሊናዬ ያመላልሳል!!

    ReplyDelete
    Replies
    1. interesting indeed. thanks a lot for posting this.

      Delete
    2. Cool argument...

      Delete
    3. በጣም ደስ የሚል ፅሁፍ ነው :: አንድዚህ ሀሳቦች የ ሚያስታርቅ ፅሑፍ
      ማግኘት ጥሩ ነው:: አባ አስጥፋኖስ ኩሩ ኢትዮጵያውያን ናቸው:: ለሆዳቸው ሳይሆን ለ ህሊናቸው የቆሙ የ እግዚአብሔር ሰው;;
      አውነተኛ ስለሆኑ በ ስማአትነት አለፉ:: ለ ንጉሥ አንሰግድም ስላሉ:: ለ ኢትዮጵያ ሕዝብ ብርሃን ስለሆኑ:: አባ አስጥፋኖስ ተሃድሶ (ፕሮቴስታንት) አይደሉም:: ሰውን መወናበድ ይቁም;;

      Delete
  9. ዲያቆን ዳኒ, ቃለ ህይወት ያሰማልን ! የኢትዬጵያ ኦርቶዶክሰ ተዋህዶ ቤተክርሰቲያን ወንጌልን ከመሰበክም አልፋ ለሌሎች የሃይማኖት ተከታዬችም ዉለታ የከፈለች ቤተክርሰቲያን ናት. አባቶቻችን ሁል ጊዜ ሰመ እግዚሃብሔር ከአፋቸው የማይለይ ወንጌልን መሰበክ ብቻ ሳይሆን የኖሩበትም ናቸው. ዛሬ ላይ ሃይማኖታቸንን የሚያዳክሙ አባቶች ቢኖሮንም እነሱን መመልከት አቁመን የቀደሙትን አባቶቻችንን ለሃይማኖተቸው የነበራቸው ፅናትና በጎ ሥራቸውን እያሰብን ሃይማኖታቸንን ና ቤተክርሰቲያናችንን መጠበቅ ነው ያለብን . ህይወታቸውን ሰጥተው ነው ቤተክርሰቲያናችንን ያቆዩልን.የአባቶቻችን በረከታቸው እረድኤታቸው ና አማላጅነታቸው አይለየን አሜን! ዲያቆን ዲኒ ,መድሃሂያለም ጥበቡን ይጨምርልህ ይጠብቅህ አሜን!!!

    ReplyDelete
  10. What a wonderful article. Our church is founded on the corner stone and preached, lived that corner stone in a different way. Thank you and God bless you.

    ReplyDelete
  11. ዲ/ን ዳንኤል እግዚአብሔር አምላክ ቃለ ሕይወት ያሰማህ እረጅም እድሜ ከ ጤና ጋር ይስጥህ!!!

    ReplyDelete
  12. ለወንጌሉ ጌታ ለኢየሱስ ክርስቶስ ያላትንም ቦታ ወንጌሉን ይህንን ያህል ሠፍሮና ቀጥሮ፣ ተንትኖና አፍታቶ ለማወቅ የተፈለገውም የሚያስገኘው ምድራዊ ጥቅም ክርስቶስን አውቆ በክርስቶስ መንገድ ለመኖር ስለተፈለገ ቤተ ክርስቲያኒቱ ያፈራቻቸው ቅዱሳንም ይህንን በመሰለው የወንጌል ትምህርት ታንጸውና በስለው የወጡ ስለሆነ ይህቺም ቤተ ክርስቲያን ወንጌል እስከአሁን ትውል ድረስ እየሰበከች ያለች መሆኑ ብንረዳ ጥሩ ነው ወንጌል አልሰበከችም፣ ክርስቶስንም አታውቀውም ብሎ እንደመናገር ያለ ከባድ ኃጢአት የለምና እያስተዋልን የአባቶቻችን እረድኤትና በረከት ይደርብን፡፡

    ReplyDelete
  13. Thank you very much Daniel for your deep insight.

    ReplyDelete
  14. Thank you very much Dear deacon Daniel for your wonderful post. keep it up!!!

    ReplyDelete
  15. ዲ/ን ዳንኤል የቅዱስ ወንጌል ባለቤት የባሕርይ አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ ቃለ ህይወትን ያሰማህ፡፡እድሜን ከጤና ጋር ይስጥልን፡፡አሜን፡፡ ከአራቱ ወፎች አንዷ ፎኒክስ (Phoenix) ትኆንን? ምክትያቱም በጥንት ጊዜ የትንሳኤ ሙታን ምሳሌ ከሆኑት አንዷ ይህች ወፍ ነበረችና፡፡

    ReplyDelete
  16. ቃለ ሕይወት ያሰማህልን!!!

    ReplyDelete
  17. ቃለ ሕይወት ያሰማህ ዳኒ እስኩ ድግሙ ነኝ
    ኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሌላ ሌላው ይቅርና የዕለት የዕለቱ የጠዋቱ የቀኑ የማታው የሰላምታ አሰጣጥ እንዴት ከዓለም ሕዝቦች በተለየ ሁኔታ ሕዝቡ ሕሊና ተቀርጾ እንዲኖር ማድረግ የቻለች በወንጌል አማካኝነት መሆኑን ትውልዱ እንዴት መገንዘብ አቃተው አሁን ባለሁበት ሀገር እንኳን በቀን ሦስቴ በዓመት አንዴም የማንሰማበት ደረጀ ላይ ደርሰናል አረ ኃያላኑና አዲሱ ትውልድ ይህችን ቤተክርስቲያን አንጋፋት በስሜት ሳይሆን በአእምሮ ይታሰብበት ።

    ReplyDelete
    Replies
    1. ልክ ነህ መልካም ብለሃል አዎን ሀልወተ እግዚአብሔርን ለማታ ለቀንና ለጠዋት ቀርጻ በልቡናችን እንዲኖር ያደረገች እምዬ ቤተክርስቲያናችን ስለ ሆነች አክብሩአት ትከበራላችሁ ይገርማል በዚህ በውጪው ዓለም የሚወለዱ ልጆች ቋንቋ በደንብ ባያውቁም እግዚአብሔር ይመስገን የሚለውን በደንብ ይመልሳሉ እንዲሁም ቋነቋቸውን እንዲያውቁ እና ኢትዮጵያዊ ማንነታቸውን እንዲረዱ ደፋ ቀና የምትል እሷ ብቻ ናት ይታሰብበት ባልከው እስማማለሁ

      Delete
    2. አዎን ከዚህ የበለጠ የወንጌል ትምህርት ምን አለ ።ለዚያውም ከመተግበር ጋር ያሳየችን እምዬ ቤተክርስቲያን መሆኗን አትዘንጓት ።

      Delete
  18. ዲ/ን ዳንኤል እግዚአብሔር አምላክ ቃለ ሕይወት ያሰማህ እረጅም እድሜ ከ ጤና ጋር ይስጥህ!!!
    but the link is not working.

    ReplyDelete
  19. ዲ/ን ዳንኤል እግዚአብሔር አምላክ ቃለ ሕይወት ያሰማህ እረጅም እድሜ ከ ጤና ጋር ይስጥህ!!!
    but the link is not working

    ReplyDelete
  20. Kale hiwot yasamalin!! God give you long age, God bless you!!

    ReplyDelete
  21. ቃለ ህይወት ያሰማልን!

    ReplyDelete
  22. ቃለ ህይወት ያሰማልን! መ/ር ዲን ዳንኤል ከብረት።

    ReplyDelete
  23. This issue has deep rooted problem which is related to the country's geopolitical and ancient history . it's origin is earthly and the solution which we may try to give has no result for the time being .
    The Crater knows what the heart of every stake holder thinks on this issue . Forget the issue and strength your faith in Him who has the power to judge and give sloution for every one of us .

    ReplyDelete
  24. About 100 plus year ago, King Minilik had converted most southern and western regions of the country to Christianity by force. That was simply religious practice that has never brought real change of life in those converted people. When we read from new testament, the conversion of gentles and hard liner Jews to Christianity changes their life as that kind of conversion by the Apostles preaching was genuine gospel about salvation in faith by the name of Jesus Christ. This is what gospel preaching means. Then why not Orthodox church forcefully converted had never been changed from their old life style till today? For instance, all the tribes who have converted to Christianity still today practices their own traditional religious rituals. That conversion was all political not genuine gospel preaching to bring back people from the kingdom of devil to the kingdom of God. Genuine gospel changes the heart of sinners by the help of Holly Sprite and makes those who accept gospel in faith new creation (2 Cor 5:17). Then my friend when the Ethiopian Orthodox church has preached gospel? which kind of gospel it has preached? Do not you know most of the church's members never know who Jesus is? Do not you know people give more respect for St Mary than Jesus (God)? Do not you know the importance of dead saints have totally controlled the heart of the people rather than Almighty Jesus, the only redeemer? So where is the gospel you are talking about? St. Paul said "but we preach Christ crucified: a stumbling block to Jews and foolishness to Gentiles" (1 cor 1:23). then my friends, have ever orthodox preached the crucified Christ? If yes, why not the believers still remain in their old life. Does the church preached powerless gospel? Is there powerless gospel that never change the life style of the believers from their old useless religious rituals? The word of God given us by the Apostles of the 'Lamb' has power to change the sinners totally and make them ready for the kingdom of God. Do you think Christianity is possible with old religious rituals, tribalism, multiple marriage, killing each other like old testament rule 'eye' for 'eye' and other countless old practices still controlled the heart of Orthodox followers? Then my friends, when I argue that Orthodox church did very little in gospel preaching, I mean that it preached powerless gospel that never change the heart of those accepted Christianity. This kind of powerless gospel is not from former Fathers like Paul, Peter, John and others. Then tell me why the followers of the church still practices their old tribal religious practices? I know the answer! It is because, Orthodox has never preached genuine gospel that changes the heart of the believers. if you posted this message or not, I do not care, but I just provide you my comment regarding you misleading role of the Ethiopian Orthodox church in gospel preaching. The opposite is true by many standards.

