Saturday, November 19, 2011

ለቤተ መጻሕፍትዎ


በኢጣልያ በረሃዎች
ሻምበል አብዲሳ አጋ በአርበኛነት ጀብዱ የሠራ ኢትዮጵያዊ ታሪክ
click here for pdf
  • ሁለተኛ እትም- 2004 ዓም
  • አሳታሚ- ጃዕፋር የመጻሕፍት መደብር
  • ዋጋ- 50 ብር
 ስለ አብዲሳ አጋ እሰማ የነበረው ሕፃን ሆኜ ነው፡፡ ይህንን መጽሐፍ ሳነብ ኀዘን ነበር የሚሰማኝ፡፡ ይህች ሀገር ግን ምን ዓይነት ሀገር ናት? እያልኩ ደጋግሜ እጠይቅ ነበር፡፡ መጽሐፉ ፋሽስት ኢጣልያ በኢትዮጵያውያን ላይ ያደረሰውን አሰቃቂ ግፍ ያሳያችኋል፡፡ ከኢትዮጵያ እስከ ሶማልያ፣ ከሶማልያ እስከ ጣልያን በወገኖቻችን ላይ የደረሰውን መከራ እንደ ፊልም ታዩበታላችሁ፡፡ የነጻነት ዋጋው ምን ያህል እንደሆነ ትተምኑበታላችሁ፡፡ እነዚያ ወገኖች ለነጻነታችን የከፈሉትን ዋጋ እና እኛ በነጻነታችን የሠራነውን ሥራ ስትመዝኑት ታፍራላችሁ፡፡
 አብዲሳ አጋ በምዕራብ ኢትዮጵያ በተረደገው ውጊያ ተማርኮ ነው ጣልያን የተወሰደው፡፡ በጣልያን እሥር ቤት ውስጥ ሰው ሊቀበለው ከሚችለው በላይ ግፍ ተውሎበታል፡፡ አንድም በእሥረኛነቱ፣ አንድም በጥቁርነቱ፡፡
በኋላ ግን ብርድ ልብሱን ተልትሎ እንደ መሰላል በመሥራት ከሌሎች ሀገር ዜጎች ጋር ከእሥር ቤት አመለጠ፡፡ በዚያው በጣልያን በማያውቀው ምድር የአርበኞችን ጦር እየመራ ወገኖቹን የሚያሰቃየውን ፋሽስት ተፋልልሞታል፡፡ በጀግንነቱ የተነሣ ጣልያኖች ስሙን ሲሰሙ ይሸበሩ ነበር፡፡ ሌላው ቀርቶ የጣልያን ጎረምሶች ጥቁር ቀለም እየተቀቡ አብዲሳ አጋ ነን እያሉ ሕዝቡን ያስጨንቁት ነበር፡፡
ጣልያንን በጣልያን ምድር ተዋግቶ አሸነፈው፡፡ ከእንግሊዝ ጦር ጋርም በድል ተቀላቀለ፡፡ ጥቁር መሆኑ ከድል በኋላ ሽልማትን ሳይሆን መከራን አመጣበት፡፡ ዜግነቱን እንዲቀይር የተጠየቀውን ጥያቄ ባለመቀበሉ በአርበኛነቱ ጊዜ ወንጀል ሠርቷል ተብሎ እንዲከሰስ አደረገው፡፡ የተከሰሰበት ሳይገለጥለት፣ እንዲከራከር ሳይፈቀድለት በነጭ ዳኞች 32 ዓመታት እሥር ተከናነበ፡፡
በኋላ ግን  እሥሩ ወደ ገንዘብ ተለውጦለት የእንግሊዝ መንግሥት ከፍሎ አስወጣው፡፡ ከዚያም በኋላ ቢሆን ካናዳዊ፣አሜሪካዊ እና እንግሊዛዊ እንዲሆን ተለምኖ ነበር፡፡ ድኻዋ ሀገሬ ትበልጥብኛለች ብሎ እምቢ አለ፡፡
ሀገሩ ሲገባ ብዙ መከራ ነው የደረሰለት፡፡ እንግሊዞች የሻለቃ መዓርግ ቢሰጡትም ኢትዮጵያ ግን እንደገና ሠልጥነህ እቀጥርሃለሁ አለቺው፡፡ ስሙን የማጥፋት ዘመቻ ተከፈተበት፡፡ እንግሊዞች የከፈሉለትን ዕዳ የመክፈል ፈተና ገጠመው፡፡ ዓለምን ያስደነቀ ጀግና፣ እባክህ የኛ ዜጋ ሁን ተብሎ የተለመነ ጀግና፣ ዓላም ታሪኩን ሊሰማ የሚጓጓለት ጀግና ሀገሩ ገብቶ ልጆቹን ማሳደጊያ አጣ፡፡
«ፍዳው ያላለቀለት በሬ ቆዳው ለነጋሪት ይሆናል» ይላል አብዲሳ በሀገሩ የገጠመውን መከራ ሲገልጠው፡፡
መጽሐፉን ግዙና አንብቡት፡፡ በዚያውም ግን ኢትዮጵያ ለጀግኖች የምትስማማ ሀገር ናት? ጀግና መፍጠር እንጂ ጀግና መንከባከብ የማንችለው ለምንድን ነው? አሁን አብዲሳ አሜሪካዊ ወይንም እንግሊዛዊ ቢሆን ኖሮ ዕጣ ፈንታው ይህ ይሆን ነበር? እያላችሁ ራሳችሁን ጠይቁ፡፡
በሮም አደባባይ የኢትዮጵያ ባንዴራ ሲደፈር አይቶ በጀግንነት ጠላትን ያንጎራደደው አብዲሳ አጋ በእሥር ቤት ጠያቂ አጥቶ በብስጭት እንደ ሞተ በመጽሐፉ ውስጥ ሳነብ «ሀገሬ ኢትዮጵያ ሞኝ ነሽ ተላላ» የሚለውን ግጥም የገጠመው ሥጋ እና ደም አለመሆኑን ዐወቅኩ፡፡ በወቅቱ የነበረው የኢትዮጵያ መንግሥት ዘወር ብሎ አላየውም፡፡ ዘርዐይ የደረስን የገደለው የመረሳቱ ብስጭት ነው፡፡
እስኪ አንቡና እንደኔ ተቃጠሉ፡፡

