Monday, August 19, 2013

ጉዞ ወደ ምድር ጥግ (ክፍል አራት)

ባለፈው ሳምንት በቡሩኖ ደሴት በምትገኘው ብሩናይ አውሮፕላን ማረፊያ ነበር የተለያየነው፡፡ አንዲት የሀገሬን ሰዎች የመሰለች ልጅ ወደ እኔ አቅጣጫ ስትመጣ አይቼ፡፡ ልጅቱ መጣች፡፡ እንደ ዓይኔ ምስክርነት ከሆነ የሀገሬ ልጅ ናት፡፡ በአንገቷ ላይ ጣል ያደረገችው ሻርፕ ነገርም ነጠላ ቢጤ ነው፡፡ እንዲያውም የሆነ ጥልፍ ነገር ይታየኛል፡፡ መጣችና ከእኔ በትይዩ ከሚገኘው የተደረደረ ወንበር መካከል ተቀመጠች፡፡ ይኼኔ ዓይኔን ተጠራጠርኩት፡፡ ኢትዮጵያዊት አይደለችም ማለት ነው? አልኩ በልቤ፡፡ መሆን አለመሆኗን ለማረጋገገጥ የሆነ ምልክት መፈለግ ጀመርኩ፡፡ ምንም ነገር ሳጣ ‹‹ለምን አልጠይቃትም›› አልኩና አመራሁ፡፡
ወደ ወንበሯ ስጠጋ ባደረገችው ሻርፕ ላይ ኦዳ (የኦሮሞ ባሕላዊ መለያ የሆነው ዋርካ) ተጠልፎ አየሁት፡፡ በዚህ ተጽናናሁና
‹‹ኢትዮጵያዊት ነሽ›› አልኳት በአማርኛ፡፡
‹‹ይቅርታ አይደለሁም›› አለችኝ በእንግሊዝኛ፡፡
‹‹ይህንን የልብሱን ጌጥ ግን ዐውቀዋለሁ›› አልኳት እኔም በእንግልጣር፡፡
ቀና ብላ በአግራሞት እያየችኝ ‹‹ልክ ነህ ኦዳ ነው›› አለችኝ፡፡
‹‹ታድያ ቢያንስ በትውልድ ኢትዮጵያዊ ነሻ›› አልኳት እንደ ቀልድ፡፡
‹‹አይደለሁም›› ብላኝ ኮስተር አለች፡፡
እንዲህ ዓይነት ነገር በአሜሪካ ሚነሶታ አጋጥሞኝ ስለሚያውቅ ተጠራጠርኩና በእንግሊዝኛ ‹‹ይቅርታና ታድያ የየት ሀገር ሰው ነሽ?›› አልኳት፡፡