    ReplyDelete
    Replies
    1. I wonder what are you talking about? Did you say that the Ethiopian Orthodox Christians don't know Jesus? Do you have the moral to say so???Are you serious? in fact this is a rudimentary false evil Protestant propaganda.
      let me start responding to your accusations from the daily greetings of a typical Orthodox Christian. The first thing he responds when an Orthodox Christian greats you by saying እግዚአብሄር ይመስገን፣ Which literary means Thanks to the Almighty God, unlike your hypocrite white masters who wish a thank you word million times. You Can't find this kind of greeting anywhere else in the planet But the holly country Ethiopia. In Orthodoxy Jesus is the Almighty God. When we say God we mean God the Father, God The Son, and God the Holy spirit. if you meet that same person ten times a day, he will tell you that same greeting 10 times. The name of our God is being uttered a million times more than in the dead head Protestant world. You see the name of our God is interwoven into our very daily life that each member of the holy church gives a very special place to Jesus the God. your hypocrite and dead head pastors who taught you to hate and negatively understand my beloved country and its people want to be worshiped themselves.Nobody in the entire Galaxy can teach about Jesus the God to the Ethiopian Orthodox Christian. That typically Orthodox Christian is living that true biblical, Holy life.

      you are the damnest person I have ever known. This dirty and a 100% false evil Protestant propaganda is a tactic used by Devil for centuries to snatch souls from Orthodoxy to hell. Hey, this time it is not working as most members are learned your dirty tricks.
      We truly differentiate between Our Almighty God And His beloved Saints. Don't accuse us by saying that all saints are dead entirely. THEY are resting peacefully until the end of time and at the end of time they will judge upon you and your evil Protestants as you are the most evil people in the planet.

      we will continue to venerate Our Queen the Eternal Virgin as we have done it for the last two millennia. Our eternal Queen gave birth to our savior, Jesus the God. The same with all other saints. We love them all. We have a very,very, very strong bond than you thought with all the Godly Saints, a bondage that will last for eternity. The evil Protestant world is jealous about All saints like the devil. It is the devil who hates God's people and hence your eternal place should be with your father the devil.

      As we all know, the United State is a majority Protestant country. Living there for years, I have known who these people are. Almost all of the native black population here is exclusively Protestant. In America there are what are called Gangs, a criminal groups who kill any human being for no reason. It is known that most of these gangs are blacks who are grown in the Protestant families. you see the evil Protestant world is producing such killers and murderers.
      In my lovely country there is no such thing as a gang. That Beautiful society is the result of Orthodox Christianity. The true, the original Christianity is ingrained into the very lives of Orthodox Christianity so that crime in my Holy country is at minimal. The lowest crime rate in the world. The Protestant world is full of chaos, killings, murders, kidnappings, lies...
      For the last 400 years or so, let us see what happened to the world of Protestantism. Evil Protestantism from its very inception, it threw away all ancient church practices and came up with an entirely new non- Christian teaching from scratch. The onset of the craziness of Lutheranism began. It resulted in 30,000 different and non-reconciliable sects. In our century people lost Faith in Protestantism and are drifting away toward atheism. Evil Protestantism resulted in the rapid, geometric increment of homosexuality. Those very pastors are gays and lesbians and because of this , their stupid followers are regarding homosexuality as a sacred act.

      Delete
    2. Recently we have been flooded with a news of Ethiopian Protestant pastors on extramarital affairs, not one but many; not disciple but that very teacher. This is the result of evil Protestantism. Protestantism is satanic with no moral values. Protestantism is the root cause of all the evil that is happening in my lovely country.
      The moral decay that happened to Western Protestant societies is gaining momentum in those very evil Protestant societies which tried to disgrace My Holy Church.

      So you don't have moral to criticize the true Christians, the holy Church.!

      Delete
    3. Dear sir, you simply insulted me, but you have no ground to answer regarding your so called apostolic church's joke about salvation. As known your capacity as explained in your message is accusing falsely and insulting the so called protestant followers, but you never answer my questions about your church's false preaching about salvation through Mary, angles and died saints prays! You do not know what Bible says about salvation that is why you never answer my question regarding your church's teaching about salvation. You are simply traditional who cares more about Ethiopian culture which you simply mixed up with Christianity. Christianity is not the culture of Ethiopia, it is the Church of Mighty Jesus Christ as preached by true fathers of the Bible. you repeatedly insults this western protestants, but if you like or not, they understood what Christianity means while you and your church are already preaching useless traditional things like praying to died saints and angles which are not given by Apostles. You can never stop preaching true gospel by insulting at all. Read Act 5:39. I never insulted you personally in my message, but as usual, your message is full of insulting which is normally true nature of that church followers. Your aggressive and insulting nature is not without reason, it is because you do not know gospel that changes your original nature.2 Corinthians 5:17 states that "Therefore, if anyone is in Christ, the new creation has come: The old has gone, the new is here!" but you are still in your nature of 'Adam" your problem is lack of biblical know how which is vital to talk about Christianity. You are talking about my moral standard not enough to talk about your so called holly church. You never gave me biblical ground about its hollies first of all, while I gave you biblical messages that justifies its anti-Christ teachings that undermine the meanings Jesus Christ as the only redeemer from sin of the world by introducing various teaching designed by devil like the importance of Mary, died saints and angles. Now your ability is just insulting me without providing biblical evidence about your church's holiness! I provide you biblical evidence that your church is anti-Christ simply by deviating from original biblical preaching about salvation. My fried differentiate Christianity from culture. What is the culture of Ethiopia? how many tribes are there in Ethiopia? all tribes have their own culture. my friend, I do not care about your strong word like 'moral decay' etc because I understood what Christianity means. Let God forgive you for your insulting which I think you must learn from devil not from God! I hope one day you join me to preach gospel of Apostles burning those joke books like tamira mariam and the likes. Jesus Christ still loves you give yor life to Him forgetting traditions as Christianity is not about tradition of Ethiopia.

      Delete
    4. American evangelicals teaches true gospel of Apostles, but I learned bible not from American preachers but by reading Amharic Bible translated during king Haile Selassie. Why should I adhere traditions which have no value if measured in terms of Biblical truth? Why do you insult me because I refused to follow traditions that has nothing to do with Christianity? Do not you think Ethiopians can preach true God by reading His message as given from Geneses to Revelation without American help? what is wrong to read Amharic Bible (which has been first translated by orthodox follower king) and understand the truth instead of simply adhering the useless tradition about Christianity? I am saying only God hear prays! You are saying also angles and died saints hear pray. who is wrong now me or you? Can you show me a single person who sent angle to God? Can you show me a single person who prayed to Angles in the bible? I believe that only God is unlimited and can hear prays but all created things can not do so? Do not you know your church belies and teaches angles can hear pray? This is false teaching that is why I am arguing that your church does not preach true gospel but the so called Ethiopian culture which culture mixed up with Christianity. Is it possible to follow Christianity with out giving up tribal cultures? According to your argument, the answer is yes. For me Christianity requires leaving all traditional issues and follow Jesus with full heart. The tradition of Christianity is universal meaning there is no Christianity belongs to Ethiopia, Sudan, Kenya, America ect. A lay man can understand from your message that your main argument is not about biblical Christianity, but keeping the tradition of Ethiopia. By doing this, you are cursing the country because people must know the truth and follow their true God who is not compared to earthly cultures of Ethiopia. I am true Ethiopian not because I strictly follows useless tradition, but because I follows Christianity that the first Ethiopian man 'Jandereba' accepted in Jerusalem (Act 8:26-40). That man 'jandereba' believed in true gospel and came back to Ethiopia, but I do not know how your church has changed that teaching and has deviated from what 'Jandereba' learned. What was 'Jandereba' learned from Philip? Did he learn about the importance of praying to angles, died saints including Mary for salvation? Philip only though him about salvation by faith in the Son of God Mighty Jesus Christ and then get baptized? So now who is Ethiopian christian who learned from the first Ethiopian christian (Jandereba) you or me? Still I am better than you by being true Ethiopian christian who learned from first Ethiopian christian as I am claiming only what "Jandereba' learned and brought to Ethiopia is the correct way of Christianity. Did Philip told to 'Jandereba' something that is especial to Ethiopia? never, he just told him what Philip and other apostles preached to all Jewish and gentles as gospel is universal and similar for all. Simply by looking at Act 8:26-40 about first Ethiopian christian, one can understand how your church is totally deviated from biblical preaching and mixed it with culture while we Ethiopian Christians you can call protestant whatever regain our true fathers teaching after Bible is translated to our language Amharic and other languages. You rather have no biblical ground to talk about your church's apostolic nature, rather I can say with full heart that we learned from former fathers. Your other problem is you simply do not have enough information about Protestantism as much as I have about orthodox church. Your argument has no biblical ground while I am telling you about your church's deviation from true gospel that our father 'Janderebba' brought 2000 years ago. It is as simple as that only examining and understanding what "Jandereba' understood and believed is what Christianity means to Ethiopia. Let God open your heart my friend!!!!!!

      Delete
  25. One of my friend said, how devil used you to criticize the church of Christ? The Church of Christ never read countless 'gedilate, dirsanates, melkanats and other anti-gospel books every morning to curse the nation, but preaches only Christ crucified ( 1 cor 1:23). So my friend who try to call me devil's messenger, have you ever read what Jews said to Jesus (Math 12:24). You can say whatever your heart tells you, but I know God knows me. read on Roman 8: 31-36. what gospel says about those who accept Jesus in faith and become the children of God (John 1:12). So I am criticizing not the church of Christ, but the anti-Christ church that openly preached there are many ways for salvation opposing true gospel preached by Apostles (John 1:12, John 3:16, John 14:6, Act 4:12, Heb 7:25, Roman 8:34) among others. I am against the idea of salvation through dead saints pray, St. Mary's pray, the importance of countless covenant boxes after we got our freedom in the blood of Jesus. But my friends, Is orthodox a church of Christ? Do not you stone me to death if I come to your cathedral and say only Jesus saves the sinners? your heart knows the answer for this question! Have not your church continuously persecute genuine gospel preachers? Where are some the church's teachers, who used to accuse us like what you are doing now? After God opened their mined, did not they criticize the presence of countless traditional books in the church and prosecuted to be kicked out of the church? What a church of Christ that persecutes those who claim that only Gospel is genuine to preach for eternal salvation? What a church of Christ that curses the nation by ignoring the blood of Jesus as the only redeemer (act 4:12) under the sky? What a church of Christ that openly produce countless covenant boxes and carry here and there after the freedom is obtained by faith in Jesus death on the cross? Both in theological understanding of faith and practical life, it is very difficult to call your church the church of Christ!!!!!!!!

