Wednesday, January 30, 2013

አባ ፊልጶስን ፍለጋ


click here for pdf

በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ታላላቅ ሥራ ሠርተው ነገር ግን እጅግም ሳይታወቁ ያለፉ አባቶችና እናቶች አሉ፡፡ ዛሬ ላለንበት መሠረት የሆኑ፣ እምነታችን ሲቀዘቅዝ፣ ሞራላችን ሲናድ፣ ክብራችን ከራሳችን ላይ ሲወርድ፤ ለልባችን ብርሃን፣ ለቀቢጸ ተስፋችን መጽናኛ፣ ለባዶነታችንም መሙያ የሚሆኑ ድንቅ ሰዎች አሉ፡፡ ዐውቀው የሚያምኑ፤ ባመኑበት የሚጸኑ፣ ለጸኑበት የሚያስከፍላቸውን መሥዋዕትነት ሁሉ የሚከፍሉ፣ በጥብዐት የሚጓዙ፡፡ ሥልጣን ገንዘብ፣ ርስት፣ ክብርና ሹመት ያመኑበትንና የጸኑበትን የማያስለውጧቸው፡፡ የስቃይ ዓይነቶች፣ የመከራ ብዛቶች፣ የቅጣት ውርጅብኞች ከአቋማቸው የማያስበረግጓቸው፡፡ በአንድ በኩል መንፈሳውያን ከሚመስሉ ዓለማውያን፤ በሌላ በኩል ኃይልና ሥልጣን ከጨበጡ ነገሥታትና መኳንንት፤ በአንድ በኩል ለሆድ ካደሩ የቤተ መቅደስ ሰዎች፣ በሌላ በኩል ክብራቸውን ሽጠው ካደሩ መለካውያን ባለ ጊዜዎች ጋር የተጋደሉ አባቶችና እናቶች ነበሩን፡፡
አቡነ ፊልጶስ ዘደብረ ሊባኖስ ከእነዚህ አንዱ ነበር፡፡ በ1266 ዓም አካባቢ ለት በምትባል ቦታ የተወለደው አቡነ ፊልጶስ ወደ ደብረ አስቦ (ደብረ ሊባኖስ) ገዳም የገባው በ15 ዓመቱ ነበር፡፡ በዚያ መጀመርያ ወደ ደብረ አስቦ ከገቡት 17 የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ደቀ መዛሙርት አንዱ ነው፡፡ በዚያ ገዳም ቅዱሳት መጻሕፍትንና ምንኩስናዊ ሕይወትን ተምሮ ያደገው አባ ፊልጶስ ከአቡነ ተክለ ሃይማኖት ዕረፍት በኋላ በ1306 ዓም የደብረ ሊባኖስ ገዳም ሦስተኛው እጨጌ ሆነ፡፡

Tuesday, January 29, 2013

ለኢትዮጵያውያን የፕሬስ ውጤቶች

ይህ የጡመራ መድረክ አገልግሎቱን ከጀመረ በቅርቡ ሦስተኛ ዓመቱን ያከብራል፡፡ በዚህ የሦስት ዓመት ጉዞ ውስጥ ከገጠሙት ችግሮች አንዱ የብሎጉ ጽሑፎች ባለቤትነታቸው እንደ ሥነ ቃል የሁሉም እየሆኑ መምጣታቸው ነው፡፡
በዚህ የጡመራ መድረክ የሚወጡት ጽሑፎች በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገር በሚታተሙ ልዩ ልዩ የፕሬስ ውጤቶች ላይ ይወጣሉ፡፡ አንዳንዶቹ አንድ ወይም ሁለት ጽሑፍ ለማውጣት አስፈቅደው በዚያው ማውጣት የቀጠሉ ናቸው፡፡ አንዳንዶቹም ማንንም ሳያስፈቅዱና ሳያናግሩ በራሳቸው ሥልጣን የሚያወጡ ናቸው፡፡
ይህንን ሁኔታ ለተወሰኑ ዓመታት በዝምታ ያለፍኩበት ምክንያት ነበረኝ፡፡ የመጀመርያው እነዚህ ፕሬሶች እየቆዩና እየተደራጁ ሲሄዱ እነርሱ ራሳቸው ሥነ ምግባሩን ወደጠበቀ አሠራር ይገባሉ፡፡ ራሳቸው ከሂደት ይማራሉ በሚል ነበር፡፡ ሁለተኛው ደግሞ እየወደቀ እየተነሣ በሚሄደው የሀገሪቱ የግል ፕሬስ ላይ ጫና ላለማብዛትና ነገሩን በመነጋገር ብቻ ይፈታ ይሆናል በማለት ነበር፡፡ ላለፉት ሦስት ዓመታት በዚህ መንገድ ነበር የቀጠልነው፡፡