25 comments:

  1. wed D danal bagerachen yemedereg manegnawm neger hulu yemeyakatel yemenegebegeb new tenegero tenebo tesemeto yemayesetekakel silehon ulem mekatel new

    ReplyDelete
  2. betam yemigerm tarik new dani kezi befit yehenen tarik anbebwalehu neger gen endh alterdahutem esti kelbe hogne anbwalhu,tank you ,dani kalehywet yasmalen.

    ReplyDelete
  3. Ethiopia and cat mother are the same. They eat their hero with out heasitet.

    ReplyDelete
  4. To whom does this country really belong? Fitsum

    ReplyDelete
  5. አባግንባር (ከሮማ)November 21, 2011 at 5:12 AM

    አዎ አዎ አዎ! ያማል ስለዚህ ጀግና ታሪክ ውለታ አመላለስ ሲሰማ:: ያንገበግባል!

    1. ሻምበል አብዲሳ አጋ:
    2. ለተናል ጀነራል ጃገማ ቄሎ:(የበጋው መብረቅ የሚለው ታሪካቸውን ፍቅረ ማርቆስ ደስታ ከሽኖታል):: አሁን ድረስ በሕይወት አሉ፡ አንብበን ልብ እንበል::ዕድሉ ያለን በሀገር ቤት ያለን እንጠይቃቸው::

    እነዚህስ ይህንን ታሪክ የሠሩት ከ15-18 ባለው ዓመታቸው ጀምረው ነው:: የትላንቱ የእነርሱ ተጋድሎ ለዛሬው ለእኛ በኩራት መሄድ ትልቅ ቦታ አለው:: ዛሬ ከቅኝ ግዛት ነጻ የወጣንበትን ሳይሆን ያሸነፍንበትን ማክበራችን ትርጉሙ ሊገባን የሚችለው ወይ እነዚህን መጻሕፍት ስናነብ ወይም ሌሎች የአፍሪካ ሀገሮች ጓደኞቻችን በቅኝ ግዛት የደረሰባቸውን መከራ ሲያወጉን ብቻ ይሆናል::

    እነዚህ ጀግኖች በንግግራቸው: በተጋድሏቸው: እና በማንኛውም ውጣ ውረዳቸው ውስጥ የሚያስተምሩን እኔ ሠራሁ አይሉም፤ እግዚአብሐር ረድቶኝ፤ የኢትዮጵያ አምላክ ብለው ነው የሚናገሩት::

    ገንዘብ እና ዝና አይገዛቸውም፤ የግል ስብዕና:የራስ ወኔና ማንነት ብቻ ነው የሚገዛቸው::