    ReplyDelete
  26. One of our friends replied to a comment by someone else about insignificant role of the Ethiopian Orthodox church in preaching the true gospel. What is surprising is that, he said that orthodox church is apostolic while the followers of American false prophets are trying to demolish our culture. Who is following American false prophets then? who are false prophets that Ethiopians are following? I think our friend want to say, non orthodox Christians are the followers of false prophets if I am not mistaken. What is following false prophets? I think following false prophets means preaching some thing different from what the true or God prophets and apostles preached about salvation long years ago. Then let me categorize the two groups like this and judge which one follows false prophets. Group 1 (the accuser): claims that the blood of Jesus is not enough for eternal salvation and we need to ask for dead saints and angles prayers. Group 2 (being accused one). claim that only the blood of Jesus gives eternal redemption and what matters for salvation is not the intervention of alive or dead saints and angles. Now which claim agrees with the Apostles' preaching about eternal salvation? amazingly, accuser learns from devil as there is no biblical source to support claim under group 1 for salvation while the one supposed to follow false prophets from America are actually 100% apostolic! I am surprised about the confidence of the accuser to speak without shame to accuse the Christians who are redeemed by the blood of Jesus exactly according to the word of God preached by prophets of God like Isaiah and the Apostles of the 'Lamb'. Rather, the accuser and his church already deviated the people from true salvation by encouraging them to search for additional redeemers like alive or dead saints pray and angles intervention while the apostles his church supposed to be based on never teaches any additional man made mechanical effort for salvation. I am sorry for the accuser! what he claimed as false prophets applied to his and his church's practical realty. May be he and his church leaned this false teaching about salvation not from the supposed false prophets of America, if any exist, but from devil directly through confused monks of Egypt, Syria, Rome, Greece etc years back from 4th century onwards and later on by king zarayacob of north showa.

    ReplyDelete
    Replies
    1. እግዚአብሔር እራሱ ምልጃን ያዘዘበት ሁኔታ አለ ወይ ?
      አብርሀም , ሚስቱን ሳራን እህቴ ናት በማለት በንጉስ አቤሜሌክ ግዛት ስር ተሰዶ ይኖር ነበር :: አቤሜሌክም , በንጹህ ልቦና , ሳራን (የአብርሀም ሚስት መሆኑዋን ሳያውቅ ) ሚስት ለማድረግ ወደቤተ መንግስቱ ይዟት ሄደ :: ነገር ግን እግዚአብሔር በህልሙ መጣና እንዲህ አለው ይህን በልብህ ቅንነት እንዳደረግህ እኔ አወቅሁ .... አሁንም የሰውዬውን ሚስት መልስ፤ ነቢይ ነውና፥ ስለ አንተም ይጸልያል፥ ትድናለህም። ይህ በኦሪት ዘፍጥረት (20:7) ተመዝግቦ ይገኛል :: እንግዲህ , አቢሜሌልክ ሳራን ለአብርሀም ሲመልስ እግዚአብሔር ይቅር እንዲለው ይችል ነበር :- ከዚህ ይልቅ , እግዚአብሔር መስፈርን አስቀመጠ , አቢሜሌክ የሚድነው አብርሀም ሲማልድለት ብቻ እንደሆነ ::

      እንግዲህ እግዚአብሔር እራሱ ምልጃን ከቅዱሳን ከጠበቀ እኛ ማን ነን ምልጃ ስህተት ነው የምንለው ??

      ስለምልጃ አስፈላጊነት ይህን ካልን ዘንድ :- ምልጃ እራሱ ምንድን ነው የሚለውን ጥያቄ እንመልስ :: ይህ ጥያቄ አስፈላጊ የሆነበት ምክንያት ብዙወች የዚህን መልስ ሳያዉቁ እንዲሁ የጣኦታቸውን (ማርቲን ሉተር ) ሀሳብ ሲደግሙ ስለሚታይ ነው ::

      የቅዱሳን ምልጃ , ሉተራኖች እንድሚሉት : የክርስቶስን ስራ መጋራት , ሀጥያትን ማስተሰረየት , ስራ ማስፈጸም , ወዘተ ማለት አይደለም ::

      የቅዱሳን ምልጃ , ያእቆብ ያሰፈረውን መልእክት ፈለግ የተከተለ ትርጉም አለው :: እርስ በርሳችሁ በኃጢአታችሁ ተናዘዙ። ትፈወሱም ዘንድ እያንዳንዱ ስለ ሌላው ይጸልይ፤ የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች። ያእቆብ 5:16. ከዚህ እንደምንረዳው , የቅዱሳን ምልጃ ማለት እኛን ወገን ያደረገ ጸሎት እና መማጸን ለእግዚአብሔር ማቅረብ ማለት ነው :: ይህ ነው ትርጉሙ ::

      እኛ ብቻ ሳይሆን , ቅዱሳንም በተራቸው ሌሎች እንድጸልዩላቸው ጠይቀዋል :: ቅዱስ ጳውሎስ ከዚህ አንጻር ብዙ ጽፏል :: ከክፉዎች ሰዎች እንድንድን ስለ እኛ ጸልዩ። 2ተሶሎንቄ 3:1 እብራውያንን እንዲህ ሲል ጠይቓል ጸልዩልን፤ በነገር ሁሉ በመልካም እንድንኖር እብ 13: 18:: ወደ ኤፌሶን ሰወችም እንዲህ ሲል ጽፏል 18 በጸሎትና በልመናም ሁሉ ዘወትር በመንፈስ ጸልዩ፤ በዚህም አሳብ ስለ ቅዱሳን ሁሉ እየለመናችሁ በመጽናት ሁሉ ትጉ፤ 19 ደግሞ የወንጌልን ምሥጢር በግልጥ እንዳስታውቅ አፌን በመክፈት ቃል ይሰጠኝ ዘንድ ስለ እኔ ለምኑ፤ ኤፌ 6:18-19 መጽሀፍ ቅዱስ በንዲህ መንገድ ስለ እርስ በእርስ መጸለይ አስተምሯል ::

      መረዳት ያለብን , ጻድቃን እኛ እንደንጸልይላቸው ከጠየቁ እኛማ እነሱን የመጠየቅ መብታችን የቱን ያክል ከፍ ያለ ነው ?? እዚህ አለም ሁነው እንደ እኛ የመንፈስ ትግል ውስጥ ያሉ ጻድቃን ስለኛ መማለድ ከቻሉ , የዚህን አለም ትግል በድል አሸንፈው ወደዚያኛው አለም የተሻገሩትማ የቱን ያክል ችሎታ አላቸው !! በዚህ ክፉ አለም ውስጥ ስለኛ መጸለይ እየቻሉ , እንዴት በወዲያኛው አለም በገነት እየኖሩ , ከእግዚያቢሔር ያላቸው ቅርበት የዚያኑ ያክል ከፍተኛ ሲሆን , መማለድ ያቅታቸዋል ??

      Delete
    2. እግዚአብሔር አቢሜሌክን ብቻ አይደለም በምልጃ እንዲቀርበው ያዘዘ :: የእዮብንም ሶስት ጓደኞች በእንደዚህ መልኩ በእዮብ ምልጃ እንዲድኑ አዟል :: 7፤ እግዚአብሔርም ይህን ቃል ለኢዮብ ከተናገረ በኋላ እግዚአብሔር ቴማናዊውን ኤልፋዝን። እንደ ባሪያዬ እንደ ኢዮብ ቅንን ነገር ስለ እኔ አልተናገራችሁምና ቍጣዬ በአንተና በሁለቱ ባልንጀሮችህ ላይ ነድዶአል። 8፤ አሁን እንግዲህ ሰባት ወይፈኖችና ሰባት አውራ በጎች ይዛችሁ ወደ ባሪያዬ ወደ ኢዮብ ዘንድ ሂዱ፥ የሚቃጠልንም መሥዋዕት ስለ ራሳችሁ አሳርጉ፤ ባሪያዬም ኢዮብ ስለ እናንተ ይጸልያል፥ (እዮ 42: 7-Cool:: ከዚህ እና ከአቢሜሌክ ታሪክ እንድምናየው እግዚአብሔር ጥፋተኛውን ወገን ቀጥታ ከመማር ይልቅ , በቅዱሳን ጸሎት እንዲቀርቡትና ድህነት እንዲያገኙ አዟል :: እንዚህ ሁለት ምሳሌወች የያእቆብን "የቅዱሳን ጸሎት ሀይል አላት " ትምህርት በግልጽ የሚያሳዩ ናቸው ::



      እግዚአብሔር ቅዱሳን እንዲማልዱት ፈልጎአልን ? ጠይቋልን ?
      ለዚህ ጥያቄ ከላይ በአቢሜሌክ እና እዮብ ታሪኮች አወንታዊ መልስ አግኝቷል :: ነገር ግን ይህ ጥያቄ በጣም አንገብጋቢ ስለሆነ እንደገና ሌሎች ምስክሮችን ከመ /ቅዱስ እንመልከት ::

      የአብርሀም ለሰዶም ምልጃ
      ዘፍጥረት 18:23-32 እንዲህ ተብሎ ተጽፎ እናገኛለን 23፤ አብርሃምም ቀረበ አለም። በውኑ ጻድቁን ከኃጢአተኛ ጋር ታጠፋለህን ?24፤ አምሳ ጻድቃን በከተማይቱ ውስጥ ቢገኙ በውኑ ሁሉን ታጠፋለህን ? ከተማይቱንስ በእርስዋ ስለሚገኙ አምሳ ጻድቃን አትምርምን ?25፤ ይህ ከአንተ ይራቅ፤ ጻድቁን ከኃጢአተኛ ጋር ትገድል ዘንድ፥ ጻድቁም እንደ ኃጢአተኛ ይሆን ዘንድ፥ እንደዚህ ያለው አድራጎት ከአንተ ይራቅ። የምድር ሁሉ ፈራጅ በቅን ፍርድ አይፈርድምን ?