አሁን ከእርሷ አለፍ ብየ ቁጭ ብያለሁ፡፡ ‹‹እኔ ከኦሮሚያ ነኝ›› አለችኝ፡፡ ስልኳን እየነካካች፡፡
‹‹እኔምኮ ከኦሮሚያ ነኝ፡፡ አዲስ አበባ የኦሮሚያ ዋና ከተማ አይደለች እንዴ›› አልኩ ለቀልድ ያህል፡፡
‹‹አዲስ አበባ የኢትዮጵያ ዋና ከተማ ናት፤ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ፊንፊኔ ናት፡፡ አሁን እኔና አንተ መነጋገሩ ምን ይፈይድልናል›› አለች ለመገላገል ብላ፡፡
‹‹እኔና አንቺ ካልተነጋገርንማ ማንና ማን ተነጋግሮ መፍትሔ ያመጣል ታድያ››
‹‹ምናልባት ላንግባባ ስለምንችል››
‹‹አለመግባባታችንን በምን ዐወቅሽው?››
ተመቻቸችና ‹‹ለምሳሌ እኔ ፊንፊኔ ስል አንተ አዲስ አበባ አልክ፣ ለእኔ ኦሮሚያ ቅኝ የሚገዛ ሀገር ነው፤ ላንተ ደግሞ ክልል ነው፤ ታድያ እንዴት እንግባባለን?››
‹‹ሰዎች ሊግባቡ የማይችሉትኮ የተለያዩ ሃሳቦችን ስለሚይዙ አይደለም፡፡ የተለያዩ ሃሳቦቻቸውን የማስማሚያ መንገድ ስለማይኖራቸው ነው፡፡ ደግሞም የግድኮ መግባባት አይጠበቅብንም፤ ቢያንስ እንገናዘባለን፡፡ አሁን አንቺ ፊንፊኔ አልሽ፣ እኔ አዲስ አበባ አልኩ፤ ምናልባትም ከአዲስ አበባና ከፊንፊኔ በፊትም ቦታው ሌላ ስም ሊኖረው ይችላል፡፡ አዲስ አበባ ከየቦታው በግድም በውድም የመጣን የሀገሬው ሰዎች ብቻ ሳንሆን ጣልያኖችም፣ ግሪኮችም፣ ዐረቦችም፣ አርመኖችም፣ እንግሊዞችም፣ ፈረንሳዮችም፣ ሌሎችም ባዋጣነው አስተዋጽዖ እዚህ ደርሳለች፡፡ እንዲያውም በሌላው ሀገር እንዲህ የብዙ ዓይነት ወገን አሻራ ያረፈባት ከተማ ስትገኝ እንደ ልዩ ነው የምትታየው፡፡ የሚፈለገውም የሁሉ እንድትሆንና ሁሉም አስተዋጽዖውን የእኔ ብሎ እንዲቀጥል ነው፡፡ ቻይና ታውን፣ ኢትዮጵያን ስትሪት፣ ኮርያ ሠፈር፣ ስፓኒሽ ጎዳና እያሉ ለአስተዋጽዖ አድራጊዎቹ ዕውቅና በመስጠት የሁሉ እንድትሆን ያደርጓታል፡፡ አዲስ አበባ ወይም ፊንፊኔም እንዲሁ ናት፡፡
‹‹በሕዝብ ፍልሰትና በጦርነት በኖረ ሀገር የስም ተፋልሶ ያለ ነገር ነው፡፡ ለምሳሌ በምዕራብ ሸዋ ‹ወረብ›ና ‹እንደገብጦን› የሚባሉ የጋፋቶች ግዛቶች ነበሩ፤ በኋላ ግን በኦሮምኛ ስሞች ተተክተዋል፡፡ በምሥራቅ ሸዋ እነ ፈጠጋር፣ እነ ወጅ፣ እነ መሐግል ስማቸውን አጥተው ቀርተዋል፡፡ ዛሬ የመተሐራ አካባ የሚባለው ጥንት መሐግል ነበረ፡፡ ጎጃም ብትሄጂ አቸፈር፣ ሜጫ፣ አዴት፣ ዴንሳ፣ ብቸና የኦሮሞኛና የኦሮሞኛ ነክ ስሞች ናቸው፡፡ በፊት ግን የአገውና የአማራ ስሞች ነበሩባቸው፡፡ ያ ማለት ግን ቅኝ ተገዝተዋል ማለት አይመስለኝም፡፡
‹‹በባሌ፣ በሐርና በሸዋ ብዙ የአርጎባ ስሞች ወደ ኦሮምኛ ተቀይረዋል፡፡ በወለጋና በደቡብ ሸዋ ሰባቱ የጋፋት ፌዴሬሽን አካላት ይገኙባቸው የነበሩ ቦታች ዛሬ ሰዎቹም ስማቸውም ጠፍቶ ቀርቷል፡፡ ስማቸው ብቻ አይደለም፡፡ በኢትዮጵያ የጥበበ ዕድ ኢንዱስትሪ ታላቅ ቦታ የነበራቸው፣ በሕክምናና አስተዳደር ችሎታቸው የተመሰከረላቸው ጋፋቶች በኦሮሞ ፍልሰት ጊዜ ከመካከልና ከደቡብ የሀገራችን ክፍሎች ወጥተው መጀመሪያ ወደ ጎጃም ተሻገሩ፤ ከዚያም ደግሞ ቀስ በቀስ እየተዋጡ ጠፉ፡፡ ዛሬ ቋንቋቸውም ሆነ ባህላቸው ከኦሮሞዎች፣ ከአማሮችና ከአገዎች ጋር ተዋሕዶ ሕልውናውን አጥቷል፡፡
‹‹በትግራይ፣ በወሎና በጎጃም የአገው ሕዝቦች ከጥንት ጀምሮ ተስፋፍተውባቸው የነበሩ ቦታዎች በአማራና በትግራይ ሕዝብ ተውጠው፣ ስማቸውንም ቀይረው ጠፍተዋል፡፡ በደቡብ ምዕራብ ትግራይ የነበሩት የዶባ ሕዝቦች በአፋርና በትግራይ ተውጠው የቦታዎቻቸው ስሞችም ተቀይረው፣ ከጥቂቶች በቀር ጠፍተዋል፡፡ የጥንቷ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ተብለው የተመዘገቡትኮ አሁን ስማቸውን እንኳን አንሰማውም፡፡ ምናልባት ከአገው ሕዝቦች በቀር፡፡ ክርስቲያን ቶፖግራፊ በተሰኘው የኮስሞስ መጽሐፍ ውስጥ በአዱሊስ ያገኘውን የካሌብ የድንጋይ ጽሑፍ አኑሮልናል፡፡ በዚያን ጊዜዋ ኢትዮጵያ የተገለጡት ሕዝቦች ጋዜ፣ አጋሜ፣ ሲጊን፣ አቫ፣ ዚጋሪን፣ አጋቬ፣ ቲያማ፣ አታጋውስ(አገዎች)፣ ካላ፣ ሰሜን፣ ላዚን፣ ዚአ፣ ጋቫላ፣ አታልሞ፣ ቤጃ፣ ›› የሚባሉ ሕዝቦች ናቸው፡፡ ብዙዎቻችን እዚህ ዝርዝር ውስጥ የለንም፡፡ እነዚህ ቦታዎች ግን ዛሬ ወይ የወንዝ፣ ወይ የጎጥ፣ ወይ የተራራ ስሞች ሆነው ቀርተዋል፤ ያለበለዚያም ተለውጠዋል፡፡ ወሎ ብትሄጂ የአማራው ዋና ቦታ የነበረው ወለቃ ዛሬ ስሙ ቦረና ተብሏል፡፡ ወለቃ የወንዙ ስም ሆኖ ቀርቷል፡፡›› ስልኳን እየነካካችም ቢሆን ስትሰማኝ ቆየችና
‹‹የኦሮሞ ሕዝብ ግን የተለየ ነው፤ የሀገሪቱን ሰፊ ክፍል ይዞ ከሀገሪቱ ተጠቃሚ ሳይሆን፤ መሬቱንና መብቱን ተቀምቶ በገዛ መሬቱ ለሌሎች ገባር ሆኖ፤ ቋንቋውና ባህሉ ተረግጦ፤ ሌሎች ሕዝቦች መጥተው አገሩን ወስደውበት የሚኖር ሕዝብ ነው፡፡ በግድኮ ነው ኢትዮጵያ የሆነው፤ ኢትዮጵያ የሰሜን ሕዘቦች እንጂ የደቡቦቹ መጠሪያ አይደለችም፡፡ ኢትዮጵያ ሌላውን ጠቅልላ ነው የያዘችው፡፡›› አለችኝ፡፡ መነጋገሩን ወዳዋለች ማለት ነው፡፡
‹‹እይውልሽ እኅቴ እኔኮ በኦሮሞ ሕዝብ ላይ ምንም ነገር አልደረሰም፤ መብቱ አልተነካም፣ መከራ አልተቀበለም፤ አልተሰቃየም፤ መሬቱን አልተነጠቀም፤ ሌሎች መሬቱን አልወሰዱበትም አይደለም የምልሽ፤ ነገር ግን ይህ ነገር የብዛትና ማነስ ካልሆነ በቀር በሁሉም ላይ የመጣ ነው፡፡ በዚያች ሀገር ውስጥ ለሥልጣንና ለሀብት ብዙ ትግግሎች ተደርገዋል፡፡ ‹‹ወረራ››፣ ፍልሰት፣ ጦርነት፣ ንጥቂያ፣ ስደት ተከስቷል፡፡ ይህ ግን የአንድ ሕዝብ ብቻ ስቃይ መገለጫ አይደለም፡፡ የብዛትና ማነስ ካልሆነ የሁላችንም አያቶች ቀምሰውታል፡፡ ጎንደሬው ዐፄ ቴዎድሮስኮ ጎንደሬዎቹን እጃቸውን ቆርጠዋል፣ በአንድ ቤት ውስጥ አስገብተው አቃጥለዋቸዋል፡፡ እንዲያውም ኦሮሞውን ምንም አላደረጉትም፡፡ ያ ግን የሥልጣን ጥያቄ እንጂ በአንድ ዘር ላይ የተፈጸመ ወንጀል አይደለም፡፡ ሁላችንም የያዝነው የተፈጠርንበትን መሬት ብቻ አይደለምኮ፡፡ ኦሮሞውም ቢሆን ከአማራው፣ ከትግሬው፣ ከጋፋቱ፣ ከአርጎባው፣ ከጉራጌው፣ ከሲዳማው፣ ከሌሎች ከጠፉ ሕዝቦች መሬት ወስዷል፡፡ ሁላችንም እዚህ አይደለም የነበርነው፤ አስፍተን ይዘናል፤ ተገፍተን ለቅቀናል፤ ተውጠን ቀርተናል፤ ውጠን ተዋሕደናል፡፡ የነገሥታቱን ታሪክ ስናይኮ የኦሮሞውም ሕዝብ ወደ ሸዋ፣ ወደ ጎጃም፣ ወደ ጎንደርም እየዘለቀ ከብት ዘርፏል፤ ሰዎች ገድሏል፤ እህል አቃጥሏል፡፡ መሬት ወስዷል፡፡ በጎጃምና በወለጋ ኦሮሞዎች ዘንድ ዓባይን እያለፉ የመዘራረፍ፣ የመገዳደል፣ የመዋጋት፣ ከዚያም በላይ የመጋባት ታሪክ ነበርኮ፡፡ ይህኮ ለኢትዮጵያ አዲስ አይደለም፡፡ ሁላችን እንዲህ ሆነን ነው እየተፈጠርን የመጣነው፡፡ ደግሞም ‹የመርገምት በረከት› እንደሚባለው ይህ ነገር አዋሕዶ ፈጥሮናል፡፡
‹‹የነበረው ትግልኮ ሀብትና ሥልጣንን መሠረት ያደረገ እንደነበር የምታዪው አንድ ‹ዘር› የሚባሉትም እርስ በርሳቸው ሀብትንና ሥልጣንን ለመንጠቅ ሲሉ ሲዋጉ መኖራቸው ነው፡፡ ዐፄ ቴዎድሮስ ጎጃም ገብተው ብዙ ሕዝብ ጨርሰዋል፡፡ ሞጣ አካባቢ ብትሄጂ የሚዘገንን ታሪክ ይነግሩሻል፡፡ ሸዋ ወርደው ብዙ እጆች ቆርጠዋል፡፡
ዐፄ ቴዎድሮስ እጅግ ተዋረዱ
የሸዋን ሰው ሁሉ እጅ ነሥተው ሄዱ የተባለውን አልሰማሽ፡፡
ያንን ግን አማራውን ከመጨቆንና ከማጥፋት አንጻር ካየነው፣ ቅኝ ግዛት አድርገን ከተመለከትነው ስሕተት ይመስለኛል፡፡ ሰዎች ተጨቁነዋል፤ አዎ፡፡ በራስ ሚካኤል ጊዜ ወሎና ሸዋ ተዋግቷል፡፡ በምኒሊክና በተክለ ሃይማኖት ምክንያት እምባቦ ላይ ሸዋና ጎጃም ተጫርሷል፡፡ ዐፄ ሱስንዮስ ከሸዋ አስከትለዋቸው ለሄዱት የኦሮሞ ወታደሮች የጎንደርን መሬት ከየአድባራቱ እየቀሙ እንዳደሏቸው የማኅደረ ማርያም ታሪክ በዝርዝር ይነግረናል፡፡ አንዱ ከካህናቱ ጋር ያጣላቸውም ይኼው ነበር፡፡
ዐፄ ታዎፍሎስ (1701-11) በነገሡ በሦስተኛው ዓመት ኦሮሞዎች ወሎ አምሐራ ሳይንት ወደምትገኘው አትሮንሰ ማርያም ደብር ገብተው በሮቿን ሰበሩ፤ ካህናቱንም በሙሉ ገደሉ፡፡ ምእመናኑንም ሁሉ ማረኩ፤ ዐፄ በዕደ ማርያም በፈረንጅ እጅ ያሳለውን የእመቤታችንን ሥዕልና የዐፄ በዕደ ማርያምን ዐፅም ሁሉ ነሐሴ 9 ቀን አውጥተው መሬት ለይ ጣሉት›› ይላል ዜና መዋዕሉ፡፡ እንግዲህ ይህንን ስታዪ እዚህች ሀገር ሳያጠፋም ሳይጠፋም የኖረ ሕዝብ አለመኖሩን ነው የምታዪው፡፡ ይህ ግን ኦሮሞዎች የኦርቶዶክስን እምነት ለማጥፋት፣ ወይም አማሮችን ለማጥፋት ብለው ያደረጉት አይመስለኝም፡፡ የሀብትና የሥልጣን ትግል ነው፡፡
ደግሞም በአንድ አካባቢ በነበረ ስም ተጠቅልሎ መጠራት በኛ አልተጀመረምኮ፡፡ ሀገር ተቀናንሶ ያንሳል፤ ወይም እምብርቱን ይዞ እየሰፋ ይሄዳል፡፡ አፍሪካ የሚለው ስም ላቲኖች በዛሬዋ ቱኒዚያ ለነበሩት ካርታጎአውያን የሰጡት ስም ነበረ፡፡ በመጀመሪያ አካባቢ የሊቢያ ጎሳዎችን ለመጥራት ነበር የሚውለው፤ በበርበሮች ቋንቋ ‹ኢፍሪ; ማለት ‹ዋሻ› ማለት ሲሆን ‹‹በዋሻ የሚኖሩ›› ለማለት የተጠቀሙበት ነው፡፡ ላቲኖች ‹ኢፍሪ› በሚለው ላይ ‹ኢካ› የሚለውን ለቦታ የሚቀጠል ቅጥያ ቀጠሉበትና ‹አፍሪካ› ብለው ጠሩት፡፡ በኋላ ግን የሁላችንም መጠሪያ ሆነ፡፡ እስያ ጥንት ዛሬ ቱርክ የያዘችው ቦታ መጠርያ ነበር፡፡ ዛሬ ግን እንዲያውም የሚጠሩበት የሩቅ ምሥራቅ ሕዝቦች ናቸው፡፡
‹‹አየህ›› አለችኝ መነጽሯን አስተካክላ፡፡ ‹‹አየህ አንተ ጭቆናው አይሰማህም፤ ምክንያቱም ከተጨቆኑት ወገን አይደለህምና፡፡ የደረሰብህ ነገር የለም፤ የመከራውን ገፈት አልቀመስከውም፡፡ እንደኛ በገዛ ሀገርህና መሬትህ ግፍ ቢደርስብህ፣ እንደኛ ቅኝ ተገዝተህ የቅኝ ግዛትን መራራ ነገር ብትቀምሰው እንደዚህ አትልም ነበር፡፡ አንዱ ልዩነታችን ከዚህ የሚመጣ ነው፡፡ በተግባር በቀመሰውና በትምህርት በሚያውቀው መካከል የሚኖር ልዩነት››
‹‹አንቺምኮ ከሌሎች ሰማሽው፣ አነበብሽው ወይም ወረስሽው እንጂ አልደረሰብሽም፡፡ የደረሰና የሚደርስ ካለም በሁሉም ላይ ይደርስ ይሆናል እንጂ የተለየ ነገር አሁን አይደርስብሽም፡፡
‹‹ለምሳሌ በስድሳ ስድስት አብዮት ጊዜ በአብዛኛው በቀይ ሽብር ያለቁት ኦሮሞዎች ናቸው›› አለች ስልኩን ወንበሩ ላይ አስቀምጣ፡፡
‹‹በምን ታወቀ?››
‹‹መረጃዎች አሉ››
‹‹ማን ነው ያን ጊዜ ሬሳ እያገላበጠ ዘር እየቆጠረ መረጃ የሰበሰበው››
‹‹ቢያንስ አብዛኛው የሀገሪቱ ሕዝብ ኦሮሞ በመሆኑ በብዛት የሚሞተው እርሱ ነው››
‹‹እንዴ አንድ ሕዝብኮ በብዛት ይኖራል ማለት በብዛት ይሞታል ማለት አይደለም፡፡ በወቅቱ በነበረው ተሳትፎ ነው የሚወሰነው፡፡ ያኔኮ የመፈረጃው ሳጥን ፀረ አብዮት፣ ፀረ ሕዝብ፣ አድኃሪ፣ ቡርዡዋ፣ ኢሕአፓ፣ ምናምን የሚል ነው፡፡ የዘር ፍረጃ አልነበረውም፡፡ አንዳንዴ ችግሩ እኔ ብቻ ነኝ መከራ ያየሁትና እኔ ብቻ ነኝ መፍትሔ የሚያስፈልገኝ ከሚል የሚመጣም ይመስለኛል፡፡ ችግሮችን ለመፍታት መነሣት እንጂ የተወሰኑ አካላትን ከችግር ለማላቀቅ መነሣት ተመልሶ ባልተፈቱት ችግሮች ወጥመድ የሚጥል ነው፡፡››
‹‹ከሆነ አካባቢ ነገሥታቱ መነሣታቸው በዓለም ታሪክ የተለመደ ነው፡፡ እንደ ፓርላማ ሥርዓት ንጉሣዊ አስተዳደር ሁሉን ያማከለ ሊሆን አይችልም፡፡ ኖርዌይን ሲገዟት የኖሩት የዴንማርክ ንጉሣውያን ቤተሰቦች ናቸው፡፡ አሁንም በእንግሊዝ ንጉሣዊነት በዘር ግንድ የሚሄድ ነው፡፡ አሁንም በጃፓንና ስፔን እንዲሁ ነው፡፡ በእሥራኤልም ታሪክ ብናየው የይሁዳ ቤት ነው፡፡ ይኼኮ የሰው ልጅ በሆነ ዘመን የደረሰበት ደረጃ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ከዚያ የተለየች አትሆንም፡፡
‹‹ነገሥታቱ ከአማራው ወገን ስለነበሩኮ በ66 አብዮት የአማራው ሕዝብ አጥር ሆኖ ከውድቀት አላዳናቸውም፡፡ ንጉሣዊው ሥርዓት ሲወድቅኮ በተማሪው ንቅናቄ፣ በወታደሩ፣ በፓርቲዎች፣ በሠራተኛ ማኅበሩ ውስጥ የተለያዩ ማኅበረሰቦች ናቸው የነበሩት፡፡ ጨቁነውናል ብለው ከተነሡት ሕዝቦች መካከልኮ አማሮችም፣ ትግሬዎችም፣ ኦሮሞዎችም፣ ሲዳማዎችም፣ ወላይታዎችም፣ ጉራጌዎችም፣ ሶማሌዎችም ነበሩበት፡፡ እንዲያ ባይሆን ኖሮማ ተጠቅመናል በሚሉት አማሮችና ተጨቁነናል በሚሉት ሌሎች መካከል የርስ በርስ ጦርነት ይነሣ ነበር፡፡ አሁንኮ ያለፈውን ታሪክ በግልጥ መነጋገር፣ ከዚያ ትምህርት መውሰድና እንዳይደገም ማድረግ ነው የሚሻለው፡፡ እኛ ስለ ትናንት ብቻ ስንከራከር፣ ስለ ነገም ሳንነጋገር ስንት መልካም አጋጣሚዎች በዚህች ሀገር አለፉ፡፡ ስለ ትናንት ታግለን አብዮት እናመጣለን፤ ለውጥ ሲመጣ ግን ለነገ ያዘጋጀነው የጋራ የመግባቢያ ሰነድ ስለሌለን እንደገና አዙሪት ውስጥ እንወድቃለን፡፡ ተባብረን መሸከም ያልቻልነውን ችግር ለየብቻ እንሸከመዋለን ብሎ መመኘት ቅዠት ነው የሚመስለኝ፡፡››
ደኅና ሞቅ ወዳለው ውይይት በመግባት ላይ ሳለን
‹‹ወደ ማኒላ የምትሄዱ መንገደኞች ወደ በሩ ግቡ›› የሚል ማስታወቂያ ተነገረ፡፡ ቦርሳዋን ሸክፋ ከመቀመጫዋ ተነሣች፡፡
‹‹ደስ የሚል ቆይታ ነበር፡፡ እኔ ወደ ፊሊፒን ነው የምሄደው፤ የምኖረውም እዚያ ነው፡፡ በፊት ደቡብ አፍሪካ ነበርኩ፡፡ አሁን ወደ ሰባት ዓመት ሆነኝ፡፡ እዚያ ከመጣህ እንገናኛለን›› አለችኝ፡፡ የኢሜይል አድራሻየን ሰጠኋት፡፡ ወደ በሩ ስትገባ ዘወር ብላ ሰላም አለችኝ፡፡ አንደበቷ እንጅ ነፍስያዋ የሀገሬ ልጅ መሆንዋን ይነግራታልኮ፡፡
እኔም ከጥቂት ደቂቃዎች ወደ አውሮፕላኔ ገባሁ፡፡ ወደ አውስትራልያ ለመድረስ የሰባት ሰዓት በረራ ይጠብቀኛል፡፡ በቸር ሜልበርን ላይ እንገናኝ፡፡
ከብሩናይ ወደ አውስትራልያ መንገድclick here for pdf