Friday, January 25, 2013

አሸንፈናል፤ ማንን? እኛን



የዛሬ ሠላሳ አንድ ዓመት ኢትዮጵያን ወደ አፍሪካ ዋንጫ ለማሳለፍ ወሳኝ የሆነውን ግብ ላገባው ተጨዋች አራት ሜትር ጨርቅ ነበር አሉ የተሸለመው፡፡ ዘመን ተለውጦ፣ ሀገርም ተለውጣ ይኼው ዛሬ ተጨዋቾቻችን በመቶ ሺ ብሮች፣ በሞባይል ስልኮች፣ በሙሉ ልብሶችና በጫማዎች ተምነሽንሸዋል፡፡ ለቀጣይ ድሎቻቸውም በዶላሮች ቃል እየተገባላቸው ነው፡፡
ግን ይህን መሰል ትርዒት እንደገና ለማየት ስንት ዓመት ይፈጅብን ይሆን? 

Tuesday, January 22, 2013

‹ጎደሎ እንደሆንን አናስብ›




በዘመናዊው የስፖርት ታሪካችን ውስጥ በእግር ኳስ ዓለም እንደ ትናንቱ አንገታችንን ቀና አድርገን በኩራት የሄድን አይመስለኝም፡፡ ለካስ እንችላለን፤ ለካስ ከሠራን የማንሆነው የለም፣ ለካስ ጥረት ካለ ለእኛ ያልተፈቀደ ነገር የለም፤ ለካስ ትብብር ካለ እንዳንወጣው የተከለከለ ተራራ፣ እንዳንሻገረም የታጠረ ገደል የለም፤ ለካስ ‹እችላለሁ› ብሎ ማሰብ ከተቻለ የማይቻል ነገር የለም፡፡ ኢትዮጵያ እንደ ብራዚል ስትጫወት፣ እንደ ጣልያን ስትከላከል፣ እንደ ስፔን ስታጠቃ ከማየት በላይ ምን መታደል አለ፡፡ ልጆቹ ከባርሴሎና ማሠልጠኛ የወጡ ናቸው እንዴ? የአፍሪካ ዋንጫ የተጀመረው ዛሬ ነው እንዴ? እያሉ እነ ቢቢሲና ሲኤንኤን፣ አልጄዚራና ሱፐር ስፖርት ውዳሴ ሲያዘንቡ መስማት መታደል ነው፡፡

Wednesday, January 16, 2013

ይድረስ ለቅድስት ድንግል ማርያም (ክፍል ሁለት)


ድንግል ማርያም ሆይ
ፈው እንደሰማሽኝ ዛሬም ትሰሚኛለሽ ብዬ ነገሬን እቀጥላለሁ፡፡
አንቺ በቤተልሔም ከተማ ማደርያ አጥተሽ እንደተንከራተትሽው ሁሉ ነፍሰ ጡር ሆኖ ቤት መከራየትማ የማይታሰብ ነው፡፡ አከራዮቹ የልጁን የሽንት ጨርቅ ማጠቢያ፣ የገንፎውን ማብሰያ፣ የጡጦውን መቀቀያ፣ የእንግዳውን ማስተናገጃ ሁሉ አስበው የቤት መሥሪያ ያስከፍሉሻል፤ ያለበለዚያም አንቺን እንዳሉሽ ‹ማደርያ የለም› ይላሉ፡፡
እኔማ ሳስበው አሁን አሁን ሕዝቡ መጥኖ መውለድ የጀመረው የቤተሰብ ምጣኔ ትምህርት ገብቶት አይመስለኝም፡፡ አከራዮች ናቸው የሕዝባችንን ቁጥር እየቀነሱት የመጡት፡፡ ልጅ ካለሽ፣ ያውም ከሦስት በላይ ከሆኑ፣ ማን ያከራይሻል፡፡ ብትከራይም ልጆችሽን እንደ ጥጃ ስትጠብቂ መኖርሽ ነው፡፡ ‹ይህንን ነኩ፣ ያንን ሰበሩ፣ ይህንን ቆረጡ፣ ያንን አበላሹ፣ እዚህ ገቡ፣ እዚያ ወጡ› እየተባለ በየቀኑ ሮሮ ነው፡፡ ልጅ ደግሞ በተገዛና በተከራየ ቤት መካከል ያለው ልዩነት አይገባውም፡፡ እና በዚህ ምክንያት ቤት ሳይሠራ ላለመውለድ፣ ከወለደም ከሁለት በላይ ላለመውለድ ስንቱ ወስኗል፡፡ 