      እግዚአብሔርም ሲመልስ 26፤ እግዚአብሔርም። በሰዶም በከተማይቱ ውስጥ አምሳ ጻድቃን ባገኝ ስፍራውን ሁሉ ስለ እነርሱ እምራለሁ አለ። 27፤ አብርሃምም መለሰ አለም። እኔ አፈርና አመድ ስሆን ከጌታዬ ጋር እናገር ዘንድ እነሆ አንድ ጊዜ ጀመርሁ፤ 28፤ ከአምሳው ጻድቃን አምስት ቢጐድሉ ከተማይቱን ሁሉ በአምስቱ ምክንያት ታጠፋለህን ? ከዚያ አርባ አምስት ባገኝ አላጠፋትም አለ። 29፤ ደግሞም ተናገረው፥ እንዲህም አለ። ምናልባት ከዚያ አርባ ቢገኙሳ ? እርሱም። ለአርባው ስል አላደርገውም አለ። 30፤ እርሱም። ጌታዬ አይቆጣ እኔም እናገራለሁ ምናልባት ከዚያ ሠላሳ ቢገኙሳ ? አለ። እርሱም ከዚያ ሰላሳ ባገኝ አላጠፋም አለ። 31፤ ደግሞም። እነሆ፥ ከጌታዬ ጋር እናገር ዘንድ አንድ ጊዜ ጀመርሁ፤ ምናልባት ከዚያ ሀያ ቢገኙሳ ? አለ። እርሱም። ከዚያ ሀያ ቢገኙ ስለ ሀያው አላደርገውም አለ። 32፤ እርሱም። እኔ ደግሞ አንድ ጊዜ ብቻ ብናገር ጌታዬ አይቆጣ፤ ምናልባት ከዚያ አሥር ቢገኙሳ ? አለ። እርሱም። ስለ አሥሩ አላጠፋትም አለ።

      ይህም "የጻድቃን ጸሎት ሀይል አላት " የሚለውን የያእቆብን ትምርት አጉልቶ የሚያሳይ ምስክርነት ነው :: እግዚአብሔርም ደጋግሞ "ስለጻድቅ ስል አላጠፋውም " የሚል መንፈሳዊ ሀረግ ተጠቅሟል :: ይህ የሚያሳየው የአብርሀምን በእግዚአቢሔር ፊት ሞገስ ብቻ ሳይሆን , እግዚአብሔር ለቅዱሳን ሲል ሌሎችን ለማዳን ያለውን ፍቃድ የሚያሳይ አብይ ሀረግ ነው ::

      እዚህ ላይ መዘንጋት የሌለበት ሶዶም ያለ አብርሀም እውቀት መጥፋት ይችል ነበር :: እግዚአብሔር ግን አብርሀ በነገሩ እንዲካፈል አድረገው (ዘፍጥ 18:17 እግዚአብሔርም አለ። እኔ የማደርገውን ከአብርሃም እሰውራለሁን ? በዚህ ምክንያት , እግዚአብሔር , አብርሀም በሶዶም ጉዳይ ላይ ጣልቃ እንዲገባና ከላይ እዳየነው ለከተማይቱ ምልጃ እንዲያቀርብ አድርጎታል ::

      እንግዲህ እኛ ማን ነን ምልጃ ስህተት ነው የምንለው ??

      Delete
    3. የሙሴ ምልጃ ለእስራኤል ህዝብ
      የእስራኤል ህዝብ የወርቁን ጥጃ ማምለክ በመላመዱ እግዚአብሔር ሊያጠፋቸው ፈቀደ :: በቀጥታ ከማጥፋት ይልቅ ግን , ሙሴን (ለአብርሀም እንዳደረገው ) በነገሩ እንዲገባ እና ለህዝቡ እንዲማልድ እድል ስጥቶታል :: (ዘፀ 32: 7-14 እግዚአብሔርም ሙሴን። ከግብፅ ምድር ያወጣኸው ሕዝብህ ኃጢአት ሠርተዋልና ሂድ፥ ውረድ። 8፤ ካዘዝኋቸው መንገድ ፈጥነው ፈቀቅ አሉ፤ ቀልጦ የተሠራ የጥጃ ምስል ለራሳቸው አደረጉ፥ ሰገዱለትም፥ ሠዉለትም። እስራኤል ሆይ፥ እነዚህ ከግብፅ ምድር ያወጡህ አማልክትህ ናቸው አሉ ሲል ተናገረው። 9፤ እግዚአብሔርም ሙሴን። እኔ ይህን ሕዝብ አየሁት፥ እነሆም አንገተ ደንዳና ሕዝብ ነው። 10፤ አሁንም ቍጣዬ እንዲቃጠልባቸው እንዳጠፋቸውም ተወኝ፤ አንተንም ለታላቅ ሕዝብ አደርግሃለሁ አለው። 11፤ ሙሴም በእግዚአብሔር በአምላኩ ፊት ጸለየ፥ አለም። አቤቱ፥ ቍጣህ በታላቅ ኃይልና በጽኑ እጅ ከግብፅ ምድር ባወጣኸው በሕዝብህ ላይ ስለ ምን ተቃጠለ ?12፤ ግብፃውያንስ። በተራራ መካከል ሊገድላቸው፥ ከምድርም ፊት ሊያጠፋቸው ለክፋት አወጣቸው ብለው ስለ ምን ይናገራሉ ? ከመዓትህ ተመለስ፥ ለሕዝብህም በክፋታቸው ላይ ራራ። 13፤ ዘራችሁን እንደ ሰማይ ከዋክብት አበዛለሁ፥ ይህችንም የተናገርኋትን ምድር ሁሉ ለዘራችሁ እሰጣታለሁ፥ ለዘላለምም ይወርሱአታል ብለህ በራስህ የማልህላቸውን ባሪያዎችህን አብርሃምንና ይስሐቅን እስራኤልንም አስብ።

      14፤ እግዚአብሔርም በሕዝቡ ላይ ሊያደርግ ስላሰበው ክፋት ራራ።

      እግዚአብሔር ስለሙሴ ምልጃ ብሎ ለእስራኤል ከራራ እኛ ምን ነን ምልጃ ስህተት ነው የምንለው ?



      ጥያቄና መልስ
      1)ጻድቃን ሙታን ናቸው የሚል ነው <-- ይህ ከመ /ቅዱስ ጋር በግልጽ የሚጋጭ , ክርስቶስ ለኛ የገባልንን ቃልኪዳን የሚክድ እንግዳ ትምህርት ...ይህን ከማስታወስ ውጭ :- (ሉቃስ 20)

      37 ሙታን እንዲነሡ ግን ሙሴ ደግሞ በቍጥቋጦው ዘንድ ጌታን የአብርሃም አምላክ የይስሐቅም አምላክ የያዕቆብም አምላክ በማለቱ አስታወቀ፤ 38 ሁሉ ለእርሱ ሕያዋን ስለ ሆኑ፥ የሕያዋን አምላክ ነው እንጂ የሙታን አይደለም። ከላይ እንደምናየው አብርሀምና ይስሀቅ ህያዋን እንደሆኑ እንጂ ሙታን እንዳልሆኑ ነው ::

      እናስተውል፦ እዚህ ላይ እነዚህ ሰዎች ህያዋን የተባሉት ከአምላክ አንጻርና በትንሳኤ ምክንያት እንጂ ሙታን ስላልሆኑ አይደለም። እግዚአብሔር የሌለውን እንዳለ አድርጎ መጥራት ይችላልና። - ሮሜ. 4፡16-18

      2) በገነት ያሉ ጻድቃን መሬት ላይ ስላለው ሁኔታ አዋቁም (የኑ እንዳለቸው ... በሁሉ ኗሪ ስላልሆኑ , ከሆኑ ደግሞ የእግዚአብሔርን ስልጣን ስለሚጋፉ )

      ይህ ስርአት ያለው , ጨዋ ጥያቄ ስለሆነ የተብራራ መልስ ያስፈልገዋል ::

      ከቀላሉ እንጀምር :-

      እግዚአብሔር ወድዚያኛው አለም ለተሻገሩት ጻድቃን ሲል ምህረት አድርጎ ያውቃል ?

      መልሱ አወ ነው :: ለምሳሌ ሰሎሞን ሀጥያት ሲሰራ , እግዚአብሔር ግዛቱን ሊያጠፋ ተንሳሳ ነገር ግን እንዲህ አለ (1ነገስት 11: 12-13) :- 12፤ ነገር ግን ከልጅህ እጅ እቀድደዋለሁ እንጂ ስለ አባትህ ስለ ዳዊት ይህን በዘመንህ አላደርግም። 13፤ ነገር ግን ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊትና ስለ መረጥኋት ስለ ኢየሩሳሌም ለልጅህ አንድ ነገድ እሰጣለሁ እንጂ መንግሥቱን ሁሉ አልቀድድም። ይህንኑ ጉዳይ በዛው ምእራፍ , ቁጥር 31 ላይ ተምዝግቦ እናገኘዋለን 32፤ ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊት ከእስራኤልም ነገድ ስለ መረጥኋት ከተማ ስለ ኢየሩሳሌም ግን አንድ ነገድ ይቀርለታል፤

      በዚህ ምእራፍ ስር "ስለ ዳዊት ስል .." የሚለው ሀረግ 3 ጊዜ ተድግሞ እናገኘዋለን ይህ የሚያሳየው በሰማይ ያለው ቅዱስ ዳዊት (መጽሐፍ ቅዱስ በሐዋርያት ስራ 2፡34 ላይ ዳዊት ወደ ሰማይ አልወጣምና በማለት ይናገራል) በእግዚአብሔር ዘንድ የቱን ያክል ሞገስ እንዳለው እና ስለሱ ሲል የቱን ያክል እንደሚራራ ነው :: ስለዚህም ዘማሪው በመዝሙሩ ይህን ያለው ስለ ዳዊት ስለ ባሪያህ የቀባኸውን ሰው ፊት አትመልስ። (መዝሙር 132:10)::

      ቅዱስ ዳዊት በእግዚአብሔር ዘንድ ይህን ያክል ግርማ ሞገስ ካለው ቅድስት ድንግል ማርያማ የቱን ያክል ይኖራታል ? መጥምቁ ዮሀንስ (ከሰው ከተወለዱት ሁሉ በላዩ ), መላእክት ይቱን ያክል ውለታ አላቸው !