93 comments:

  1. Interesting debate think about readers this issue for all of as debatable Thank you D Daniel Kibret

    ReplyDelete
  2. ‹‹ኢትዮጵያዊት ነሽ›› አልኳት በአማርኛ፡፡
    ‹‹ይቅርታ አይደለሁም›› አለችኝ በእንግሊዝኛ፡፡ betam yemigerem new, hulunem oromo biteyike I am not Ethiopian new yemilu, I am sorry to these guys

    ReplyDelete
    Replies
    1. wendme yetesasatk yimeslegnal.ye university temari negn ena eza yemawukachew oromowoch endih ayinet hasab siyaramdu ayiche alawukm. Hasty generalization endayihonbeh.

      Delete
    2. To Anonymous August 19, 2013 at 4:55 PM

      Yetesasatk meslognal !! Friend this is a wrong generalization.

      Delete
  3. ሰዎች ሊግባቡ የማይችሉትኮ የተለያዩ ሃሳቦችን ስለሚይዙ አይደለም፡፡ የተለያዩ ሃሳቦቻቸውን የማስማሚያ መንገድ ስለማይኖራቸው ነው፡፡

    ReplyDelete
  4. ዳንኤል
    “መሳፍንቱ” እያልክ አውራ…….ከአማራ ወገን ከቀዳማዊ ኃ/ስላሴ በስተቀር ንጉስ ሆኖ ኢትዮጵያን የገዛ ማንም የለም፡፡ ልጆቻችን የእናንተን ተረት ተረት ከመስማት ተገላግለው ነበር…..አሁን ደግሞ አንተ ጀመርክ

    ReplyDelete
    Replies
    1. jil neh inde? astesasebih betam tebab indehone yastawikal.yihe bado chinkilatihin matitekembet kehone le lela sew akerayew.DOMA

      Delete
    2. ante bleh bleh demo ke haile slase wuch amara nigus huno ayawukm tilaleh ende? Koy lemehonu Atse Tewodros tigre new weyis sumale? Yeminenagerewun be ewuket binenager tiru new. D.dany anten egziabher yibarkih

      Delete
    3. ስድቡን ምን አመጣው፤ እኔን ካላመናችሁ…….
      መንግስቱ ኃ/ማሪያም ትግላችን በተሰኘ መጽሐፍ ላይ የኢዮጵያን ታሪክ በጥሩ ሁኔታ ገልጾታል፤ ከዛግዌ ስርወ መንግስት ውድቀት ጀምሮ እስከ ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ ድረስ ኢትዮጵያ ውስጥ ህጋዊ ንጉስ አልነበረም………አቅማቸው ልክ እንደ እንቁራሪት ጡንቻ ደካማና ስግብግብ የሆኑ መሳፍንት እርስ በእርሳቸው ሲዋጉ እንደነበርና መከራ ላይ እንደጣሉን፤ እነዚያ 700 ዓመታት የጨለማ ዘመን እንደነበሩ ታሪክ ይመሰክራል፡፡
      ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ የጉልት ስርዓትን በምን ዓይነት ዘዴና ጥበብ እንዳስቀሩት ሁላችንም እናውቃለን፤…..ታዲያ ለምን እውነቱን ለመናገር እንፈራለን፡፡
      ቴዎድሮስ መልካም ራዕይ ነበረው ብለህ ማውራት ትችላለህ፤……..እርሱ ግን የኢትዮጵያ ንጉስ አልነበረም፡፡

      Delete
    4. Teferi Mekonin Gudisa Amara new inde?

      Delete
    5. ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ ኦሮሞ ነው እንዴ ??
      ጉድ በል ጎንደር !!!

      Delete
    6. አዎ ጃንሆይ በአባታቸዉ የጉዲሳ(በክርስትና ስም ደግሞ ሃይለመለኮት) የልጅ ልጅ ናቸዉ በአናታቸዉ ደግሞ የዶባዉ ባላባት የልጅ ልጅ በመሆነቸዉ የሶዶ ጉራጌ ናቸዉ ስለዚህም አማራነታቸዉ ከ25% በታች ነዉ ይህንን ማረጋገጥ ሰለሚቻል አማራ ናቸዉ እያላችሁ ኢትዮጵያዊዉን ንጉስ አታሳንሱ

      Delete
    7. አዎ ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ በአባታቸዉ የንጉስ ሃይለመለኮት ወይም ጉዲሳ የልጅ ልጅ ሲሆኑ በእናታቸዉ በኩል ደግሞ ገማሽ ጉራጌ ናቸዉ የሶዶ ማለትም አማራነታቸዉ ቢደመር ከ50% በታች ነዉ

      Delete
    8. yigermal,Ethiopian yegezat hulu Amhara new eyalu betebetun eko. Yes, Haile silassie is not Amhara alone. even better to say he is oromo. Tigrians even do believe that Mengistu is Amhara. That is why, they always strive for all ethnic groups to be against Amhara .

      Delete
    9. ስመኝ
      ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ ጉራጌ ናቸዉ?……….ቂቂቂቂ በሳቅ አለች ልጅቱ………..ሰውየው (ኃ/ስላሴ) የክንዴ ቡቲክ ባለቤት መስለውሽ ከሆነ ተሳስተሻል………የታላቋ ኢትዮጵያ ንጉስ የነበሩ ሰው ናቸው፡፡ የጉራጌ ንጉስ፣ ወታደርና መነኩሴ አይቼም ሰምቼም አላውቅም፡፡

      Delete
    10. hi dani bezehe zemene leyunet lematbebe yemetetega anten becha ayehu yetemarew gazategnawe alemawiew haymanotegnawe hulume esatena benzene yezo beminkesakesbet seate yante selamena feker .............yegermaledmana tenawen abzeto yadelehe.

      Delete
  5. Insightful! Thank you Dani!

    ReplyDelete
    Replies
    1. በረከተ መርገም አልከው አውነት አለክ ወንድሜ ዳንኤል;;በኢትዮጲያም ውስጥ ሆነ ከኢትዮጲያ ውጪ የምንኖር
      ከኢትዮጲያ ምድር የተወልድን ፍጡሮች ሁሌ ያልታደልን ሆነን ሁሌ አርስ በእርሳችን ስንጣላ ስንባላ
      በሃሳብም ሆነ በተግባር ሳንግባባ; እድሚያችንን ፉት ብለናት አንጨልታታለን;; ለዚያ ተበደለ ለዚያ ተጨቆነ
      ለዚያ የገፈት እሳት ማገ ለምንልለት ሕዝብ ግን ምን ሰራንለት? ምን አደረግንለት?ተባብረን ንጹህ ውሃ አንዲጠጣ ረዳነው
      ጤናው አንዲጠበቅለት ክሊኒክ በአካባቢው ከፈትንለት? ቢራብ አበላነው? ቢጠማ ኣጠጣነው?ቢታረዝ ኣለበስነው?
      አዎ ለግል ሀብትና ለግል ዝና አኔ የከሌን መብት ለማስከበር ነው የምለፋው የምደክመው ብለን አናላክካለን አንጂ
      እራሳችንን ብንፈትሽ ለዝያ ህዝብ ብቅን የሚደክም የሚያስብ አጅግ አጅግ በጣም አናሳ ነው;;አደረግን የምንለው ነገር ያለ አይመስለንም
      " አንቺምኮ ከሌሎች ሰማሽው፣ አነበብሽው ወይም ወረስሽው እንጂ አልደረሰብሽም፡፡ የደረሰና የሚደርስ ካለም
      በሁሉም ላይ ይደርስ ይሆናል እንጂ የተለየ ነገር አሁን አይደርስብሽም፡፡" አውን ትክክለኛ አባባል ነው;;
      አከሌ አንዲ አደረገ አከሌ አንዲ ተሰራ አንዲ ሰራ አያልን ላልንበርንበት የጊዜ ወቅት ስንከራከር ወርቃማው
      ጊዜያችንን ባናተፋው ጥሩ ነው;; በጎ ነገር አንራበት;; በቅርብ ጊዜ በዚ አይነት መንፈስ ከሃገሬ ልጆች ጋር አንደልጅቱ አይነት
      በጋለ ሁኔታ ክርክር ነበር ግና አንዱ የሃገረ ልጅ( በብሄሩ ኦሮሞ የሆነ) የጠቀሰውን በጣም አስምርበታለው አግራዋለው
      ታድያስ አብሮ ተስማምቶ ለመኖር ሁላችንም ምን አናድርግ ነው ጥያቄው;;
      እግዚአብሄር ሃገራችንን ይባርክ ለኛም ብርሁ አህምሮ ያድለን;;

      Delete
  6. እንዲህ መረቅ የሆነ የመወያያ መድረክ ጠፍቶ ትናንት ላይ ተቸክለን ዛሬን እየኖርን ነው፤ ለነገ ሌላ የጠብ ስንቅ እያዘጋጀን ነው፡፡ ታሪካችንን አንድ ቦታ በውል መቋጨት አቅቶን ታላቅ የነበርነው በየቀኑ እየቀለልን እንገኛለን፡፡

    ምናልባት እንዳልከው "a Blessing in the Disguise" ሆኖልን በወያኔ ዘረኛነት ውስጥ መጻኢ ኀብረትና ፍጹም አንድነት ልናገኝ ይሆን?