Friday, January 11, 2013

መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ

click here for pdf
ከጥቂት ቀናት በፊት ታዋቂው ምሁር ፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ‹መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክ› በሚል ርእስ አንድ አነጋጋሪ፣ አከራካሪና አመራማሪ መጽሐፍ አውጥተዋል፡፡ ፕሮፌሰር መስፍን ሃሳባቸውን በአደባባይ፣ ሕዝብ በሚረዳው መንገድና ቋንቋ ከሚገልጡ ጥቂት ኢትዮጵያውያን ልሂቃን አንዱ ናቸው፡፡ በሦስት የመንግሥት ሥርዓት ፕሮፌሰር መስፍን ሃሳባቸውን ሲገልጡ፣ ሲጽፉ፣ ሲከራከሩና፣ መልካም የመሰላቸውን ሁሉ ለሕዝብ ሲያቀርቡና ሲሞግቱ የኖሩ የአደባባይ ምሁር ናቸው፡፡
አብዛኞቹ ልሂቃን በጆርናሎችና በዐውደ ጥናቶች ላይ ከሚያቀርቧቸው ጽሑፎች ባለፈ ለሀገር ሕዝብ ዕውቀታቸውን በሀገር ቋንቋ አያቀርቡም፡፡ በዚህ የተነሣም ታዋቂነታቸውም ሆነ ተሰሚነታቸው በዚያው አካዳሚያዊ በሆነው ክልል ብቻ የታጠረ ነው፡፡ ፕሮፌሰር መስፍን ግን በአማርኛችን ከጣት ቁጥር በላይ የሆኑ መጻሕፍትን አቅርበዋል፡፡ በጋዜጦችና በመጽሔቶች ሃሳባቸውን አካፍለዋል፡፡ በሀገራዊ መድረኮች እየተገኙ ያላቸውን ለግሰዋል፡፡ 

Wednesday, January 9, 2013

ይድረስ ለቅድስት ድንግል ማርያም



ይህንን ደብዳቤ ላንቺ የምጽፈው የገናን በዓል ከልቤ የምወደው በዓል ስለሆነ ነው፡፡ የምወደው ደግሞ የገና ዛፍ ተተክሎ፣ በጥጥ ተውጦ፣ በከረሜላ ተከብቦ፣ በመብራትም አሸብርቆ ስለሚያስደስተኝ አይደለም፡፡ እንዲያውም እንዲህ ለው ነገር ብዙም አይመስጠኝም፡፡ ቤተ ልሔም ዋሻ ውስጥ ለተወለደው ኢየሱስ ክርስቶስ ዛፍ ማሸብረቅ፣ በረዶ አይታ በማታውቅ ሀገር ውስጥ የበረዶ ምሳሌ የሆነውን ጥጥ ማግተልተል፤ ልጇን የምታለብሰው አጥታ የበለሶን ቅጠል ላለበሰች እናት ከረሜላና ኳስ ማንጠልጠል ለእኔ ትርጉሙ አይገባኝም፡፡ መቼም ፈረንጅ መሆን ከሚያስገኛቸው ጥቅሞች አንዱ እርሱ ሲያብድ የሠራውንም ቢሆን ፋሽን ነው ብሎ የሚከተለው አለማጣቱ ነውና ምን ይደረግ፡፡
እኔ የገናን በዓል የምወደው ቤታችን የሚጋገረውን ድፎ ዳቦ፣ በሠፈር የሚታረደውን ቅርጫ፣ በሰሞኑ የሚደረ ገውንም የገና ጨዋታ ብዬ እንዳይመስልሽ፡፡ ምንም እንኳን ባህሉ ደስ ቢለኝ፣ የኔ በመሆኑም ቢያኮራኝ፣ ብዙዎቹ ነገሮች ግን ከታሪክነት ወደ ተረትነት ሊቀየሩ በመዳረሳቸው የኔ ቢጤውን የዚህ ትውልድ ልጅ አንጀቱ ውስጥ አይገቡለትም፡፡ እኔ የተከራየሁባቸው ሰዎች ሁሉ እንኳን ድፎ ዳቦ መድፋትና ሻሂም በኤሌክትሪክ ማፍላት ስለሚከለክሉ እኔ ድፎ ዳቦን በቃል እንጂ በተግባር ረስቼዋለሁ፡፡ በአሁኑ ጊዜ በሬ ገዝቶ ቅርጫ መግባት የባንክ አክስዮን እንደመግዛት ሆኖ ስላገኘሁት፣ ጫጩቶቹን ጭልፊት እንደወሰደበት አውራ ዶሮ ‹ከዐቅሜ በላይ ነው› ብዬ ትቼዋለሁ፡፡ እዚህ ሀገር ቅርጫና ምርጫ እንግዲህ ላይሆንልን ነው መሰል፡፡