    አንድ ጊዜ በአንደበታቸው ሲናገሩ የሰማሁት ጀነራል ጃገማ ቄሎን ጃንሆይ ልዳርህ ቢሏቸው አሻፈረኝ አልፈልግም ብለው አቡነ ባስልዮስን ሽምግልና ልከው "እኔ የምወዳት ልጅ አለችኝ ከእርስዎ ጋር አልዛመድም" ብለው በእምቢታ የራሳቸውን መንገድ ሲመርጡ የጀነራል ፍላጎታቸውና ሀሳብ የነበረው "ከእርሳቸው ብዛመድ የንጉሱ አማች ሆኖ ነው ያለፈለት ይሉኛል" በሚል ነው::

    ብቻ የእነርሱን ቅን ልቦናና ተግባራዊ ሀገር ወዳድነት ይስጠን እላለሁ::

    ReplyDelete
  6. On his grave, at Holy Trinity cathedral,Abdisa Agga is labled as Lieutenant colonel. That is a match higher post than Shambel "major". It shold be rectified, if its a histroy book! don't you think?

    ReplyDelete
  7. "እኛ በነጻነታችን የሠራነውን ሥራ ስትመዝኑት ታፍራላችሁ፡፡ "
    አይ ዳኒ
    ኢትዮጵያውያን በራሳቸው ሀገር እንደ ሁለተኛ ዜጋ ሁነው መኖር ከጀመሩ ዘመናት አልፈዋል ያሁኑ የህውሀት አገዛዝም በዘርና በገንዘብ ላይ የተመሰረተ ጥላቻና በቀል የተሞላበት መንግስት እንጂ ታግየለታለሁ የሚለውን ነጻነት ትርጉሙን ለውጦ ልማት ብሎ ነጻነትን ረገጦ የልማት መንግስት ነኝ እያለ ሌላው ጣሊያን ሆኖ ከጫካ ካወጣበት ጊዜ ጀምሮ ራሱን በምኒሊክ ቤተመንግስት አስቀምጦ ንጉስ ሆኖ ተኮፍሷል:: ታድያ አርቲስት ታማኝ እንዳለው" ነጻነት የለም እንጂ ልማትንማ ጣሊያንም ባጭር ጊዜ በመንገድ ስራ ኢትዮጵያን አገናኝቷታል" እንዳለው እንዲያውም የወቅቱ ባንዳወችና የኢትዮጵያውያን ስቃይ የማይታያቸው ነጋዴወች ምነው ጥሊያን ትንሺ ቢቆይ ብለው ነበር እንደሚባለው ባሁኑም ሰአት የኢትዮጵያውያን ስቃይ የማይሰማቸው ነጻነት አለ ብለው ሲናገሩ ይሰማሉ :: እውነታው ግን እኛም ዝም እንድንል ስንደረግ ወያኔም የአብዲሳ አጋን ለጆችን እየበላ ይገኛል :: ጋዜጠኞች ስለጻፉ ታሰሩ ተገረፉ ተገደሉ እኛም ፈሪ ሆነን በአናኖመስ እንደ መንፈስ እንጮሀለን ከደፈርንም ባሺሙር እረወዲያ አያ እንዲያው ለነገሩ ለጨዋታው ነው እንጂ እኛኮ መንፈስ እንጂ ቁስ አይደለንም አይደል ዳኒ::
    አይ ጫካ እ ጫካ ጠፋ አብዲሳጋን አምጥተህ የተኛውን ልቤን ትቀሰቅሳለህ?

    ReplyDelete
  8. hulem mekatel new.

    ReplyDelete
  9. ዳኒ “ተቃጠሉ!” አልህ? እኔ ግን “እንኳን ወደ ተቃጣዮቹ ማኅበር በመቃጠል መጣህ እልሃለሁ፡፡”
    እስካሁን ባነበብኋቸው መጻሕፍትና ባየሁት የተቃጠልሁት ይበቃኛል፡፡ እዚህ ሀገር የሚያዋጣ ሆኖ የሚታየው “ራስን ማዳን” ብቻ ነው፡፡ አጎብዳጅነት፣ አቆላማጭነት ባህላችን ሁኗል፡፡ ራስን ዝቅ በማድረግና ጫማ በመላስ መካከል ያለው ልዩነት ፈጽሞ አይታየንም፡፡ ይህንን ማየት የሚፈልግ የደቂቀ እስጢፋኖስን፣ የአጼ ቴዎድሮስን፣ የገብረ ሕይወት ባይከዳኝን፣ የራስ እምሩን ፣ የፊታውራሪ ተክለ ሐዋርያት ተክለ ማርያምን፣ የበላይ ዘለቀን፣ የታላቁን ሰው የከበደ ሚካኤልን ታሪኮች እንዲሁም ስለ አብዮቱ የተጻፉ ጽሑፎችን ያንብብ፡፡ ሰው መሆን ማለት መብላትና መጠጣት የሚችል ፍጥረት ማለት እንዳልሆነ የሚያምን ከሆነ ጭንቅላቱን ይዞ ያለቅሳታል፡፡ (መምህር እሸቱ እንዳሉት “የማይነበብበት ዓይን ባዶ ቤት የሚበራ አምፖል” ነውና፡፡)