    ብታምንም ባታምንም አንተን ትቼ ልጅቷን ተከትዬ በምናቤ ፊሊፒንስ ሄድኩ፡፡
    ኡፍ... እንዴት ያለ አንጀት የሚያላውስ ትረካ መሰለህ፡፡

    መልካም መንገድ ይቅናህ
    ተስፋዬ

    ReplyDelete
  7. am proud being an Ethiopian even if my parents are from Oromo. This issue is politicians issue to mislead peoples and an easy way to be a leader.

    ReplyDelete
  8. A very interesting piece Dani, I loved it as usual. Yabizalih tsegawun, But Addis ababan gin Oromia yaregew man new? Ager eko yenewariwochu new, bemin melekiya new Addis aba ye oromo yemihonew?

    ReplyDelete
    Replies
    1. betarik melekiya ina balew tchebach huneta

      Delete
  9. Thank you very much!
    But who are those Amahara leaders? Was Yukuno Amelak amahara? what about his descendants?
    who gave the so called Solomonic Dynasty to Amhara linage? what i know is the Aksumite Kings came to the center and conquered the area when they got defeated by Yodit....since then their descendants were fighting with each other to came to power and this had produced a devastating damage to the local peoples living there. I don't know how those peoples are thinking when they said we were conquered by Amharas....bala bla... could anyone clarify it please?

    ReplyDelete
    Replies
    1. The Axumite Emperors were Amharas. And Yekuno Amlak, the founders of Solomonic dynasty, is an Amhara from Bete- Amhara(Wollo). The fall of Axum and the southward flight of the royal family and the capital had prompted the expansion of Amharic language and the amharization of Agews and their the emergence as Amhara ethnic group.

      This was common everywhere in Ethiopia in the ancient time. Oromos became Hadiyas; Hadiyas became Oromos; Gurage became Oromos and vice-versa.

      So we are mixed. This a blessing for me. I can say that I am a mix of Oromo, Amhara, Tigray, Gurage. One Love.

      History is not a bread and it is better to look forward. all ethnic groups, including Amharas, were victims of the atrocities of ancient Ethiopian emperors. The Amharas role in the continuity of Ethiopian statehood, culture and value is a curse.

      All ethnic groups have fought with each other to take lands and property. and some ethnic groups disappeared((for example Gafats, peoples of Enarya(Wollega), Fatagar(Arsi), Bale, Dawaro)), some expanded their territory( for example Oromos), some lost their territory(for example Sidamas, Gurages, Hadiyas...).

      But all are the children of Ethiopia. They were, are, and will be the Children of Ethiopia for ever. Love and respect for all. Let us look forward. Let us embrace all the values of all ethnic groups and make Ethiopia a country of love and respect.

      Delete
    2. Thanks a lot for your clarification. But could you tell me where did you find the proof that the early Axumite kings were Amharas?

      Delete
  10. Sile tilant sinkeraker bizu melkam agatamiwoch
    Eyameletun new lib yalew lib yibel beteley yepoletica partiwoch ebakachuh simu yehizibun bisot yigibachu memar mawek tikimu mindinew
    Tesimamu hizimun asimamu tilacha anasiwegid ayitekimenim Dni Egiziabiher yistilin

    ReplyDelete
  11. Kezerena,Kegosa kefefele Mechya yehone??? Geta yemigelaglen yehe mechem ERGEMAN!!! newe Ende Solomon Mastewalun yesten D/N Daniel TShegawen yabezaleh !!!!

    ReplyDelete
  12. If I was you, I might not debated with her. Because some politicians brain washed our people badly, as a result I don't have a gut to argue this issue.

    My parents are from Oromo and Gurage ethic groups. A year ago I was in Addis and I discussed with my dad about this issue. My dad ( an Oromo) told me that different Oromo clans used to fight with Gurage to expand their territory.

    I remember When I was young my Mom told me that Oromo worriers used displace other people by showing a smoke sign from far area.Then Other ethic people were thinking Oromo worriers were burning houses and coming to them, and they would run. That was one of the reason several Nations and nationalities living in small area in South. ...

    Yes, everyone has to have equal right in that land (Ethiopia) but separation or war can not be a solution at all.

    Separatist movements need to think their option thousand times because they need to know their aim will result each ethic group to fight each other for one feet of land.

    The solution is to live in peace, be respectful, equality and love. We need to learn a lot from Eritrea ( separation doesn't bring peace and Equality) and Somalia (one ethnicity and religion doesn't guarantee a freedom, equality and security to the people).

    With love and respect


    ReplyDelete
  13. በጣም ደስ የሚል ውይይት። እግዚያብሔር ስራሕን ሁሉ ይባርክ። ነገሮች ለዚህ ደረጃ የደረሱት፥ በእድሚያችን ከምናወቀ እንኳ ኤርትራውያን ወገኖቻችንን ያጣነው እንደዚህ በበሰለ መንገደ መወያየት ባለመቻላችን ነው። አሁንም ቢሆን ሰንካላ አስተሳሰብ ይዘው ከሚንቀሳቀሱት አክቲቪስቶች ይልቅ የታሪክ ሙህራን ሚዲያው ላይ የበለጠ ተሳታፊ መሆን ይገባቸዋል። እንግዲህ ጆሮ ያለው ይስማ።

    ReplyDelete
  14. "‹‹እንዴ አንድ ሕዝብኮ በብዛት ይኖራል ማለት በብዛት ይሞታል ማለት አይደለም፡፡ በወቅቱ በነበረው ተሳትፎ ነው የሚወሰነው፡፡ ያኔኮ የመፈረጃው ሳጥን ፀረ አብዮት፣ ፀረ ሕዝብ፣ አድኃሪ፣ ቡርዡዋ፣ ኢሕአፓ፣ ምናምን የሚል ነው፡፡ የዘር ፍረጃ አልነበረውም፡፡ አንዳንዴ ችግሩ እኔ ብቻ ነኝ መከራ ያየሁትና እኔ ብቻ ነኝ መፍትሔ የሚያስፈልገኝ ከሚል የሚመጣም ይመስለኛል፡፡ ችግሮችን ለመፍታት መነሣት እንጂ የተወሰኑ አካላትን ከችግር ለማላቀቅ መነሣት ተመልሶ ባልተፈቱት ችግሮች ወጥመድ የሚጥል ነው፡፡››"

    Dn. Daniel, It is very interesting and touching discussion; I appreciate your patiency to convince and change her attitude.
    Blessings of GOD be with you. Melkam Guzo. Egziabiher kante gar yihun; Bederesikibet hulu endih yemitastemirbetn Tsega ayagudilbih Abzito abzito Yadilh enji.

    ReplyDelete
  15. የነበረው ትግልኮ ሀብትና ሥልጣንን መሠረት ያደረገ እንደነበር የምታዪው አንድ ‹ዘር› የሚባሉትም እርስ በርሳቸው ሀብትንና ሥልጣንን ለመንጠቅ ሲሉ ሲዋጉ መኖራቸው ነው፡፡አሁንም ያለዉ ያዉ ነዉ

    ዐፄ ዮሐንስ የወሎን ሕዝብ እንዲያ ሲበድልና ክርስቶስ የማይወደዉንና የማይፈቅደዉን ተግባር ሲፈፅምባቸዉ አላማዉ ይገዳደረኛል የሚለዉን አካል ማዳከም ቢሆንም ሽፋኑ ግን ሃይማኖትን ማስፋፋት ነበር በርግጥ አላማዉ ይህ ቢሆን ግን ወሎ ከመምጣቱ በፊት እዚያዉ ቤቱ ይጀምር ነበር ስልጣንና ጥቅመኝነት ያሰከራቸዉ ክፉዎች የዘረጉት መጋረጃ አላስተያይ ቢሎን እንጂ አብረን መኖር እማ እንደምንችል ቀምሰነዋል፡፡

    ከወንዝ ማዶ ያለን ሰዉ እንደሌላ የማይመስልህን ሰዉ እንደጠላት ማየት በመንደሯ ተወልዳ እዚያዉ አድጋ እዚያዉ ላረጀችዉ ለናቴ ይፈትናት እንደሆን እነጂ እኔን አይፈትነኝም ከሁሉም የኢትዮጵያ ጎሳ ከመጣ ወንድሜና እህቴ ጋር የመኖር እድል አግኝቻለሁና ከጎንደር መምጣቴ ከጎንደሬዉ ጋር እንድስማማ አላስቻለኝም ከወለጋዉ ጋርም እንዳልግባባም አላገደኝም ማተቤን ሳፈቅር የሚያከብር ወንድምም አልነሳኝምና ዘርም ሓይማኖትም በክፋት የሚጠቀምባቸዉ ባይኖር አብሮነትን አይከለክሉም ነበር፡፡

    ይህን ስል ግን እህታችን ሃሳብ ከጭፍን ጥላቻ የመጣ ነዉ ነባራዊ ሁኔታዉን ያላገናዘበ ነዉ ብየ አላስብም በትዉልድ ቀየህ እንደ ሁለተኛ ዜጋ ስትታይ የአንድ ወገን አባል በመሆንህ እርምጃህ ሁሉ ባይነቁራኛ ስር ሲሆንብህ ገንዘብ የሚመርት መሬትህን እቆራረጠ ወደራሱ ሲወስድ እኔ ሞግዚት ካልሆንኩህ አንተ ራስህን ችለህ መቆም አትችልም ሲልህ እንዲህ አይነቱ ጥላቻ መብቀሉ የማይቀር ነዉ መሳርያ ያዝኩ ብሎ ከገፋህ የኔ የምትለዉ ካሳጣህ እንዲህ ከመሆን ሌላ አማራጭ ያለ አይመስልም እርግጥ ይሔኛዉም ብዙ የማትፈልገዉን ነገር እንድትሆን ሊያደርግህ ይችላል፡፡

    መነጋገር ቢኖርና ግፍ ቢቆም መልካም ይሀን ነበር ካልተቻለ ግን የርሷስሜት በሌሎቻችንም መፈጠሩ የማይቀር ይሆናል፡፡አንተም ሰላምን ዉይይትን ስበክ በርታ፡፡

    ReplyDelete
  16. Nice debate and nice comments. May Almighty bless us and make peace among us. Then we become vigilant on politicians and externals.

    ReplyDelete
  17. How much years do we live? What will be after death. I think we need a sustainable humanity. Socially sustainable /no discrimination in every aspect/, economically sustainable /equal opportunity for economical growth/, and environmentally sustainable / accessible for all. It is only when the humanity comes first that peace will be entertained or gained. In the absence of humanity through ethnicity nothing will be gained, as it is the result of sin. If some one thinks he is oppressed and tries to revenge then what will be his difference from the first oppressor, only an order difference. The best way to revenge once bad work by showing the good work, which will be life time revenge and also very positive for change. Prosperity ,development and the likes are not material things ideologically it is the state of mind. When a person posses very stable and peaceful mind then he can be said...Material things are for the state of mind, but mind is not for the material things. Please everybody think thoroughly and work to bring sustainable humanity in our country and the world. By now the westerns are losing their sustainable humanity by their evolved living style, and we are losing by ethnicity. I will repeat, Please everybody think thoroughly and work to bring sustainable humanity in our country and the world.