      በመሬት ያሉ ክርስትያኖች እንዲጸልዩልን መጠየቅ ከቻልን በሰማይ ያሉ እንደ ሰማይ ፀዳል .. እና እንደ ከዋክብት ለዘላለም [የሚደምቁት ] (ዳን 12:3) ቅዱሳን እንዴት እንዲጸልዩልን መጠየቅ አንችልም ? 6 በመሥዋዕት እንደሚደረግ፥ የእኔ ሕይወት ይሠዋልና፥ የምሄድበትም ጊዜ ደርሶአል። 7 መልካሙን ገድል ተጋድዬአለሁ፥ ሩጫውን ጨርሼአለሁ፥ ሃይማኖትን ጠብቄአለሁ፤ (2 ጢሞት 4:7) ::

      Delete
    4. መላእክትና ጻድቃን ሰማእታት ስለምድር ያውቃሉን ?

      ሰማይ ላይ ያለው እውቀት መድር ላይ ካለው እጅግ የሰፋና የገዘፈ እንደሆነ ቅዱስ ጳውሎስ እንዲህ ሲል አስተርምሯል :- 12 ዛሬስ በመስተዋት በድንግዝግዝ እንደምናይ ነን በዚያን ጊዜ ግን ፊት ለፊት እናያለን፤ ዛሬስ ከእውቀት ከፍዬ አውቃለሁ በዚያን ጊዜ ግን እኔ ደግሞ እንደ ታወቅሁ አውቃለሁ። (1 ቆሮንቶስ 13)::

      ይህ እሚያሳየው በሚቀጥለው ህይወታችን , የእውቀታችን ድንበር የቱን ያክል እንደሚሰፋ እና በምድር ያለው ውሱንነት ለዚያኛው አለም ምንም እንደማይሰራ ነው ::

      ስለ መላእክት በምድር ላይ ስለሚሆነው ማወቅና መጨነቅ , ክርስቶስ እየሱስ እራሱ እንዲ ሲል ገልጦልናል :- እላችኋለሁ፥ እንዲሁ ንስሐ ከማያስፈልጋቸው ከዘጠና ዘጠኝ ጻድቃን ይልቅ ንስሐ በሚገባ በአንድ ኃጢአተኛ በሰማይ ደስታ ይሆናል። (ሉቃስ 15:7) በሰማይ ያሉት , በምድር ላይ ስላለው ዜና እንደሚደርሳቸው , ስለ አንድ ሰው እንኳ ጭንቀትና ደስት እንዳለ ሉቃስ ከላይ በሚገባ አሳይቶናል :: (አለበለዚያ , ካላወቁ , ዜናው ካልደረሳቸው , እንዴት ሊደሰቱ ይችላሉ ??)

      መላእክት የኛን ጸሎት ስለሚያመላልሱ ስለኛ ያውቃሉ
      ከላይ እንዳየነው , "ባንድ ሀጥያተኛ መዳን " የተነሳ በሰማይ ደስታ እንዳለ ተመልክተናል ::

      ሉቃስ በወንጌሉ , በዚህ ሳይወሰን , በመላእክት ፊት ደስታ እንዳለ ጠቁሞናል (ሉቅ 15:10) እላችኋለሁ፥ እንዲሁ ንስሐ በሚገባ በአንድ ኃጢአተኛ በእግዚአብሔር መላእክት ፊት ደስታ ይሆናል። ይህ ምንባብ እንግዲህ በምንም በማያሻማ መልኩ ስለኛ መዳን "መላእክት እንደሚጨነቁ አስረድቶን አልፏል ::

      ከመጨነቅ አልፈውም , የኛን ጸሎት ወደ እግዚአብሔር ዙፋን እንደሚያደርሱ እና ስለዚህም ስለኛ እውቀት እንዳላቸው በዮሐንስ ራእይ ተመዝግቦ ይገኛል :- (ራእይ 8:3-4)

      3 ሌላም መልአክ መጣና የወርቅ ጥና ይዞ በመሰዊያው አጠገብ ቆመ፤ በዙፋኑም ፊት ባለው በወርቅ መሰዊያ ላይ ለቅዱሳን ሁሉ ጸሎት እንዲጨምረው ብዙ ዕጣን ተሰጠው። 4 የዕጣኑም ጢስ ከቅዱሳን ጸሎት ጋር ከመልአኩ እጅ በእግዚአብሔር ፊት ወጣ። እዚህ ላይ እንደምናየው የቅዱሳን ጸሎት ከመላእክት እጅ ሲያርግ ሲሆን , ይህ ከሆነ ዘንድ እንዴት መላእክት የኛን ጸሎት አያውቁም ማለት እንችላለን ??

      በዚህ ትይዩ , አይደለም መላእክት , ሀያ አራቱ ቀሳውስት እንኳን የኛን ጸሎት እንደሚያውቁና እንደሚያሳርጉ መ /ቅዱስ መዝግቧል ሀያ አራቱ ሽማግሌዎች በበጉ ፊት ወደቁ፥ እያንዳንዳቸውም በገናንና የቅዱሳን ጸሎት የሆነ ዕጣን የሞላበትን የወርቅ ዕቃ ያዙ። (ራእይ 5:Cool ይህ እሚያሳየው ወደ እግዚአብሔር የሚያርገውን የኛን ጸሎት እንድሚያውቁ ነው ::

      ድጋሚ የተጠየቀ ጥያቄ :- ጻድቃን ሰማእታት ስለምድር ስለሚሆነው ያውቃሉን
      ከላይ እንዳየነው ቅዱስ ጳውሎስ ሲመሰክር : ሰማይ ያለው እውቀት መሬት ካለው እጅግ የገዘፈ መሆኑን አስረድቷል :: ለዚህ የጳውሎስ ምስክርነት ደጋፊ የመ /ቅዱስ ክፍል አለን ?

      መልሱ አወ ነው :: በሉቃስ 16 ተመዝግቦ የሚገኘውን አላዛር ስለተባለ ድሀ , ሰለ አንድ ባለጠጋ ጎረቤቱና ስለአብርሀም , የክርስቶስ እየሱስ ምስክርነት እንከታተል :- 23 [ባለጠጋው ] በሲኦልም በሥቃይ ሳለ አሻቅቦ አብርሃምን በሩቅ አየ አልዓዛርንም በእቅፉ። 24 እርሱም እየጮኸ። አብርሃም አባት ሆይ፥ ማረኝ፥ በዚህ ነበልባል እሣቀያለሁና የጣቱን ጫፍ በውኃ ነክሮ መላሴን እንዲያበርድልኝ አልዓዛርን ስደድልኝ አለ።

      25 አብርሃም ግን። ልጄ ሆይ፥ አንተ በሕይወትህ ሳለህ መልካም እንደ ተቀበልህ አስብ አልዓዛርም እንዲሁ ክፉ፤ አሁን ግን እርሱ በዚህ ይጽናናል አንተም ትሣቀያለህ።

      ጥያቄ : አብርሀም እንዴት የባለጠጋውን የምድር ላይ ህይወት ሊያውቅ ቻለ :: ጥሩ ነገረስ ገጥሞት እንደ ነበር እንዴት አወቀ ?

      (ሉቃ 16)27 እርሱም። እንኪያስ፥ አባት ሆይ፥ ወደ አባቴ ቤት እንድትሰደው እለምንሃለሁ፤ አምስት ወንድሞች አሉኝና፤ 28 እነርሱ ደግሞ ወደዚህ ሥቃይ ስፍራ እንዳይመጡ ይመስክርላቸው አለ። 29 አብርሃም ግን። ሙሴና ነቢያት አሉአቸው፤ እነርሱን ይስሙ አለው። 30 እርሱም። አይደለም፥ አብርሃም አባት ሆይ፥ ነገር ግን ከሙታን አንዱ ቢሄድላቸው ንስሐ ይገባሉ አለ። 31 ሙሴንና ነቢያትንም የማይሰሙ ከሆነ፥ ከሙታንም እንኳ አንድ ቢነሣ አያምኑም አለው።

      ጻድቃን ሰማእታት ምድር ላይ ስለሚሆነው አያውቁም ከተባለ : እንዴት አባታችን አብርሀም ስለ ሙሴና ስለነቢያት ሊያውቅ ቻለ ? ሙሴና ነቢያት ከመወለዳቸው በፊት , አብርሀም በስጋ ሞት ከምድር ከተለየ ዘመናት አላስቆጠረምን ?? ስለዚህስ እንዴት አያውቅም በሚል እልህ እንቀጥላለን :: ቃሉ እንደሚያስረዳን , አብርሀም ያውቃል , ሙሴ ያውቃል , ቅዱስ ሰማእታት ያውቃሉ ::

      የጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ንግግር ሙሉ በሙሉ ምሳሌያዊ ነው። አብርሃም የእግዚአብሔር ምሳሌ፣ ሙሴና ነቢያትም የጌታን ቃል ለህዝብ የሚያስተምሩ አገልጋዮች ወይም የብሉይ ኪዳን መጽሐፍት እንደ ምሳሌ ሆነው መጠቀሳቸውን ልብ ማለት ይገባል። እንዲያውም መጽሐፍ ቅዱስ በግልጽ "ሙታን አንዳች አያውቁም" ይላል። (መክብብ. 9፡5)

      Delete
    5. ጻድቃን ነፍሳት ምስክርነት
      9 አምስተኛውንም ማኅተም በፈታ ጊዜ፥ ስለ እግዚአብሔር ቃልና ስለ ጠበቁት ምስክር የታረዱትን የሰዎች ነፍሳት ከመሠዊያ በታች አየሁ። 10 በታላቅ ድምፅም እየጮኹ። ቅዱስና እውነተኛ ጌታ ሆይ፥ እስከ መቼ ድረስ አትፈርድም ደማችንንስ በምድር በሚኖሩት ላይ እስከ መቼ አትበቀልም ? አሉ። 11 ለእያንዳንዳቸውም ነጭ ልብስ ተሰጣቸው፥ እንደ እነርሱም ደግሞ ይገደሉ ዘንድ ያላቸው የባሪያዎች ባልንጀራዎቻቸውና የወንድሞቻቸው ቍጥር እስኪፈጸም ድረስ፥ ገና ጥቂት ዘመን እንዲያርፉ ተባለላቸው። (ራእይ 6: 9-11)

      ሰማእታተ , በስጋ ከሞቱ በሗላ , ጌታ ደማቸውን እንዳልተበቀለ እንደሚያውቁ ከላይ የተጠቀሰው የራእይ ክፍል ያስረዳናል :: በምድር የሚካሄደውን ካላወቁ ይህን ጉዳይ እንዴት ሊያውቁ ቻሉ ?

