Wednesday, February 12, 2014

ማዕቀብ


እንዳለ ጌታ ከበደ
(የ2005 ዓም የ‹በጎ ሰው› ሽልማት ተሸላሚ)
በልቦለድ መጻሕፍቱና በፕሬስ ውጤቶች ላይ በሚያወጣቸው መጣጥፎች የምናውቀው እንዳለ ጌታ ከበደ ‹‹ማዕቀብ›. የተሰኘ አዲስ መጽሐፍ እያስነበበን ነው፡፡ መጽሐፉ ስለሳንሱር፣ ስለ ደራስያንና  ስለ አሮጌ መጻሕፍት አከፋፋዮች የሚተርክ ነው፡፡
የእንዳለ ጌታ ‹ማዕቀብ›› ለየት ያሉ ነገሮችን ያሳየናል፡፡ ሳንሱር በንጉሡ፣ በደርግና በኢሕአዴግ ዘመን ምን ጠባይ እንደነበረው፣ እነማን በሳንሱር እንደታረዱ፣ እንደተደረቱና እንደተቦጨቁ ይተርካል፡፡ ትረካው ሳንሱር ያሳቀቃቸውን ደራስያን ብቻ ሳይሆን በሳንሱር መሥሪያ ቤቱ ተቀምጠው ሳንሱር ሲያደርጉ የነበሩ ሰዎችንም ትረካ ያካተተ ነው፡፡
የሳንሱር ስም ሲጠራ እንደ ሰይጣን ስም ቆጥረውት ‹በስመ አብ› የሚሉ ደራስያን ያሉትን ያህል ‹‹ሳንሱር መኖር ነበረበት፣አሁንም መኖር አለበት›› ብለው የሚያስቡ የሳንሱር ባለሞያዎችንም አስተያየትና ሙግት ታነቡበታላችሁ፡፡ በዚህ የሳንሱር ትረካ ከዚህ በፊት ያልሰማናቸው፣ ብንሰማቸውም በተሟላ ሁኔታ ያልሰማናቸውን የሀገራችንን የደራስያን መከራዎችና ተጋድሎዎች ታነባላችሁ፡፡ ኢትዮጵያ እንዴት ታላላቅ የሃሳብና የድርሰት ሰዎቿን እንዳጣች ታያላችሁ፤ ማስፈራራት፣ ግርፋት፣ እሥር፣ አካላዊ ጥቃት፣ ስደትና ግድያ ስለተፈጸመባቸው ደራስያን እያስነበበ ወደኋላ ይዟችሁ ይነጉዳል፡፡