    ReplyDelete
  18. Dear Dani, I read each and every writings you have post and I appreciate all of them. But that doesn't mean I agree with all of them.
    My point here is as an Oromo, I have suffered a lot in my life which I do not want to mention in here as most of the Oromo's in this time suffering. But when we want to talk about these things every body shouts " DO NOT TALK ABOUT IT." and that a crime to say I AM OROMO? one thing I found in this post attracts me very much. Not only Oromo's but every one suffered in many ways and this reminds me Mandela with a solution.
    Mandela who was imprisoned for 27 years doesn’t say DO NOT TALK ABOUT WHITES OR WHAT THEY DO ON YOU. He proposed every white person have to talk what he have made on black people, every torture they made and confess every crime the commit. So the wounds can heel that the nation can live as zebra nation. But most of the persons in this country do not want to do that and insult persons who raise the issue as daydreamers and those who sleep on the past. This question will be raised every time unless there is a way to find a solution by talking about it. If we do not do that do not expect these questions cannot be raised for generations. These problems are created, continued by human beings and solved by human beings who have willingness to do that whether leaders or followers.
    If the case of Eritrea was treated in peaceful and good manner the country may be with this country today and we cannot go to war with it or hail about access to sea or ports today. So, learn from history that makes this country to continue as a country in the future.

    ReplyDelete
    Replies
    1. I am by chance Amhara. Let me admit that in history Amharas oppressed Oromos, without doubting that Oromos did the same to Amharas. As Amhara with a genuine culture and religion, I can beg you a pardon for no fault of myself...it is okay, I do not have a problem. I love and respect my forefathers and I can happily pay their dept (If they have any, kewechi keri). Does it really make you feel good? Will it fulfill you?

      In my age, I have seen Amharas in Harerge, Asbot and Jima murdered by Oromos just because they are Amharic speakers. A lot of students in Oromia region universities have suffered for the same reason that they are from Amhara region. Are you humble enough to say sorry for these things happening, not in the past, but at present while you are claiming Oromo is an oppressed society. Let me tell you, Oromo is not an oppressed society. Your told fictions that Minilik did that to Oromos mothers is just a bunch of lie. Lets be honest, the religion and culture of Amhara doesnt allow it to do that kind of immoral acts. On the other hand, Oromo has a cult of cutting the male testicles to get married. All the things claimed by narrow people who claim that they are from Oromo are just lies; or excuses to revenge Amharas out of jealousy. I think you have to deal with the issue yourself. Therapy it and it will heal. Do not put the blame on Amhara.

      Delete
    2. THAT IS WHAT I AM TALKING ABOUT AND I UNDERSTAND THINGS CLEARLY AND HOW TO DEAL WITH THEM.SORRY FOR U!

      Delete
  19. Trust me she will be convinced soon! good job Dani!!!

    ReplyDelete
  20. I wish to have such debate in the media through that we could understand the scenario than a skewed thought of the politicians, or else to have a book on this big issue. May God bless you and Ethiopia.

    ReplyDelete
  21. ደራሲ በአሉ ግርማ “ኦሮማይ” በተባለው መጽሐፉ
    1. ስዕላይ በተባለ ገጸባህሪ አማካኝነት “እናንተ ሰዎች አንዳንድ ጊዜ የራሳችሁ ክፉ ጠላቶች እናንተው እራሳችሁ ናችሁ” በማለት ከአማራው ህዝብ መካከል ለተነሱ የገዢው መንግስት አካል የነበሩ ሰዎችን ችግራቸውን በትክክል ገልጾታል፡፡
    2. መናናቅ የሀገርን አንድነት እስኪያጠፋ ድረስ የሚዘልቅ ከሆነ በጣም ያሳዝናል፡፡በማለት ትልቁን ችግራችንን ገልጾታል፡፡
    እስኪ ታሪክ ጸሐፊዎችን ተመልከቱ በዳግማዊ አጼ ሚኒሊክ ስለተሸነፉት የጎጃሙ ንጉስ ተ/ኃይማኖት ብዙ ብዙ ተጽፏል /ተዘፍኗል…….ነገር ግን የወላይታው ንጉስ (ካው ጦና) ዳግማዊ አጼ ሚኒሊክን በተደጋጋሚ 6(ስድስት) ጊዜ በጦርነት አሸንፈው ምንም የተባለ ነገር የለም፡፡ ካው ጦና ዳግማዊ ሚኒሊክን በተደጋጋሚ አሸነፋቸው ነበር ተብሎ ቢጻፍ/ቢወራ……..ኢትዮጵያውያን በሙሉ ጀግኖች ናቸው የሚል ስሜት ያንጸባርቃል እንጂ ምን ክፋት አለው ?
    በተጨማሪ በኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን አገልጋዮች በአብዛኛው የአንድ ብሔር ተወላጆችና አንድ ቋንቋ ተናጋሪዎች ብቻ መሆናቸውን ተመልከቱ……ለምንድ ነው ከየቋንቋውና ብሔረሰቡ ወጣቶች በስፋት ተመልምለው እንዲሰለጥኑና በየአካባቢያቸው እንዲያገለግሉ የማይደረገው……..ጋደኞቼ ብዙ ጊዜ “ከነፍጠኞች ሐይማኖት” ውስጥ ምን ትሰራለህ ና ውጣ ይሉኛል፤ እኔ በጋደኞቼ አልፈርድም ምክንቱም የችግሩን ምንጭ በአሉ ግርማ በመጽሐፉ በጥሩ ሁኔታ ገልጾታል፡፡
    ኦነግ ከሚያቀርባቸው የነጻነት ጥያቄዎች ውስጥ አንደኛው የኦሮምኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች ህዝብ ብዛት 40 ሚሊዮን ይደርሳል፤ ስለዚህ የኦሮምኛ ቋንቋ ከአማርኛ እኩል የፌድራል መንግስቱ የስራ ቋንቋ መሆን ይገባዋል የሚል ነው፡፡ ኦሮሞ ባልሆንም በእኔ እምነት በጣም ተገቢ የሆነ ጥያቄ ነው፤ የኢትዮጵያን አንድነት ማረጋገጥ የምንችለው እነዚህ ለመሳሰሉ ጥያቄዎች ተገቢውን ምላሽ መስጠት ስንችል ብቻ ነው፡፡
    መጪው ዘመን አንዲት ጥይት ሳትፈነዳ ህዝቦች በድምጻቸው ብቻ ነጻነታቸውን የሚቀዳጁበት እንደሚሆን አልጠራጠርም፤……….ስለዚህ የኢትዮጵያን አንድነት የምንወድ ሁሉ እኔ ብቻ ትልቅ ከሚል አጉል ትምክሕት ተላቀን በመከባበርና በመረዳዳት የቀድሞ አባቶቻችንን ስህተት በማረም መጪውን የሀገራችንን እጣ ፈንታ ያማረ እንዲሆን ጥረት ብናደርግ ጥሩ ነው እላለሁ፡፡ አመሰግናለሁ

    ReplyDelete
  22. endih tegbabto meweyayet endet dessyelal dani betam adnaqih negn kehaymanot wuchi esunem teweyayten enfetawalen yaqaten megbabat sayhon yemenegager bahil alemadaberachion new

    ReplyDelete
  23. "Ethiopia has always held a special place in my own imagination and the prospect of visiting Ethiopia attracted me more strongly than a trip to France, England and America combined. I felt I would be visiting my own genesis, unearthing the roots of what made me an African. Meeting the emperor himself would be like shaking hands with history" Nelson Mandela, in his book Long Walk to Freedom.

    ReplyDelete
  24. http://shegiye.com/index.php/en/post/index

    ReplyDelete
  25. I am from an Oromo family,born in Addis Ababa. I do hear the language but i am unable to speak of it. And i am approached by a EPRDF kadere to join one of their group,i asked him which one i can fit with.He knows my background, so he told me to that i will fit in the 'OPDO'.But the thing is there the means of communicating is Ormifa and i am not being able to communicate with that,Therefore its a wast of time to join there.I dont want to be part of any group which i cannot put my contribution with. Weather its for good or bad. So my recruiter come up with the idea of suggesting me to join "BEHADEN" THE Amhara group. I said to him are u crazy? they are saying they are fighting for the well being and benfit of Amhara peoples,which i am not.
    As result my recruiter find no answer as to where i can belong with. But i know exactly where i belong..."Ethiopia".
    I wish one day we all got our answers and be able to stop thinking what happened past but what we are going to do in future for the rainbow nation.
    Just my dreams

    ReplyDelete
    Replies
    1. Just heart breaking. We need more people who think like you. Very thoughtful

      Delete
    2. I am just like you, an Oromo in finfine who cant speak the language and also aproached by EPRDF. But it is true that, what our fellow oromos are saying is right. Not all but there are amhara people who are still thinking milaciously on Oromo people. Who disturbes the unity of Ethiopia are these few people from amhara, ironically you may listen them crying like wolf for the unity of Ethiopia. Among this people is this guy called Daniel, who is an implicit racist and hates oromo. My sister I advise you not to be full and disregard your ethnicity in a country where there are such people who cant live in Ethiopia if the oromo people are to get the respect they deserve. They are the one disturbing Ethiopianism, not the oromos.

      Delete
    3. Just extraordinary! Diyakon Daniel, I didnt expect that you would allow my comment above to be posted. Anyways I really ask for your apology for what I said on you (forgive me). I was a bit emotional, because, considering the respect I and my (orthodocs tewahdo) family had for you before, it makes me disappointed what you have said in Adis Neger news paper, (may be unconsciously). It was like this " Investment yemilew kal engilisegha yihun oromigha; yarada kuankua yihun yefara kuankua". Since then I have suspected you to hate my ethnicity. That is why I was emotional and called you as in the above comment. Please excuse me if you are not as i thought.