      የነቢዩ ኤልያስ ደብዳቤ
      ንጉስ እዮራም , እንዴት ወንድሞቹን እንደገደለና የአይሁድን ዜጎች በሽርሙጥና -ባርነት እንደሸጠ የሚያትት ታሪክ በዜና መዋእል ካልእ ተመዝግቦ ይገኛል :: በዚሁ መጽሀፍ ከብዙ ዘመን በፊት , ከመሬት የተነጠቀው ነቢዩ ኤልያስ ለንጉሱ የጻፈውን ደብዳቤ እንዲህ ሲል ያስነብበናል :

      12፤ ከነቢዩም ከኤልያስ እንዲህ የሚል ጽሕፈት መጣባት። የአባትህ የዳዊት አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። በአባትህ በኢዮሣፍጥ መንገድ በይሁዳም ንጉሥ በአሳ መንገድ አልሄድህምና፥ 13፤ በእስራኤል ነገሥታት መንገድ ግን ሄደሃልና፥ የአክዓብም ቤት እንዳደረገ ይሁዳንና በኢየሩሳሌም የሚኖሩትን እንዲያመነዝሩ አድርገሃልና፥ ከአንተም የሚሻሉትን የአባትህን ቤት ወንድሞችህን ገድለሃልና፥ 14፤ እነሆ፥ እግዚአብሔር ሕዝብህንና ልጆችህን ሚስቶችህንም ያለህንም ሁሉ በታላቅ መቅሠፍት ይቀሥፋል። 15፤ አንተም ከደዌው ጽናት የተነሣ አንጀትህ በየዕለቱ እስኪወጣ ድረስ በክፉ የአንጀት ደዌ ትታመማለህ። (2ዜና 21:12-15)


      እንዴት ነብዩ ኤልያስ በምድር ላይ ስለሚሆነው ሊያውቅ ቻለ ? ደብዳቤውንስ እንዴት ለንጉሱ ሊልክ ቻለ ?

      የመላእክት ሰለኛ ጣልቃ መግባት

      ካሁን በፊት እንደተዘረዘረው , መላእክት ካንዴም ሁለት ጊዜ , እንዲሁም ከዚያ በላይ ለሰው ልጆች ሲማልዱ አይተናል :: የጻድቃንንም ጸሎት ሲያሳርጉ , እንዲሁ ::

      ጥያቄ :: ከላይ ከተዘረዘሩት ማስረጃወች ውጭ , መ /ቅዱስ ስለ መላእክት ምልጃ ተጨማሪ የመዘገበው ንባብ አለን ??

      12፤ የእግዚአብሔርም መልአክ መልሶ። አቤቱ፥ የሠራዊት ጌታ ሆይ፥ እነዚህ ሰባ ዓመት የተቈጣሃቸውን ኢየሩሳሌምንና የይሁዳን ከተሞች የማትምራቸው እስከ መቼ ነው ? አለ። (ዘካ 1:12) እንግዲህ መላእኩ ሳይጠየቅ እንዲህ ሲል ከማለደ , ቢጠየቅማ የቱን ያክል ሊሆን ነው ?

      በሌላኛው የትንቢተ ዘካርያስ መጽሀፍ ክፍል የእግዚአብሔር መላእክ በሰይጣን ተከሶ በእግዚአብሔር ፊት ለቀረበው ለሊቀ ካህኑ እያሱ እንዲ የሚል ማማለድ /ማጽናናት ሲያቀርብ እናያለን 3፤ ኢያሱም እድፋም ልብስ ለብሶ በመልአኩ ፊት ቆሞ ነበር። እርሱም [መልአኩ ] መልሶ በፊቱ የቆሙትን። እድፋሙን ልብስ ከእርሱ ላይ አውልቁ አላቸው። እርሱንም። እነሆ፥ አበሳህን [ሀጥያትክን ] ከአንተ አርቄአለሁ፥ ጥሩ ልብስም አለብስሃለሁ አለው። ሌላኛው ምሳሌ በኦሪት ዘፍጥረት ተመዝግቦ የሚገኘው ሲሆን , ይህ ክፍል እንዴት የእግዚአብሔር መላእክ , ያእቆብን ከጥፋት እንደታደገው ያስርዳና , ያእቆብ እራሱ ኤፍሬምንና ምናሴን ሲባርክ የተናገራቸውን ምርቃቶች እንዲህ ሲል ይመዘግባል 16፤ ከክፉ ነገር ሁሉ ያዳነኝ መልአክ፥ እርሱ እነዚህን ብላቴኖች ይባርክ፤ ስሜም የአባቶቼ የአብርሃምና የይስሐቅም ስም በእነርሱ ይጠራ፤ በምድርም መካከል ይብዙ። {ዘፍጥ 48:16)

      ይህን ደጋፊ ክፍል በእብራውያን 1:14 ላይ በጥያቄ መልክ ተመዝግቦ ይገኛል :: መላእክት ሁሉ መዳንን የሚወርሱትን ለማገልገል የሚላኩ አገልጋይ መናፍስት አይደሉምን :: ይህ ክፍል በማያሻማ መልኩ መላእክት በምድር ላይ ስራ እንዳላቸው አስምሮበት አልፏል ::

      Delete
    6. Dear Maru, Regarding alive saints pray for others, I have no difference, but my argument is that prays of alive saints for others have no role in getting eternal salvation (you also agree). Then, do not your church teaches that St Mary means ' mengiste semeyatin merta Yemistasgeba'? who are saints according to your church? Who are saints according to new testament? The Bible calls those who believe in what God the Father gave for the sin of the world (His begotten Son's death on the cross) are saints. For instance Act 9:13, Act 9:32, Phi 4:21, Rom 16:2, Eph 4:12, Eph 5:3 among others indicate that those who believe in gospel are saints. the practice at your church especially praying to passed away saints who definitely cannot hear peoples pray is not biblical. The practice is not also as you presented. Are you sure that the practice of your church followers prays to dead or alive saints and angles simply for earthly things? I agree that God sends angles to help his people as you indicated, but should we pray to angles to get this support? Angles help God's people not because people worship or pray to them. For instance what you indicated from Heb 1:14 supports my idea. What is the role of man hear? does this message show man's effort to get angles help? look Act 10 as it simply shows you how praying to God is enough to get the help of angles. 1) bible never teaches praying to angles either for earthly problems and redemption from sin 2) bible never teaches praying to passed away or alive saints for redemption from sin 3) Human race can never send angles to God, but only God sends His angles to man and also angles can not hear pray as they are limited (Deniel 10:21) 4) all what you indicated has nothing to do with redemption from sin and inherit the kingdom of God. In this case you agree with my idea that only God gives eternal salvation. Then what is the importance of praying to Abune Aregawi for instance? ok asking for alive saints to pray for your personal problem is biblical as it has no role in eternal salvation, what is praying to St Mary at your church now? One thing she can never hear your pray! second, even if she hear you pray her intervention has no role in getting the kingdom of God as you agree with the biblical truth. Now read those countless dersenats, gedilates, tamira mariam, zik and compare them with the religion of "Jandereba' (first Ethiopian christian) that had been based on bible only. For instance, you said in your message that saints pray has no role in getting redemption from sin meaning eternal salvation is not obtained through saints pray which is biblical truth. But gedile teklhiymanot says if one buried at his degam he can inherit the kingdom of God simple example. All your biblical messages regarding saints pray for each other and angles help apply to only those who first get redemption from inherited sin of Adam and actual sin of the individual himself. Without eternal salvation talking the whole day about what you listed are meaningless as per the bible. Finally, forgive me if I used bad words regarding the Ethiopian Orthodox Church as my intention is not to undermine the church but simply to argue the fact that the church deviates from the religion of 'Jandereba' which was purely biblical and has limited role in preaching gospels that changes the life the christian.

      Delete
  27. Dear synonymous: What does stealing sheep means? what kind of sheep are being stolen from the church by 'tehadisos'? What are 'tehadiso? why they steal sheep? About 20 years ago when I was a high school student, I heard this word tehadiso but I did not understand that time. The place was bekie Mariam. What I remember now is how some young group of singers who came from Addis Ababa were denied to present their song because their song was believed to violet our church's 'zema'. Now when my fried says 'tehadiso' are stealing sheep, I am thinking why these 'tehadiso' are still existing after 20 years while such kind of persecution is believed to continue till today from the church. That time they are just threaded like dogs just because their song's 'zema' violets the church's traditional 'zema' called 'Yaried. Currently, I have better understanding about these 'tehadiso' by far better than that time. Let me ask simple question now. Why these 'tehadiso' or revival movements continue to steal sheep? Why the sheep follow them if they are wrong? Do you think the church can avoid losing sheep if these revival movement is from God? read this biblical verse "But if it is from God, you will not be able to stop these men; you will only find yourselves fighting against God." (Act 5:39). Why not the church try to accommodate this kind of non-dogmatic traditions as God can hear all kinds of 'zema'? Why Yaridic 'Zema' is chosen first of all? What are the main questions of revival movements? why the solution is just kicking them out of the church rather than getting out some useless traditions from the church like the issue of 'zema'? Do not you think God even can hear thanks from non-living things like stone not songs with different 'zema'? Coming to the issue of stolen sheep, I doubt if they are stolen, but redeemed by faith in Jesus once their mind is opened to understand the biblical truth, which have been hidden for many years deliberately. Act 5:39 is very important to think about 'tehadiso's' case because some thing from God will never perish!