    በቀደምለት ከአባቴ ጋር ስናወጋ ፊታውራሪ ዘውዴ ገብረ ሕይወት የተባሉ የንጉሡ ዘመን ባለሥልጣን በቤተ መንግሥት አካባቢ ምክራቸውን የሚቀበላቸው በማጣታቸው የተነሣ “ሙት ይዞ ይሞታል!” እያሉ ይማረሩ ነበር ብሎ አጫወተኝ፡፡ እውነታቸውን ነው፡፡ ድንቁርና የነገሠችበትና ከመጠየቅና ከመመርመር ይልቅ መልመጥመጥ የሠለጠነበት ማኅበረሰብ ሕያው ነው ብሎ መከራከር አይቻልም- ሙቷልና፡፡ አዎን ድብን ብሎ ሙቷል፡፡ (ለዚህ ሳይሆን ይቀራል ዘማሪዎቹ ኪነጥበብና ይልማ “ትንሣኤሽን ያሳየን” ያሉት?)

    እንዲህ ዓይነቱ ማኅበረሰብ ታዲያ ክፋቱ መሞቱ ብቻ ሳይሆን መሞቱን አለማወቁ ነው፡፡ በዚህም የተነሣ ያንን የዛገ ኑረት (ለመለወጥ የሚነሡት ሰዎች በሙሉ ስም ተለጥፎላቸው፣ ተንቀው፣ ተዋርደው፣ ተንቋሽሸው በብስጭት እንዲሞቱ ያደርጋል፡፡ አንዳንዴ ሳስበውማ ኢትዮጵያውያን ከኢየሩሳሌማውያን (እስራኤላውያን) ጋር ከነበራቸው የጠበቀ የዘመናት ቁርኝት የተነሣ የወሰዱት “ኢየሩሳሌም! ኢየሩሳሌም! ነቢያትን የምትገድል፤ ወደ እርሷ የተላኩትንም የምትወግር፡፡” የተባለውን እርግማን ወይም ክፉ ልማድ ይመስለኛል፡፡ ለዚህች ሀገር በጎ ሊሠራላት ብሎ የተጠቀመ ሰው እጅግ በጣም ጥቂት ነው፡፡ ሁልጊዜም የአእምሮ ሶፍትዌራችን ከማድነቅ ይልቅ ማነቅ ይበረታበታል፡፡ ተቃርኖውና ምጸቱ ደግሞ እንዲህ ዓይነት “በማኅበረ ዝእብ” ፍልስፍና የሚመራን ሕዝብ “ሃይማኖተኛ” ብሎ መጥራቱ ነው፡፡ እንዲህ አድርጎም ሃይማኖተኛ የለ! ድንቄም!

    ReplyDelete
  10. ዳኒ እኔም አንደኛ ደረጃ ሳለሁ እንዲሁ በለጋነት እድሜ እሰማው ስለነበረው ጀግና አንብበን እንድንረዳ ስለጋበዝከን አመሰግንሃለሁ፡፡ ያለሁት ከአዲስ አበባ 300 ኪ.ሜ ደብረ ማርቆስ ከተማ ስለሆነ እዚህ ባሉት የቤተ መጻህፍት መደብሮቻችን ካገኘሁት እኔም አንብቤ እንዳንተ እቃጠላለሁ!!፤ ከመቃጠል ባለፈማ አቅም የለማ፡፡ ለማንስ ይጮሃል?ዛሬም ቢሆን በተለያዬ የሙያ መስክ የተካኑ ጀግኖቻችን የእኛ ሳይሆኑ ቀርተዋል፤ እኛ ጋ ተፈጠሩ፤ ስላልተቀበልናቸው የሌሎች አገልጋይ ሆኑ፡፡ "ዴርቶ ጋዳ"ም መልዕክቱ ይኸው ነው፡፡

    ReplyDelete
  11. አገራችን በሁሉም አቅጣጫ በመሃይምነት ተወጥራለች፡፡

    ReplyDelete
  12. Dear Dani
    It has been about 27 years since I read the first book written by Lt Colonel Abdissa Aga himself.For the እንደኔ ተቃጠሉ፡ you seem late.I have only one comment on his military position.He was Lt colonel when he was Dead.Please see his grave in The Holly Trinity Church(Arat Kilo)I spent nearly a month by visiting his grave daily.