      Delete
  26. ዳኒ ጥሩ እይታ ነው። ይህ ርእስ ሁላችንም እንደምናውቀው ለመናገርና ለመጻፍ በጣም ቀላል የሆነ ነገር ግን በተግባር የሚተረጉም ስለታጣ እንደተዳፈነ ረመጥ ንፋስ በነፈሰ በኩል እየተቀሰቀሰ የሚለበልበን እሳት ነው። ሁል ጊዜም በጣም የሚገርመኝ ከማንኛውም ኢትዮጵያዊ ጋር ለመወያያት በጣም ቀላሉ እና ሁሉም የሚግባባት ርእሰ ጉዳይ ስለዘረኝነት ማውራት ነው። ታዲያ ዘረኛው ማን ነው?እውነታው ግን የሚታወቀው አንድ ቋንቋ የሚናገሩ ሰዎች ብቻቸውን ሲገናኙ የሌላ ቋንቋ ተናጋሪ የሆኑ ወገኖችን በጅምላ በመፈረጅ ሲነጋገሩ ሲታይ ነው። ከዚህ ንጹሕ ነኝ የሚል ካለ የታደለ ነው። ስለዚህ እንደዚህች እህት በግልጽ አቋማቸውን የሚናገሩት ይሻላሉ ባይ ነኝ። ምክንያቱም ዳኒ እንደሞከረው ለመወያየት እንኳ መነሻ ይገኛል። የራሱን ቋንቋ ተናጋሪዎችን እስኪያገኝ ድረስ ብቻ “ኢትዮጵያዊ” የሚሆነውን፣ ዘረኝነት እያወገዘ ሲሰብክ ውሎ ከመድረክ ሲወርድ ስለሌላው ቋንቋ ተናጋሪ በንቀት የሚናገረውን፥ ስለ ዘረኝነት ክፋት ለመጻፍ የማይገደው ነገር ግን በተግባር ሲታይ የአንድ ጎጥ ባህልና ቋንቋ አምላኪ የሆነውን፣ “የኢትዮጵያ ምናምንቴ ፓርቲ” ብሎ የፖለቲካ ፓርቲውን በኢትዮጵያዊነት ስም ሰይሞ ነገር ግን በተግባር የመንደሩን ሰዎች የሚያሰባስበውን፣ ቋንቋን ከመግባቢያነት ይልቅ የሃይማኖት መግለጫ አድርገው የሚገምቱትን ምን እንበላቸው? ለዚህ ጥሩ ማስረጃ የሚሆነን ወጣት ምሁራን እንኳ በሄዱበት ክፍለ ሀገር ከሚኖረው ማኅበረሰብ ጋር ተግባብተው፣ ቋንቋውንና ባህሉን አክበረው ሲኖሩ ያለመታየታቸው ከምንናገረው ይልቅ እውነታውን ይገልጻል። ሲልም በቅርቡ እንደሰማነው እንደ ጀዋር ያሉት “ወጣት ፖለቲከኞች” የዘረኝነት መርዛቸው ገንፍሎ ሲፈስ ማየት ይቻልል።
    በእኔ ግምት በኢትዮጵያውያን ዘንድ ይህንን ችግር ያወሳሰበው፣
    1. እውነተኛ የሃይማኖት ሰው መታጣቱ እና በሃይማኖተኝነት ስም ድራማ መስራት በመብዛቱ(በየትኛውም ሃይማኖት አንድ ዘር አግኖ ሌላውን መናቅ ስለማይፈቀድ።)
    2. በተለያዩ ቋንቋዎች እና የተለያዩ ባህሎችን ማወቅ እና ማድነቅ ባለመለመዱ፣
    3. የምሁራን በራስ መተማመን ማጣት(ከዚህም የተነሳ በእውቀታቸው ሳይሆን በሚናገሩት ቋንቋ እና በተወለዱበት ጎጥ ውስጥ ብቻ ራሳቸውን መደበቃቸው)
    4. ተማረ የሚባለው ይማኅበረሰቡ ክፍል የወንዘኝነት ችግር ሰለባ መሆኑና የፖለቲካውን መድረክ መቆጣጠሩ፣
    5. እንደማንኛውም ደካማና የተናቀ አካል የዘመናችን ፖለቲከኞች መንደርተኝነትን ብቸኛ የስልጣን መንጠላጠያ ማድረጋቸው(ማን ይሙት አሁን ካሉን ባለሥልጣናት በውድድር ስልጣን የሚይዝ ይኖር ነበር? ውድድሩ ውስጥ እንኳ ለመግባት ከአንዱ የዘር ሳጥን ውስጥ ራሳቸውን መክተት የግድ ስለነበረባቸው።)
    እዚህ ላይ ግን ላሰምርበት የምወደው ወያኔም ሆኑ መሰሎቹ በኢትዮጵያውያን ላይ ዘረኝነት ያልጫኑ መሆናቸውን ነው። ያደረጉት በእያንዳዳችን (በተለይም ፊደል በቆጠርነው )ውስጥ የተቀበረውን “ወንዘኝነት” አራግበው፣እጅ እግር አውጥተውለት ሲያመጡልን እነሆ ተቀብለነው ስንሰግድለት እንኖራለን። ረግጦ እየገዛን ያለው ከእኛ ውስጥ የተቀበረው የዘረኝነት መንፈስ እንጂ አሁን ያሉት ገዢዎቻችን አይደሉም። እነርሱ እንደእያንዳችን ዘረኞች ቢሆኑ እንጂ የዘረኝነት ፈጣሪዎች አይደሉምና። ራሳችንን ስናሸንፍ እነርሱ ይሸነፋሉ። ራሳችን ካላሸነፍንና በእያንዳችን ውስጥ የተከለው የወንዘኝነት መርዝ ካልተነቀለ ከመካከላችን የተሻሉት/የባሱት ዘረኞች ሲገዙን ይኖራሉ።
    በአጠቃላይ የምናገረውን፣ የምሰብከውን እና የምንጽፈውን በተግባር ስንተረጉም በጽሁፉ ላይ ያለችው እህታችን እና መሰሎቿ ውይይት ሳያስፈልጋቸው ይመጣሉ የሚል እምነት አለኝ። ከዚህ በላይ አብዛኛውን ኢትዮጵያዊ በፈረጅኩበት ችግር ገበሬዎች አባቶቻችን እና እናቶቻችን እንደሌሉበት ይታወቅልኝ። ፊደል ከቆጠሩት ግን 90% በመቶውን ይመለከታቸዋል ባይ ነኝ። የሚከራከር “ምሁር” ካለ ማስረጃውን ይዞ ይምጣ ባይ ነኝ።

    ReplyDelete
  27. Hi Dani wow Girum Dinik weyeyit

    This is purely brained washed by politician just to get power veeeeeeyyyyyy SAAAAAAd.
    I hope our sister will change her thinking if she keeps reading ur article.
    ‹‹ኢትዮጵያዊት ነሽ›› አልኳት በአማርኛ፡፡
    ‹‹ይቅርታ አይደለሁም›› አለችኝ በእንግሊዝኛ፡፡

    Dani Do Know Oromo people where I live got $500 dollars instant fine if they speak in Amharic. VERY SAD what do u say?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Where? Why? How? This is how our problems get aggravated? I afraid you may be disseminating lie and seeding hate toward our people. Why we, after all, focus on language? Ethiopianism is not about a particular language. Let anyone speak what ever language he/she prefers (for whatever reason) but should be considered still an "Ethiopian".

      Delete
  28. Interesting, teachable, and attractive.

    ReplyDelete
  29. "ስለ ትናንት ታግለን አብዮት እናመጣለን፤ ለውጥ ሲመጣ ግን ለነገ ያዘጋጀነው የጋራ የመግባቢያ ሰነድ ስለሌለን እንደገና አዙሪት ውስጥ እንወድቃለን"፡፡ ከዚህ የተሻለ ምን አስተያየት አለ!

    ReplyDelete
  30. Dn.Daniel,
    We can get a lesson from your conversion with the lady that how poisoned mentality are growing among our brothers & sisters(Oromos). lot needs to be done on these area if we wish to live together as equal citizen of this country.

    ReplyDelete
  31. በቀይ ሽብር ያለቀው የኦሮሞ ልጆች ነው ያለችው ተሳስታለች ያንተም መልስ ልክ አይደለም
    ሬሳ ማገላበት አያስፈልግም ለማወቅ ታሪክ መጻህፍት ማገላበት ጥሩ ነው ::
    በተቃራኒው በቀይ ሽብር መግደል የትሳተፉት የኦሮሞ
    ልጆች ይበዛሉ ከደርግ ጋር ሆነው መኢሶን ነበሩ ንም እንካን ጀገና የኦሮሞ ልጆች
    ከኢሕአፓ ጋር የትሰዉ ቢሆንም አብዛኛውን ኢሕአፓ ህብረብሄር ነበር
    ዘር ጥራ ከተባለ የትግራይ እና የኤርትራ ልጆች ይበዙበታል አስፈላጊ አይደለም እንጅ
    ከምስረታው ጀመሮ ይነበሩ በሁላ ምሽጋቸው ወይም የትግል ቦታቸውን ያደረጉት ኦሮሞ
    ክልል ሳይሆን በትግራይ ክልል አሲምባ ላይ ነበር , የትግራይ ህዝብ ስለሚደግፋቸው ::
    ሰኔ እና ሰኞ ሆኖ ህዋት መጥታ ነገሮች ቢቀያየሩም አብዛኛው የቀይ ሽብር ሰለባ የትግራይ ልጅች ናቸው ::

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dear, do you real independent evidence or you are assuming too?

      If we talk about Red terror, it was done mostly in Addis. The struggle between rebel and former regime force in war field was not part of a Red Terror.

      Thanks.

      Delete
    2. Red Terror: Amharic speakers were the majority of the victims.

      Let me tell you the truth:

      The majority of the Red Terro Victims are the Amharas, not Tigreans. May be Tigreans the second victim.

      The major Boiling Points of the Red terror were:

      -Gondar
      -Wollo, especially Dessie
      -Addis Ababa

      You can start from the killing of the 60 ministers of the Imperial regime. and the Military Junta, Dergue, had automatically categorized Amharic speakers as enemies of the revolution and were labelled as 'Adhary', tsere-abiyot'... and supporters of the imperial regime.

      Melaku Tefera, Elias Taju were some of the notorious leaders of the red terror in Gondar and Wollo.

      The paradox is that even after the fall of Dergue, the Amharic speakers are still the victims of the current regime.


      Let us speak the truth. Nothing pays more than telling the truth. Humanity is to tell the truth.

      Delete
    3. Thanks for saying the truth! the majority of the dergue's political and military machineries are staffed by oromos-and the next group of people are from tigray and erteria. That is why the derg came to fall because the early political leaders of tplf, pelf, and olf were mostly composed of middle level dergue cadres, and military personnel-that includes the intelligence people within the dergue group. That is why tple is successful because they got strong partnership from olf circle. So do not blame the Amhara-in fcat the Amhara has become a scapegoat for every bad thing that went wrong in that nation. i am from wollo, and we are the victims during the monarch, and as well as he dergue time. And even now! leave us alone other wise there will be bloodshed in that land, and it will become no body's land. The oromos-do not complain too much, and do not lie especially the elite oromos. the weyanes even gave you oromoia zone in my beloved wollo wasil province-the heart land of the Bet Amharas-we are not asked for but the weyanes did it to make compromise with the olf leaders. Do our Amhara people have their own zone in the so called oromia region? were not the Amharas from wollo chased out from east wellega during the early period of eprdf while your settler oromo cousines live in wollo still now? sometimes, i hate to see those fanatics in my life. bewala tetenkeku-ende akirirachu site hedu le hatyan yemeta meksefit le tsadikan silemiterf, miskin yehonewin zemedochachihun endatasbelu. E/eber mastewalin yisten.

      Delete
    4. የአምሐራ ሕዝብ እኮ አመድ አፋሽ የሆነ ሕዝብ ነው። ለሃገሩ መልካም በሰራ ግፍና በደል የሚፈጸምበት። ለሺህ አመታት የሃገሪቱን የግዛት አንድነት ባቆየ። የሚያስብለት የሌለው ሕዝብ።

      Delete
    5. Wake up! All nations and nationalities paid price to keep the country form foreign aggression. So, please don't give the credit to one ethic group only. Injustice has to stop for all of us.

      Delete
  32. "አንደበቷ እንጅ ነፍስያዋ የሀገሬ ልጅ መሆንዋን ይነግራታልኮ፡፡"

    ReplyDelete
  33. v.interesting Amlak tsegawen yabzaleh!

    ReplyDelete
  34. “No one is born hating another person because of the color of his skin, or his background, or his religion. People must learn to hate, and if they can learn to hate, they can be taught to love, for love comes more naturally to the human heart than its opposite.” -Nelson Mandela

    ReplyDelete
  35. I think if we talk about mistreatment in Ethiopia. Gurage should be one of the first group supposed to complain.

    Gurage's massif land took by Oromo Worriers' for hundred years. Then Gurages forced to move regions to regions to support their survival. They worked hard starting from bottom jobs like cleaning people's shoes, housemaid; on the contrary, every one calling them names like thief, money lovers, greedy. On the other hand if some one wants get a handout ( melemen) in front of the churches or mosques get better treatment.