    ReplyDelete
  28. ለምን ቅዱሳንን እንሰብካለን?
    በአንዳንድ ወገኖች ዘንድ በተደጋጋሚ ከሚነሡ ጥያቄዎች መካከል የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ለምን ነገረ ቅዱሳንን በስፋት ታስተምራለች? ወይንም በእነርሱ አባባል "ክርስቶስን ከመስበክ ይልቅ ቅዱሳንን መስበክ ታበዛለች" የሚል ወቀሳ ያሰማሉ፡፡ በመሠረቱ እንደ ቤተክርስቲያናችን እንደ ተዋሕዶ ቅድስት እምነት ክርስቶስን አምልቶ አስፍቶ ደግሞም አብዝቶ የሚሰብክ ፤ በእርሷ ደረጃ ቀርቶ ከአጠገቧ ለመቆም እንኳ የሚበቃ አንድም የእምነት ተቋም አለ ብየ አላምንም፡፡ የለምና መገመትም አያስፈልገኝም፡፡
    ከዓመት እስከ ዓመት ያለማቋረጥ ያለመሰልቸትም በሚገባ በተደነገገው ሥርዓተ አምልኮዋ ነገረ ክርስቶስን ትሰብካለች፡፡ ይኽንን መረዳት የሚፈልግ እውነት የናፈቀው ካለ ቀርቦ ሊረዳ ይችላል፡፡ ይኽንን ስታደርግ ግን የክርስቶስን ያኽል ሳይኾን በሚገባቸው ደረጃ መጠንም ቅዱሳንን ትሰብካለች፡፡ ለዚህም ምክንያቶቹ የታወቁ የተረዱ ሁለት ናቸው፡፡ እነርሱን ከዚህ ቀጥለን እናያለን፡፡ እውነቱንም በመረዳት ያላወቀ ያውቅ ዘንድ፣ ያወቀ ያጸና ዘንድ፣ ጥያቄ የነበረውም መልሱን ያገኝ ዘንድ እነሆ መልካም ንባብ፡-
    ፩. ቅዱሳንን መስበክ እግዚአብሔርን መስበክ ስለኾነ
    ቅዱሳን ቅዱሳን የሚባሉት የኾኑትም በአምላካቸው በእግዚአብሔር ነው፡፡ "ያለ እኔ ምንም ልታደርጉ አትችሉም" ሲል ጌታችን እንደተናገረው ያለ እርሱ ቅዱሳን በሙሉ ምንም ሊያደርጉ አስበውም አያውቁም ያደረጉትም ምንም የለም፡፡ ዮሐ፲፭፥፭። የቅድስናቸው ምንጩ እርሱ ነው፡፡ እናም ስለእነርሱ ስንናገር ምንጫቸውን ረስተን አይደለም፡፡ ጨርሶ የሚዘነጋ አይደለምና፡፡ ቅዱሳን የእጆቹ ሥራዎች ናቸው፡፡ ስለሰማይና ምድር እንናገራለን፣ ስለፀሐይ እና ጨረቃ ስለከዋክብትም እንናገራለን፣ ስለባሕር ውቅያኖስ ስለቀላያትም እንናገራለን፣ ሰለወንዝ ስለተራራም ስለነፋስ ስለደመናም እንዲሁ፡፡ ስለእነዚህ ስንናገር ሠሪውን በመዘንጋት አይደለም፡፡ ቅዱሳን ደግሞ ከእነዚህ ፍጥረታት በላይ የከበሩ ናቸው፡፡ ይኹኑ እንጂ የእጆቹ ሥራዎች ናቸው፡፡ ውጤቱን መናገር ስለውጤቱ ባለቤት አለመናገር ሊኾን አይችልም፡፡
    ቅዱሳን ከሌላው ፍጥረት በላይ ከፍ የሚደረጉበት ምክንያቱ ራሱ እግዚአብሔር እንደኾነም ማወቅ ይገባል፡፡ የሆሳዕና ዕድግት (አህያ) ለምን ተከበረች? ለምንስ በምንጣፍ ላይ ተራመደች ቢባል መልሱ በላይዋ ላይ የተቀመጠው የነገሥታት ንጉሥ፣ የጌቶች ጌታ፣ የአማልክት አምላክ ክርስቶስ ስለኾነ ብለን ለመመለስ ቅንጣት ታክል እናመነታ ዘንድ አይቻለንም፡፡ ክርስቶስ በቅዱሳን ላይ አድሮ የሚኖረው እንደ ሆሳዕና ዕድግት ለጊዜው ሳይኾን ለዘለዓለሙ ነውና አድሮባቸው ስለሚኖረው ጌታ ብለን እናከብራቸው ዘንድ ግድ አለብን፡፡ ኢየሱስም መለሰ አለውም። "የሚወደኝ ቢኖር ቃሌን ይጠብቃል፤ አባቴም ይወደዋል ወደ እርሱም እንመጣለን በእርሱም ዘንድ መኖሪያ እናደርጋለን።" እንዲል፡፡ ዮሐ ፲፬፥፳፫። ቅዱሳን ለእግዚአብሔር የተለዩ የሚንቀሳቀሱ አብያተ መቅደሶች ናቸው፡፡ እርሱ ያለበትን፣ እርሱ ያደረበትን ሁሉ ደግሞ እናከብራለን፡፡
    ቅዱሳንን በመስበክ ክርስቶስን እንሰብካለን፡፡ ወትሮውንም የእርሱ ናቸውና፡፡ ስለ ጌታችን ቀሚስ መስበክ ክርስቶስን ከመስበክ እንዴት ሊለይ ይችላል? ተራ ቀሚስ አይደለችምና፡፡ ቅዱሳንም የዚህን ያኽል ለክርስቶስ ቅርብ ናቸው፡፡ እንዴት?
    ፩. ሀ. ቅዱሳንን መቀበል ክርስቶስን መቀበል ስለኾነ
    ይኽንን አባባል በምንም መንገድ ልናሳብል አንችልም፡፡ ራሱ ወልድ እግዚአብሔር ክርስቶስ "እናንተን የሚቀበል እኔን ይቀበላል፥ እኔንም የሚቀበል የላከኝን ይቀበላል።" በማለት አረጋግጦልናልና፡፡ ማቴ ፲፥፵፡፡ ደግሞም በሌላ ስፍራ "እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ማናቸውን የምልከውን የሚቀበል እኔን ይቀበላል፥ እኔንም የሚቀበል የላከኝን ይቀበላል።" ዮሐ ፲፫፥፳። ክርስቶስን መቀበል አብን መቀበል እንደኾነ የነገረንን እስካመንን ድረስ ቅዱሳንን መቀበል ክርስቶስን መቀበል መኾኑን ከፍለን ልንተው አንችልም፡፡
    ክርስቶስን መቀበል አብን መቀበል ነው ስንል አብን ካገኘን ወልድ አያስፈልገንም እንደማንል ሁሉ ቅዱሳንም ክርስቶስን ካስተዋወቁን ወዲያ አንፈልጋችሁም አይባሉም፡፡ እነርሱም በተሰጣቸው ክብርና ጸጋ መጠን ሲከበሩ ይኖራሉ እንጂ፡፡ ጌታችን ቅዱሳንን የሚቀበል እኔን ይቀበላል ሲል በቀድስናቸው፣ በአማላጅነታቸው፣ እግዚአብሔር በሰጣቸው ክብር ሁሉ መቀበልን ያጠቃልላል፡፡ የሀገርን መሪ ወይም መልእክተኛ መቀበል ሲባል ለሀገሪቱ የተሰጣትን ክብር ያመለክታል፡፡ የተላከው ያችን ሀገር ወክሎ ነውና፡፡ ሀገሪቱ አትበላም አትጠጣም፡፡ መልእክተኛው ግን ይበላል ይጠጣል፡፡ እናም በመልእክተኛነቱ ተከብሮ የሚበላው የሚጠጣው ለእርሱ በሚስማማው መልክ ይቀርብለታል፡፡ የሚናገረው ይደመጣል፣ ሊደረግለት የሚገባው ሥርዓት ሁሉ ይደረግልታል፡፡ ባለሥልጣን ነውና፡፡
    ቅዱሳንን መቀበል ሲባልም ሊደረግላቸው ከሚገባው ሙሉ ክብር ጋር እንጂ በቃል ብቻ የሚገለጥ አይደለም፡፡ ጌታችን እነርሱን መቀበል እርሱን የመቀበል ምልክት እንደኾነ ነግሮናልና፡፡ ነገር ግን ቀምተን የእርሱን ክብር ለእነርሱ አንሰጥም፡፡ እነርሱን በደረጃቸው ማክበር ግን ይገባናል፡፡ እንደዚህ አድርገን ቅዱሳንን እንቀበላለን፡፡ እነርሱን አለመቀበል በተቃራኒው ክርስቶስን ካለመቀበል እኩል ይኾናልና፡፡ እኛ ክርስቶስን ተቀብለነዋል፡፡ ቅዱሳኑንም ተቀብለናል፡፡ ያልተቀበሉ ግን ሊቀበሉ ያስፈልጋል፡፡ ቅዱሳንን መቀበል ክርስቶስን መቀበል ነውና፡፡ ከፍሎ መቀበልም አይቻልምና፡፡ አንዱን ተቀብሎ ሌላውን ይቅርብኝ ማለት እንደማይቻል ጌታችን አስረግጦ በሁለቱ ወንጌላውያን አንደበት ነግሮናል፡፡ ክርስቶስን ሳይቀበሉ አብን ብቻ እንቀበላለን ማለት እንደማይሠራው ሁሉ ቅዱሳንንም ሳይቀበሉ ክርስቶስን ተቀብያለሁ ማለት አያስሄድም፡፡ በተዘጋ በር በኩል ለማለፍ እንደመሞከር ይመስላል፡፡
    ክብር ምስጋና ይግባውና ጌታችን መነሻ አድርጎ ተናገረ፡፡ እነርሱን ሳትቀበሉ እኔን ስለመቀበላችሁ መናገር አትችሉም ብሎ ከለከለ፡፡ ከዚህ እውነት ጋር ከመጋፋት እውነቱን ተቀብሎ በቅድስናቸው ጸጋ መረስረስ አይሻልምን?
    ደግሞም ጌታችን በሌላ ጊዜ ፈሪሳውያንን "ሙሴንስ ብታምኑት እኔን ባመናችሁ ነበር፤ እርሱ ስለ እኔ ጽፎአልና።" እንዳላቸው እንመለከታለን፡፡ ዮሐ ፭፥፵፮። ይኽስ ምን ማለት ነው? የተባለ እንደኾነ ሊቀ ነቢያት ሙሴ እንደ መቅድም ጌታችን እንደ ፍሬ ተአምር ናቸው ማለት ነው፡፡ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ስለማን ተናገረ? ከተባለ መልሱ ፈሪሳውያን አናምንብህም ስላሉት ስለጌታችን ስለመድኃታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሚል ይኾናል፡፡ እነርሱ ያመኑበት ታላቁ ነቢይ ሳያየው ስለ ጌታችን ከተናገረ ያዩት ፈሪሳውያን እንዴት ሊያምኑበት በተገባ? የሊቀ ነቢያት ሙሴ ሁኔታ አጠቃላይ የቅዱሳንን ሕይወት ይወክላል፡፡ እርሱ ስለጌታችን እንደጻፈው ሁሉ እነርሱም ስለክርስቶስ ሲመሰክሩ፣ ሲራቡ፣ ሲጠሙ፣ ገድል ሰማዕትነት ሲፈጽሙ ኖረዋልና፡፡ እናም ቅዱሳንን መቀበል ያለጥርጥር ክርስቶስን የመቀበል መቅድሙ ነው እንላለን፡፡