ያውም የሚያወራችሁ እንዳለ ጌታ አይደለም፡፡ የሚያቀርብላችሁም ደረቅ የጥናት ጽሑፍ አይደለም፤ ራሱ ሳንሱር ነው በሰውኛ የራሱን ታሪክ የሚተርክላችሁ፡፡
ሳንሱርን ስትሻገሩ ደግሞ የኢትዮጵያን ደራስያንን የሕይወት ገጠመኝ ይጋብዛችኋል፡፡ ከልደት እስከ ሞት በሚተርክ የሕይወት ታሪክ አጻጻፍ መንገድ አይደለም፡፡ ከታሪካቸው አንድን ሳቢ ጉዳይ መርጦ፣ አንዳንዱን ራሱ ያየውን፣ አንዳንዱን የሰማውን፣ አንዳንዱን ደግሞ ያነበበውን፡፡ አንዳንዱ አስገራሚ፣ አንዳንዱ አሳዛኝ ሌላው ደግሞ አናዳጅ ታሪክ ነው፡፡ እንዳለ ጨዋነት በተሞላበት መንገድ የደራስያኑን ክፉና ደግ ገጽታ ያሳየናል፡፡ ሱስና መጠጥ እንዴት አድርጎ የብዙዎችን ታላላቅ ደራስያን ሕይወት እንደቀጠፈ በኀዘን እናያለን፡፡ በሕይወታቸው ዘመን ታዋቂ የነበሩት ደራስያን የነበራቸውን የድህነት ሕይወት እንታዘባለን፡፡ አንዳንዶቹ በቅዱሳን ገድል ላይ የምነባቸውን የደግነት ሥራዎች  ሳናውቃቸው እንዴት ይሠሩ እንደነበር አይታችሁ ትደነቃላችሁ፡፡
በመጨረሻው ክፍል በሀገራችን ታሪክ ታላቅ ቦታ ካላቸው ነገር ግን ምንም ቦታ ካልተሰጣቸው ወገኖች አንዱ የሆኑትን የአሮጌ መጻሕፍት አከፋፋዮች ታሪክ የያዘውን ክፍል ታገኛላችሁ፡፡ እጅግ መሳጭ ታሪክ፣ ብዙ የማናውቃቸው የሀገራችን ጉዶች፡፡
 የራስዋ የሆነ ፊደል ባላት ሀገር መጻሕፍት ፀረ አብዮት ሆነው እንዴት እንደተቃጠሉ፤ እንዴት የታሪክ መዛግብት በኪሎ እንደተሸጡ፣ ዛሬ የምንኮራባቸው የድርሰት ሀብቶቻችን እንዴት ተወግዘው ከመደርደሪያ እንደተባረሩ ይተርክልናል፡፡ ተራኪው እንዳለ አይደለም፡፡ እየዞረ ያነጋገራቸው ከአርባ ዓመት እስከ ሃያ ዓመት በአሮጌ መጻሕፍት ሽያጭ የተሠማሩ ክቡራን ናቸው፡፡
እነማን ነበሩ እዚያ የሚመጡት? እነማንን ያደንቃሉ? ማን ምን ዓይነት መጽሐፍ ይገዛ ነበር? እነማን አንባቢ ናቸው? እነማን ደግሞ የንባብ ፀር፣ ጉዳችንን ይዘረግፉላችኋል፡፡ የታላላቅ ሰዎችን መጽሐፍ ልጆቻቸው አውጥተው የሸጡበት ታሪክ፣ በልጆቻቸው የተሸጠባቸውን መጽሐፍ አባቶች መልሰው የገዙበት ገጠመኝ፤ የታላላቅ ሰዎች ፊርማ ያረፈባቸው መጻሕፍት እንዴት ወደ አሮጌ ተራ እንደሚመጡ ያወጓችኋል፡፡ ዕውቀትን ለሕዝብ ለማከፋፈል ሲሉ አሮጌ መጻሕፍት ሻጮች የተቀበሉትን ስቃይና መከራ ይተርኩላችኋል፡፡
እኔ እንዲያውም በአዲስ አበባ ከተማ የሚሠሩ አደባባዮች በማናውቃቸው የውጭ ኩባንያዎች ስም ከሚጠሩ ምናለ አንዱን እንኳን ‹የአሮጌ መጻሕፍት ሻጮች አደባባይ›› ብንለው ብዬ አስቤያለሁ፡፡ እነርሱ ነበሩ የመረጃ መቀባበያዎቻችን፣ እነርሱ ነበሩ የታሪክ ምንጮቻችን፣ እነርሱ ነበሩ አያሌ መጻሕፍትን ከመቃጠል አድነው ለዘመናችን ያደረሷቸው፡፡
ዋጋው 60 ብር ብቻ ነው፡፡ ከጀመራችሁት ደግሞ ሳትጨርሱ አታቆሙትም፡፡ አንቡትና ተደሰቱ፡፡
መልካም ንባብ

11 comments:

  1. እናመሰግናለን!!

    ReplyDelete
  2. Many thanks for your advice.

    ReplyDelete
  3. endinaneb yeteresutinim endinastewis silanekahen
    memhirachin meriyachin daniel hoy kelib betam enameseginalen!! gena gena sintu teneka! kante bizu sira entebikalen.. kante lijochih anduu!!

    ReplyDelete
  4. ዳኒ እባክህ ባሕር ማዶ ላለነው ወገኖችሕ ስትል በካርድ በቀላሉ መግዛት እንድንችል ከብሎግህ መስኮት ክፈትልን ::

    ReplyDelete
  5. እየዞረ ያነጋገራቸው ከአርባ ዓመት እስከ ሃያ ዓመት በአሮጌ መጻሕፍት ሽያጭ የተሠማሩ ክቡራን ናቸው፡፡

    ReplyDelete
  6. So proud to see Endalegeta grow this far from a very modest beginning. Knowing him, listening to him, and reading his 'brain-children' has always been an inspiration. Thanks Endu, and thanks Dani!!!

    ReplyDelete
  7. dani advert mhonu new?????????????????

    ReplyDelete
    Replies
    1. foolish, it is just a recommendation 4 u

      Delete
  8. thank you ,i will read it.

    ReplyDelete
  9. 10Q Endalegeta K. u gave us a masterpiece work

    ReplyDelete