    When governments unable to hand the economy, they cover their inefficiency by accusing Gurages. For long time people used to make fun on Gurage's food ( kocho). Even the government of EPRDF took gurage's shops by using different manipulative polices like yeakery tekeriay, though Gurages had been using those shops since the King time. Gurages divided into South and Oromia regions. Gurages in Oromia region forced to study affan Promo. Children have difficulties in school because their mother language is not Affan Oromo.

    ReplyDelete
    Replies
    1. ዳንኤል…….. እባክህ የዚህን ሰውዬ ብሶት ለጠ/ሚንስትሩ አቅርብለት
      ደማችንን እየመጠጡ ተበደልን ይላሉ ?

      Delete
    2. Are you accusing Gurages sacking your blood? If working hard is sacking people blood, why don't you work hard instead of: killing people in civil war, or sacking tax payers money for not doing nothing in government jobs, or receiving corruption money form Indian companies to damage the country electric power infrastructure...

      Delete
  36. አንደበቷ እንጅ ነፍስያዋ የሀገሬ ልጅ መሆንዋን ይነግራታልኮ፡፡

    ReplyDelete
  37. እ……..ም…. አሁን ጫወታውን አመጣኸው ዳኒ…..ይህንን ርእስ ፖለቲከኞቹምኮ አይደፍሩትም….. ለምን እንደሆነ ባይገባኝም፡፡ እኔ ግን መድረኩን ሁሌም እናፍቀው ነበር፡፡ እኔ ያቺን ልጅ አልጠለኋትም አረ እንደውም ወደድኳት፡፡ የተነገራትን የእውቀቷን በአቋም ተናግራለችና፡፡ ንግግሯ ትክክል አይደለም የሚለው ሌላ ጉዳይ ሆኖ ማለቴ ነው፡፡ ማመን አለማመን የራሳችሁ ጉዳይ ነው፡፡ ሳትወዱ በግዳችሁ ግን ታምኑኛላችሁ፡፡ እናቴ ኦሮሞ ናት አባቴ አማራ ነው፡፡ ትውልዴ ኦሮሚያ ክልል አፌን በአማርኛ ፈትቻለሁ፡፡ በትምህርት ቤት ግን ኦሮምኛን አውቄአለሁ እሰማለሁ እናገራለሁ አነባለሁ እጽፋለሁ፡፡ ሆኖም ይህንን በመቻሌ ደስ የማይላቸው አሉ፡፡ አሁን ይሄ ዘረኝነት ይባላል፡፡ ቋንቋዬን ብሔሬ ብቻ መናገር አለበት አይነት አስተሳሰብ፡፡ ሆኖም ኦሮሚያ ክልል መስራት አልፈለኩም፡፡ ለምን ስሜን ፈራሁት፡፡ ብታምኑም ባታምኑም ኢትዮጵያዊነት ለኔ የሰናፍጭ ቅንጣት ታህል አይሰማኝም፡፡ ኢትዮጲያን እወዳታለሁ፡፡ ሌላ ክልል ላይ እየሰራሁ ነው፡፡ አማራ ክልል ብላችሁ አታምኑ ይሆናል ግን እዛ ነኝ፡፡ አኔ እዚህ አማራ ክልል ስሰራ በአሁኑ ሰዓት የኦሮሞ ተወላጅ ከፍተኝ ባለስልጣኖች እዚህ ባህርዳር ከተማ አሉ፡፡ እኔ ሁለቱን አቃለሁ፡፡ ባህርዳር ዩኒቨርስቲ በር ላይ ፔዳ ከወለጋ የመጡ ልጆች ጸጎር ያስተካክላሉ፡፡ ባሌ ጎባና ሮቤ ላይ አማራዎች አሉ፡፡ እንዲህ ሆነን ስንኖር በአመለካከትና በከንቱ ዘረኝነት ለምን እንደምንጠማመድ ይገርመኛል፡፡ ከላይ ያነበብኳቸው አስተያየቶች ትግሬም ደርግ እኔን ይላል፣ አዲስ አበቤውም ብሏል ልጅቷም እኛን ብላለች ዋናው ችግር የመረጃና የማስረጃ ነው፡፡ አማራ ክልልን ያየሁት ለትምህርት ባ/ዳር ሔጄ ነው፡፡ ድፍን የጎጃም ህዝብ ገጠሬው ገና ጫማ ማድረግ አልጀመረም፡፡ ይሄ ስድብ ወይም ንቄት አይምሰላችሁ፡፡ እውነታ ነው፡፡ ገና ያደፈ ሸማ ከመልበስ ያልወጣ ህዝብ ታያላችሁ፡፡ ይሄም እውነት ነው፡፡ ለህዝቡ መቼ እንደምንሰራ ሳስብ ይገርመኛል፡፡ ኦሮሚያ ስማር መምህሮቻችን በተለይ በታሪክ አከባቢ እንዴት እንደነበር የምናውቀው እኔና መሰሎቼ ነን፡፡ እስቲ ጠይቁ ያለፈው ሃያ አመት የራስን እድል በራስ መወሰን ከተረጋገጠበት ሃያ አመት የሞላቸው የዩኒቨርስቲ ተማሪዎቻችን ለምን በድንጋይ ይደባደባሉ በብሄር ቡድን መስርተው፡፡ እኔ ግን አንድ ነገር ልበል ጽሑፉን አንብበን ከጽሑፉ አላማ ባንወጣ ደስ ይለኛል፡፡ እንደገና ታጥቦ ጭቃ ባንሆንና ቅንነት ቢኖረን ደግ ነው፡፡ ብዙ ባወራ ደስ ባለኝ ነበር፡፡ ሆኖም ለጠቢብ አንድ ቃል ይበቃዋል፡፡ ይሔ ችግር ዕየባሰ የሚሄደው ግን ለምን ይመስላችኋል፡፡ ዶክተሮቻችን ዩኒቨርስቲዎቻችንና ሊቀ ጠበባቶቻችን የተማሩ ተብዬ ልሂቃኖችችን ከዚህ የዘቀጠ አስተሳሰብ በታች ስለሆኑ ለመሟገት ጥርስ የሌለው አንበሳ ያረጃ ውሻ ስለሆኑ ነው፡፡ በርግጠኝነት አትሳደብ የሚል ይመጣል፡፡ ይሄ ግን ስድብ አይደለም፡፡ ማስረጃ ስላለኝ ነው፡፡ ማስረጃውን ልንገራችሁ፡፡ ተማሪዎች በብሔር የሚደባደቡት በዩኒቨርስቲ ቅጥር ግቢ በዶክተሮቹ ፊት አይደል፡፡ ማስረጃ ይሏችሁዋል ይሔነው፡፡ ያለማስረጃ አትናገሩ ይቅርባችሁ፡፡ የኢትዮጵያዊነት ስሜቴ አንሷል ብላችሁ እውነት እንዳይመስላችሁ፡፡ ከእርቅ በኋላ ኢትዮጵያዊ ከመሆን ውጪ ምን እድል አለኝ፡፡ እርቅ ለምን ትላለህ ምትሉኝም ከሆነ አባይ ብሔራዊ መግባባትን ፈጥሯ ስለሚባል ነው፡፡ መግባባት ተፈጠረ ከተባለኮ አስቀድሞ አለመግባባት ነበር ማለት ነው፡፡ ኢትዮጵያዊነቴ ያኮራኛል፡፡ ያቺን ልጅ ግን ኮራሁባት የልብን መናገር እንዲህ ነው፡፡ አማርኛው ሲቀላጠፍ ከኦሮሚያ አይደለህም እንዳትሉኝ ለዛች ልጅ በኦሮምኛ እንዲህ እላታለሁ፡፡ Atleetoonni biyyaa keenyaa alaaba Itiyoopiyaa Moskkottii yeroo oll kaasan maaltuu sitti dhagahamee. Ejjannon kee akkuma kanaan cimsitee tasgaba’udhaan mariif of qopheessii. Nuyii hundii keenyaa Waliin jiraachuu malee addan qooduu nu hin fayyaduu:: ማለትም---- አትሌቶቻችን በሞስኮ ባንድራውን ከፍ ሲያደርጉት ምን ተሰማሽ፡፡ አቋምሽን እንዲሁ በማጽናት በመረጋጋት ለውይይት ቦታ ስጪ፡፡ ሁላችንም በጋራ መኖር አንጂ መለያየት አይጠቅመንም፡፡ ዳንኤል ክብረት በርታ በአዳካሚ ሃሳቦች እንዳትረታ፡፡

    ReplyDelete
  38. አውሳብዮስAugust 22, 2013 at 12:13 PM


    ዲ.ን ዳንኤል እንደምን ሰነበትህ? እንኳን ለእመቤታችን ለቅድስት ድንግል ማርያም ፍልሰተ ሥጋ በሰላም አደረሰህ፡፡ምን በመንገድ ብትሆን ባለህበት ቦታ ሆነህ ታስባታለህ ብየ አስባለሁ መንገድህ የቀና ይሁን፡፡
    ወንድም ዳንኤል ፈቃደ እግዚአብሔር ሆኖ ያነሳኸው ሃሳብ ወሳኝ ይመስለኛል፡፡አንዳንድ ጊዜ የዚህች ሃገር ዕጣ ፈንታ ወዴት ሊያመራ ይችላል የሚለው ያሳስበኛል ለእኔ ሳይሆን ለቀጣዩ ትውልድ፡፡ነገር ግን እውነታው በየዘመናት የሚነሱ መሪዎች የሥልጣን ዘመናቸውን ለማራዘምና ያን አልጠግብ ባይ ሥጋቸውን ለማደላደል የሚሰሩት ዕኩይ ተግባር የእገሌን ዘር ብለው ሳይሆን ለጥቅማቸው መከበር እንቅፋት ይሆናል የሚሉትን ሁሉ በማስጠላት፣በማግለል፣ክፉ ስም መስጠትና በማሰር ሲበዛም መግደልን እንደ አንድ ፖሊሲ ይዘውት ቆይተዋል አሁንም ያለው ሁኔታ ችግሩን ላለመድገም መፍትሄው መቻቻልን ከንግግር ባለፈ በተግባር ማሳየት ሲገባ የገሌ ጨቋኝ ነበር አሁንም እርሱ ካልጠፋ ይጨቁናል ወዘተ. ምኑንም (የመበደልንም (‹በ› ላልቶ ይነበብ) የመበደልንም(‹በ› ጠብቆ ይነበብ)) ዘመን ያላየው ትውልድ ሰላሙ ለምን ይነፈግ ለምን ቀና ብሎ አይሂድ መፍትሄ እናመጣለን የምንል እያንዳንዳችን ዜጎችና ‹መንግስት› መፍትሄ ማምጣት አለብን፡፡በተረፈ ግን አስተያየት ስንሰጥ ስሜታዊ ባንሆን መልካም ነው፡፡
    መልካም መንገድ ወንድሜ

    ReplyDelete
    Replies
    1. Yante yishalal, that is what I expect from a religious person. እንኳን ለእመቤታችን ለቅድስት ድንግል ማርያም ፍልሰተ ሥጋ በሰላም አደረሰህ፡፡ what you said is correct-በየዘመናት የሚነሱ መሪዎች የሥልጣን ዘመናቸውን ለማራዘምና ያን አልጠግብ ባይ ሥጋቸውን ለማደላደል የሚሰሩት ዕኩይ ተግባር የእገሌን ዘር ብለው ሳይሆን ለጥቅማቸው መከበር እንቅፋት ይሆናል የሚሉትን ሁሉ ክፉ ስም መስጠትእንደ አንድ ፖሊሲ ይዘውት ቆይተዋል:: However they are still poleticians. yemisyatseyfew gin when a religious person forgets what he thought us before and starts to negatively look oromo, oromifa, oromiya etc something that is related to oromo. Majority of the Amhara people are true Ethiopians. but there are few very few people from Amhara who are anti oromo and all other ethnicities. You may refer above what one amhara said ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ ጉራጌ ናቸዉ?……….ቂቂቂቂ በሳቅ የጉራጌ ንጉስ፣ ወታደርና መነኩሴ አይቼም ሰምቼም አላውቅም፡፡ You see, these few people from amhara who doesnt represent the majority of amharas have always been the treates for Ethiopianism. They started it, dont blame the girl in the story. They should change their thinking, not the girl. That is because if these few guys from amhara change their attitude, the girl and others will also do the same. Otherwise ...... . Therfore D Daniel please let the girl and focus on the source of the problem. If you have self-confidence (kalferah ena yihen yetsafkew lemastemar kehone) please advise these few amharas who doesnt represent the majority of amhara yet mainly disturbing the unit of our country and who often cry like wolf for ethiopianism.
      Ethiopia lezeleam tinur

      Delete
  39. how an interesting debate.