    ReplyDelete
  13. now am going to buy the book how could we replace our fathers. "Ethiopia hagere yemotelish kerto yegedelesh bella" what a saying. thanks dan.

    ReplyDelete
  14. ጎበዝ በሁሉም ነገር ተቃጥለን፣ ተቃጥለን፣ ተቃጥለን አለቅን እኮ። የማቃጠያውን፣ የአቃጣዩን፣ የአቀጣጣዩን፣ የማቀጣጠያውን ቢቻል ማጥፊያውን ካለቻልንም ማርከሻ እና ማስታገሻውን ከተቀበረበት ፈልፍለን አውጥተን መቃጠል በእኛ ይብቃ ትውልድ ይዳን እንበል እንጂ። እህህ እስከ መቼ??? ዛሬ መፍትሔ ፍለጋ ላይ ያላተኮረ ቃጠሎ ቃጠሎን ከማባባስ በቀር ምን ትርጉም አለው?

    ReplyDelete
  15. Hul gizem meqatel new Dani.

    ReplyDelete
  16. ena zare yabalata taqataleqo.................eseka mache nawe yehanen hezebe.......................

    ReplyDelete
  17. መልካም ስራ የሰራ ሰው ሁሌም ቢሆን የአለም ምላሹ በተቃራኒው ነው ይህ ድሪጊት ደግሞ የሚቆም አይደለም ይሁን እንጂ መልካም ስራቸው ሁሌም ከመቃብር በላይ ይውላላ ፡፡

    ReplyDelete
  18. Hi Dani,

    I always appreciate your views. But the problem in your inscriptions is that it is always one-sided. You donot see the issues from different perspectives. His detention was ceased by the British before 32 years because of the mercifulness.There are also other stories back home that made him far from the local government. You did not show us that.

    ReplyDelete
  19. Dear Daniel;
    Thank you for letting us remember this guy. Luckily I know his grand son, the son of Ejigayehu Abdissa, A choreographer at the Ethiopian Army.
    By the way Abdissa died suddenly after he announced to fight Said Barre of Somalia. I read this from the then Addis Zemen Gazeta.

    ReplyDelete
  20. የጀግና ነገር……November 23, 2011 at 10:48 AM

    ወይ ጉድ ወይ ጉድ
    ስንት አለ ያገር ጉድ
    ጀግና ባገሩ ሲዋረድ
    በባዕድ ሲወደድ
    ሃገሬ ሃገሬ ብሎ ሲዋደቅ
    ለናት ሃገሩ ለ ሰንደቅ
    አይ አበዲሳ ሞትህ
    ሲያሳቅቅ…
    አይ ጀግንነትህ
    ሲደንቅ…

    አይዞህ አብዲሳ የኛ
    አርፈህ እንዳተኛ
    ዛሬም ብረድልብስ ተብትበህ
    ከመቃብር ሆነህ
    አሳየን የ ጀግና ክበሩን
    የሃገር ፍቅሩን

    ReplyDelete
  21. good job dani. never mind biased comments but try to implement z constructive ones.

    ReplyDelete
  22. ዳኒ 3 ጥያቄ አለኝ፡፡ አንደኛ መቃጠል ለማን ሲበጅ አየህ፡፡ ሁለተኛ መምህር የኔሰው ተቃጥሎ ምን አመጣ፡፡ ሶስተኛ እንቃጠል ብንልስ በስንቱ ተቃጥለን እንዘልቃለን፡፡

    ReplyDelete
  23. It is shame for you to comment like this. Dani was not one sided. There was no any history that made Abdissa far from the Hailesillases regim. If it was there, it was a quit forged history. The only reason behined is that government is a 'cat mother' i.e, a mother eating here child as one of my friend said above.

    10Q! Dani

    ReplyDelete
  24. the only thing why he was treated like that and Gen. Jagama Kello forgotten like this is the deep rooted racial abuse of the Ethiopian politics.I believe if these heroes are from northern we may see a different history....at least we may hear a lot about them on today's Ethiopian media like the FM radios and 'gazettas'.
    Any ways Thanks for your contribution.

    ReplyDelete