    ዲያቆን አባይነህ ካሴ

    ReplyDelete
  29. Dear Decon, please let me ask you few questions. How many of the orthodox church followers have a bible? How many even know if there is a book called bible? As to my know how, almost all rural orthodoxies have no bible or do not know what bible is. In urban also, most old aged people do not have bible or have a bible but or have never read it. Then, what is Christianity without Bible? Do not you think the opposite is true regarding gedilates, melkanates etc? Do not you think the church's followers give more attention for tradition than Christianity? Do you know the percentage of your church followers who will stone me to death if I preach gospel of salvation? Do not lie please, can we get a single person who will not insult or harasses gospel preacher still today? Do not you know how many people of your church who believe that 'without St. Mary, the world will not be save?' Is it possible to call such people Christian? Do not you think this message contradicts Act 4:12? John 14:6? and other biblical messages? Then can we call your church's followers christian of the bible? Please preach the true gospel leaving every traditional things as gospel is not compared to traditions.

    ReplyDelete
    Replies
    1. äድቅ ማን ነዉ? መéፍ ቅዱስ ስለ éድቅ ምን ይላል? ሰዉ äድቅ ለመባል ምን ማድረግ አለበት? ድሮ äድቅ የተባሉ አባቶች ምን ሠረተዉ ነዉ? ለምሳሌ አብርሃም? በእመምነት አልነበረም? አዲስ ኪዳንስ ስለ éድቅ ምን ያስተምራል? ስንት ሰዉ äድቅ መሆን ይችላል አሁን? መéሐፍ ቅዱስ በሮሜ 3 ቁ 23 ላይ ሁሉም ሀጢአትን እንደሰረና የእግዚአብሄር ክብር እንደጎደለዉ ይናገራል፡፡ በመቀጠልም ቁ 24 ላይ “በኢየሱስ ክርስቶስም በሆነዉ ቤዛነት በኩል እንዲሁ በçጋዉ ይçድቃሉ” ይላል፡፡ ከዚህ የአምላክ ቃል ተነስተን ሰዉ ምን ቢያደርግ ነዉ የሚçቀዉ? ሰዉ ብዙ መልካም ሥራ በመስራት ልçድቅ ይችላል? የሐዋሪያት ሥራ 10 ላይ ስለ አንድ በሥራዎቹ መልካም ያደረገን ቆርኖሊዮስ የሚባል ሰዉን ያሳይና ይህ መልካም ሥራዉ äድቅ ሊያስብለዉ በቂ እንዳልነበራ አበራርቶ éድቅ የሚገኘዉ በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ በማማን እንደሆነ ያሳስበዋለል፡፡ ስለዚህ የäድቃን çሎት ስትሉ እነማንን ነዉ? Éድቅ በመልካም ሥራ ካልሆነና ሁሉም ሰዉ ሀጢዓትን ሰርተዉ የእግዚዓብሔር ክብር ከጎደላቸዉ እና ሁሉም ሰዉ ደግሞ እግዚዓብሔር የመዳን መንገድ ባደረገዉ በልጁ ሞትና ትንሳኤ ቢያምን äድቅ ልባል አይችልም ወይ? ይህ ከሆነ ደግሞ ሌሎች በእምነታቸዉ éድቅን ያገኙ ሰዎችን (አባቶችን) ምለጃ መጠየቅ ለምን ያስፈልጋል? éድቅ በእምነት ከሆነ የሚያçድቀዉን እግዚዓብሔርን በልጁ በኩል (ዮሀንስ 3፡16) መገናኘት እየተቻለ ለምን የሌሎች ሰዎች ምልጃ ትሰብካላችሁ? ለመሆኑ የäድቃንና የመላእክት ምልጃ ከዘላለም ፍርድ ለመዳን ካልሆነ ለምን ያስፈልጋለል? አሁን ምልጃና መዳን ልዩነቱ አልገባህም ብሎ የሚሳደብ ሰዉ መዳን በእግዚዓብሔር ብቻ እንደሆነ ምልጃ ግን ለጥበቃ እንደሆነ ለማስረዳት ይሞክራል፡፡ ታዲያ ሰዉ እንደ ቆርኖሊዮስ በጌታ ስም ካለመነ የሰዎችና የመላዕክት ምለጃ ምን ይጠቅሞታል?
      በሌላ በኩል äድቃንን ኣለመቀበል ኢየሱስን ክርስቶስን ኣለመቀበለል ነዉ ብላችሁ ስትሉ ምን ማለታችሁ ነዉ? ለምሳሌ አሁን ቅዱስ ሐዋሪያዉ ዮሃንስን ኣለመቀበል ማለት ምን ማለት ነዉ? እንደ መéሃፍ ቅዱስ ሐዋሪያትን ኣለመቀበል ማለት እነሱ ስለመዳን መንገድ እርሱም በክርስቶስ በማማን የሚገኘዉን ትምህርት ኣለመቀበል ነዉ እንጂ የእነሱን ምልጃ ኣለመቀበል ማለት አይደለም፡፡ ቅዱሳን ስለ ዘላለማዊ ድህነት ያስተማሩትን ትምህርት ኣለመቀበል እና የእነሱን አማላጅነት ወይም ምልጃ ኣለመቀበል በጣም የተለያዩ ነገሮች ናቸዉ፡፡ ጌታችን እናንተን የምቀበል እኔን ይቀበላል ያለዉን ከእነሱ ምልጃ ጋር እንዴት እንዳዛመዳችሁ የሚገባ ነገር አይደለም፡፡ ለማንኛዉም ምለልጃና መዳን መች ገባህና ብሎ ደደብ እያለ የሚሳደብ ሰዉ እዉነተኛ በሆነዉ በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ ኣምኖ ያልደነ ሰዉ ንግግር መሆኑ ግልé ነዉ፡፡ ጌታ ይቅር ይበለዉ!
      የመላእክትን ምልጃ በተመለከተ በኦርቶዶስ ሰዎች በኩል የሚቀርቡ ጥቅሶች መéሓፍ ቅዱሳዊ ናቸዉ፡፡ ማለትም በቅዱሱ መéሓፍ የተጠቀሱ ናቸዉ፡፡ ነገር ግን መላእክት የሰዉን ልጅ እንዲረዱ ለእነሱ የሚቀርብ ልመና መéሓፍ ቅዱሳዊ አይደለም፡፡ çሎትን የሚሰማ በቦታ፤ በርቀት እና በነገሮች የማይገደብ እግዚዓብሔር ብቻ ስለሆነ ለመላእክትም ሆነ በእምነታቸዉ çድቆ አሁን በህይወት ለሌሉ ቅዱሳን መçለይ ኢ-መéሓፍ ቅዱሳዊ ነዉ፡፡ የሁሉንም ሰዉ çሎት የሚሰማ ጌታ እያለ ዙሪያ ጥምጥም መዞር ትርፉ ድካም ብቻ ነዉ፡፡
      ሌለዉ ብዙ የኦርቶዶክስ ሰዎች የምደጋግሙትና የምመäደቁበት ነገር የቤተ/ክርስትያናቸዉ በሐዋሪያት ላይ መመስረት ነዉ፡፡ ለመሆኑ ሓዋሪያት ምን አስተማሩ? በዚቅ፤ በድርሳናት፤ በገድላት፤ በታምረ ማሪያም እና በሎሎችም ተቆጥሮ በማያልቁ የቤተ/ክርስትያንቱ መäህፍት የሰፈሩ መልእክቶች ምን ይላሉ? በዉኑ እነዚህ መçህፍት ከሐዋሪያት ትምህርት ጋር ይስማማሉ? ለምሳሌ “ ማሪያም ባንች የéድቅና በጎ ሥራሽ በኩል ካልሆነ በቀር በእኔ በጎ ሥራ፤ በትሩፋቴ በራሴም ድካም የመዳንም ሆነ የéድቅ ተስፋ የለኝም“ የምል éሁፍ (የረቡዕ 8፡4) ላይ ይገኛል፡፡ ይህ እንግዲህ የሓዋሪያት ቤተ/ክርስቲያን ተብላ በምተሞገሰዉ ኦርቶዶክስ የሀይማኖት መሪዎች በየእሁዱ ለህዝቡ የምነበብ ይሆናል፡፡ ሐዋሪያት ግን መዳን በእምነትና በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ ብቻ (የሀዋሪያት ሥራ 4፡12) እንደሆነ ያስተምራሉ፡፡ ታዲያ ይህንን የዲያብሎስ ትምህርት ከየትኘዉ ሀዋሪያ ነዉ የምታነቡት? የጌታ ሀዋሪያት ይህንን ተስፋ አስቆራጭ የአጋንንት ትምህርት ያወግዛሉ (ገላትያ 1፡8)፡፡ ለማንናዉም አሁን የምያዋጠዉ ባዶ ኩፈሳ ትቶ መዳን የምገኝበትን ቅዱስ መéሃፍ ብቻ በመስበክ ህዝቡን ከገሃነም እሳት እናስመልጥ!

      Delete