Friday, January 4, 2013

የባለ አእምሮ ሥራ እንሥራ




ቀሲስ ስንታየሁ አባተ

በግብፅ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ወኪል

 ይኽን ጽሑፍ ለመጻፍ ያነሳሣኝ ነገር በቅርቡ ቤተ ክርስቲያናችንና አባቶቻችን ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትን አስመልክቶ በተለያዩ የጡመራ ዐውዶች የሚለቀቁ ጽሑፎች ናቸው። እነዚህን ጽሁፎች ትክክል ናቸው ወይም ጉዳዩ በቀጥታ የሚመለከታቸውን አባቶች አስመልክቶ እየተባለ ያለው ነገር ትክክል ነው ወይም ሐሰት ነው ለማለት አይደለም፡፡
 በመሠረቱ ሰው የመሰለውንና ያመነበትን ሐሳብ የማቅረብ መብት አለው። ምክንያቱም ከእግዚአብሔር ዘንድ የተቸረው የነጻ ምርጫ ፈቃድ አለውና ነው። ይኽን መብቱን ተጠቅም ይኽን ወይም ያንን ደግፎ ወይም ነቅፎ መናገር ይችላል። በሚናገርበት ወይም በሚጽፍበት ወቅት ግን ያ ሐሳቡ በእውነተኛ መረጃ ላይ ስለ መመስረቱ እርግጠኛ መሆን አለበት። እርግጠኛ ካልሆነ ግን ራሱን አሳስቶ ሰሚውንም ሆነ አንባቢውን ሊያሳስት በዚህም ለባልንጀራው መሰናክል ስለ ፈጠረ በእግዚአብሔር ዘንድ ይጠየቃል።

Thursday, January 3, 2013

የሐሳብ ልዩነት እንደ ኃጢአት



ቤተ ክርስቲያን ይህንን ሰሞን ከዕርቅና ከፓትርያርክ ምርጫ ጋር በተያያዘ የተለያዩ ወገኖችን የሐሳብ ፍጭት እያስተናገድች ትገኛለች፡፡ አንድ ሰው የቱንም ዓይነት ሐሳብ ይኑረው ለቤተ ክርስቲያን ይበጃል ብሎ ሐሳብ እስከሠነዘረ፣ ያንን ሐሳቡንም ከሸፍጥና ከሰይጣናዊ መንገድ በተለየ መልኩ ባገኘው የተፈቀደ መድረክ ላይ ሁሉ እስካንጸባረቀ ድረስ ለቤተ ክርስቲያን ይበጃል እንጂ አይጎዳትም፡፡
ቀደምት አበው የቤተ ክርስቲያንን አመራር ከግለሰባዊነት ይልቅ ለጉባኤ የሰጡበት አንዱ ምክንያት ውይይት፣ ክርክርና የሐሳብ ልዩነት እንዲኖር ብለው ነው፡፡ አንድ ሰው በተመደበበት የቤተ ክርስቲያን ኃላፊነትና በተፈቀደለት የአገልግሎት ሜዳ ውስጥ ይበጃል ያለውን ሐሳብ ማንሣት፣ ለሐሳቡም ማስረጃ አቅርቦ መከራከር፣ በስተመጨረሻም በጉባኤው ሕግ መሠረት ለጸደቀው ሐሳብ መገዛት ይጠበቅበታል፡፡

Wednesday, January 2, 2013

‹መግደል ደስ ይለኛል›

ሰሞኑን በኒውዮርክ በበጎ ፈቃድ በተሠማሩ የእሳት አደጋ ተከላካዮች ላይ እሩምታ የከፈተው ተኳሽ ይህንን ያደረገበትን ምክንያት ‹መግደል ደስ ይለኛል› ብሎ ነበር የገለጠው፡፡ በዚያው ዕለት በአንድ የዋና ቦታ ከልጆቼ ጋር ሄጄ ነበር፡፡ በዚያ የዋና ቦታ በውኃ የሚሠራ የልጆች መጨዋቻ ሽጉጥ የያዙ ሕጻናት በገንዳው ውስጥ ገብተው ልባቸው እስኪጠፋ ይጫወታሉ፡፡
‹አይ ኪል ዩ› ይለዋል አንዱ ሌላውን፡፡
‹‹ኖ ኖ›› ይላል ተገድለሃል የተባለው፡፡
 ‹ኖ ኖ ዩ ኦልሬዲ ዴድ› ይላል ‹ገዳዩ›፡፡
ገርመውኝ ጠጋ አልኩና አዋራቸው ጀመር፡፡
‹‹መግደል ጥሩ ነው እንዴ ልጆች›› አልኳቸው፡፡
‹‹አይ ላይክ ኢት›› አለኝ ‹ሽጉጡን› የያዘው ልጅ፡፡
‹‹መግደል ትወዳለህ›› አልኩት፡፡ ዝም ብሎ ያየኝ ጀመር፡፡