    ReplyDelete
    Replies
    1. It wasn't a debut at all. He talked n she was listening. No need to explain for the stupid who only sees his sides only.

      Delete
  40. i really surprise with issues raised by the readers, most of the speakers speaks out what they heard and things happen only in their surrounding. I think the issue is beyond that it needs to see what was happening in other areas too. we have to ask and learn from others also and speak with tangible evidences. the sham is not only hate hearing what ever the language, but behind the language that is the speakers! and also no body is given the amount of areas(land) he/she lived at the time of his/her birth!!!!!!!!!!!!

    if we are all like Dani believing to such a discussion we will be one, loved each other, the language, the ethnicity and bla bla bla is not our concern!! please be change your hear felt, not the way of speaking!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Any how Thank you so much Dn. Dani........................

    ReplyDelete
    Replies
    1. Thanks k Daniel i learned a lot from your conversation.
      God bless you !!

      Delete
  41. Girum New D/Daniel!menale hulachenem aterun alefo yemiyay ayen binoren ena yechin mesken hager kecheger benawetat.

    ReplyDelete
  42. Thanks D/Daniel? and I appreciate all who commented on this topic, and I am eager to know the feeling of telling to our children the past bad things rather telling them the importance of peace, unity, respect etc.... I wish the coming generation is free of this thinking. May God give us peace and unity.

    ReplyDelete
  43. Thank you Daniel to share us your interesting happening at the airport. You mention a very good point and I hope others will understand. Now we need to stop being raciest ,hater and denied who we are. No one can change our nationality or no one can take it away, we are Ethiopian. They can dream what ever they want but they will be a diner for woyane. If we are united as Ethiopian can survive forever.

    ReplyDelete
  44. what makes the oromo people different from other people(Amhara,tgre,dorze etc), only their language. I believe language is a gift just for communication. Even if we think back our generic roots, SEM,CAM & KUSHTIC,they come from one root. This mean we, OROMO,AMHARA TIGRE,GURAGE ETC, are from one family excluding the language we talk. So guys let's wake up ignore racist thought,respect & love each other and work together to have better Ethiopia which can be a country for all people with out discrimination.

    ReplyDelete
  45. Daniel Kibret you talk too much!

    ReplyDelete
    Replies
    1. Is that talking or writing. When do a person being said talkative? Is there any parameter to measure talkativeness. What is our social argument to said some body is talkative? Is being a talkative good or bad quality? Please try to answer the questions here. I am very much fascinated on the concept not the comment.

      Delete
  46. Diakon Daniel kibret Egziabeher Edmena Tena Yisteh

    ReplyDelete
    Replies
    1. amen yistew, gin astesasebunim yetebareke yadrgilet beteley sile zer guday sinesa.

      Delete
  47. I am really impressed by the argument that you forwarded so far. It does have the tendency to create awareness about the past the current as well as the future as well. Positive arguments are mostly encouraging to let everyone think of better Ethiopia. Keep it up Dani !!!!

    ReplyDelete
  48. egziabiher yimesgen!!! yihin yasemahen! yadam zeroch endih teweyayu!!! endihim lib lelib tegenagnu! kibirt ehitachin dani belibua kertual ! deg yehone menifesin silelegesat bego asabin ayasatan geta!!! amen!!!

    ReplyDelete
  49. Do not blame our ancestors. They did their best in defending our Liberty from fascist Italy invasion by paying their life in UNITY.The generation of these days is an echo for "Woyane" divide and conquer rile.If Oromo and Amhara united as old days as they defended their country from invasion together with other ethnic groups "Woyane" would not play on us as a citizen. Please read "Yehabesha Jebdu" written by a Checoslovakia citezen translated in to Amharic.It is found in Addis Ababa University bookstore.

    ReplyDelete
  50. ዲያቆን ዳንኤል እግዚኣብሄር ይስጥህ፣ እድሜህን ያርዝመው፣ እንዳንተ ያሉ ሰዎች በሃገራችን በሺዎች ቢኖር ጥሩ ነበር እና ችግሮቻችንን የሚነገረን፣ ጠቃሚ የሆነ ሂስ የሚሰጠን፡፡ በተረፈ በተነሳው ሃሳብ ላይ በሃገራችን ትልቅ ችግር እየሆነ የመጣው የዘረኝነት ጉዳይ ነው፡፡ ነገር ግን እንደዚህ ችግራችንን በግልጽ የምንወያይ ከሆነ መፍትሄ የማናገኝበት ምንም ምክንያት የለም፤ ነገር ግን ችግሩን እያከበደው ያለው የ ኢ.ህ.አ.ዴ.ግ መንግስት መሆኑ ግልፅ ነው፣ ለምሳሌ እኔ 25 አመት ወጣት ነኝ ከ 3 አመት በፊት ነው ከዩኒቨርስቲ የተመረቁት ወጣቱ በዩኒቨርስቲ ውስጥ ተስማምቶ እየኖረ እያለ፣ የተማሪ ፕሬዝዳንት ምርጫ በማለት ከያንዳንዱ ብሄር ማለትም ከአማራ፣ ከኦሮሞ፣ ከትግሬ፣ ከደቡብ፣…..አንዳንድ ተወካይ ያቀረባል እነዚህ ተወካዮች በየብሄራቸው እና በየቋንቋቸው ቅስቀሳ ማድረግ ይጀምራሉ በሰላም ተዋዶ የሚኖረውን ተማሪ በብሄር መከፋፈል ይጀምራል፤ ይሄም ብቻ አይደል የትምህርት ተቋማት የፓለቲካ ማራመጃ አይደሉም ይባላል ነገር ግን ለኢ.ህ.አ.ዴ.ግ አይሰራም፡፡ አሺ ይሁን ፓለትካውን ያራምድ ለምን ግን የአማራ፣ የኦሮሞ፣ የትግራይ፣ የሶማሌ… እያለ በብሄር ለምን ፓለቲካውን ያራምዳል፡፡ ይሄም ይሁን በብሄር ፓለቲካውን ያራምድ ነገር ግን ሁሉንም ብሄር በተናጠል እየሰበሰበ የሚረጨው መርዝ ነው ከሁለም በላያ የሚያመው እከሌ ብሄር እንትንህን ወስዶብህ፣ የከሌ ብሄር አባቶችህን ገድሎብህ፣ የከሌ ብሄር እንደዚህ አድረጎህ ….. በማለት፡፡ አሺ ያሉት ነገር ተፈፅሙዋል ብለን አናስብ የእኛ አባቶች እና እናቶች ከተጣሉ የግድ እኛም መጣላት አለብን እንዴ፣ እኛስ ባልኖርንበት ዘመን በየጊዜው ተጠያቂ መሆን አለብን እንዴ ይሄን ለማስገንዘብ በማለት ነው እድሜየን የጠቀስኩት፡፡ የሚገርመው ደግሞ ብዙ ወጣቶች ስለብሄራቸው አስበው የማያውቁ ዩኒቨርስቲ ሲገቡ ዘራቸው ወደኋላ ተቆጥሮ አንተ የእከሌ ብሄር አይደለህመ በዚህ ዝግጅት ላይ አንድትገኝ በማለት ትእዛዝ መሰጠቱም ነው፡፡ ስለዚህ ከእንደነዚህ አይነት ዩኒቨርሰቲ የሚመረቁ ስራተኞች፣ ዶክተሮች፣ ተመራማሪዎች ለምን ዘረኛ አይሆኑ፡፡ ያወቁ መስሎዋቸው በእጅ አዙር ግን ጭንቅላታቸውን እየተቆጣጠረው ያለው የኢ.ህ.አ.ዴ.ግ ስራ ነው፡፡ በዚህ ውይይት ላይ የተሳተፋችሁ አብዘሃኞቻችሁ ማለትም 95% በላይ ማለት እችላለሁ አውንታዊ አመለካከት ያለችሁ እና ምክንያታዊ የሆናችሁ መሆናችሁ በጣም ያስደስታል፡፡ እናንተንም እግዚኣብሄር ይባርካቹሁ፣ ሃገራችን ኢትዮጲን ይጠብቃት!!! አሜን

    ReplyDelete
  51. ነገሩ ንቃተ ህሊናችንን ለመፈተሽ እንደ ሆነ ያሳብቅብሃል ሆኖም ግን ኣልተሳካም:: finished

    ReplyDelete
  52. Our generation lacks knowledge of the past especially Ethiopian History. Once I was in Asosa for field work. During my spare time I had gone to Benushangul Gumz Museum. After looking at the different artifacts, I read an article posted in the wall of the museum. It was about the people of the region. Where they came from? What happened during those years. One of the history is related to Oromo people who pushed and killed the Mao Komo tribes.....Anyone who has the access to the museum can go and look at it....But up to now, I never hear any word about the expansion and killing of those tribes by a man/woman calling him/her "Oromo". My objective is not to claim as Oromo is a killer or so. My word is before we say anything about others let know ouerself....one more thing...why do you think that Konso people are living in a mountain.....it is due to the expansion and war by Oromo...

    There are several similar history by other tribes...
    The bottom line is I am Ethiopian, I don't blame the past since I live today. I care for the future.

    ReplyDelete
  53. I agree with Daniel

    ReplyDelete
  54. The more you know dirty political ideas the more you loss your mind and humanity by doing others bad home work for free .In the present historic time thinking and doing all types of bad things on others does not show that a particular party or group of people are civilized or represent certain nations except this group is a tool which can work for others with no concrete plan having a slogan of "eat today and die tomorrow".As far as I can I tried to read and understand the core points of Dear Daniel and the present followers of this blog .Being the citizens of same country Ethiopia ,they all try to dream equality, peace and prosperity for the country which can be achieved only by negotiations and hard work . The imaginary fight between the minds and hearts of the blog followers is still seen in the words which were posted .But who is going to negotiate and when do we start hard work to bring the people together and the country first ? Unless every one conquers him/her/self , and be free from being a tool of others and fulfilling some body's agenda .Please think twice or more times so that we all can be free from the past burden which chained our mind and harden our hearts so that we can live as human being today and leave a good foundation for next generations to come . Yesterday was history which can't be reversed ,today is the only time in which we can do our best to make tomorrow better even best for our children and their children . We all know that we have a limited life span but we can live for thousands of years with good names if only we use today properly . So let us do our personal part positively for the benefit of the our country and the region instead of being victim and bad doer of today chained ourselves by yesterday .Let us make up our mind and heart to dream the better tomorrow .
    Dear Daniel and all followers , I thank you so much by your concerns and participation on this most important public and corner stone issue of our unity.

    ReplyDelete