Thursday, November 3, 2011

ጥርስ ወይስ እጅ - ማን ይቅደም ?


አሜሪካ ቨርጂንያ አሌክሳንድርያ ውስጥ ከሚኖር አንድ ወዳጄ ጋር ወደ አንድ ባለ አምስት ኮከብ ሆቴል ሄድን፡፡ ይህ ወዳጄ እዚያ ነው የሚሠራው፡፡ ወደ ውስጥ ስንዘልቅ እርሱ በሚሠራበት የእንግዶች ማስተናገጃ ቦታ (ፍሮንት ዴስክ ይሉታል) አንድ የርሱ ጓደኛ እየሠራ ነበር፡፡ ሰላምታ ተለዋወጡ፡፡ እኔም ወዳጁ መሆኔን ነገረው፡፡ ያም ጓደኛው ሻሂ እንድንጋበዝለት ለመነን፡፡ እኛም ባንድ አፍ ብለን ሶፋው ላይ ዘና አለን፡፡
ያኔ ነው ይህ ወዳጄ ስለ ጋባዡ ጓደኛው የነገረኝ፡፡ ይህ ጓደኛው የዩኒቨርሲቲ ተማሪ ነው፡፡ እዚህ ከትምህርት በሚተርፈው ጊዜ ነው የሚሠራው፡፡ ሌሎችም በዚህ መልኩ የሚሠሩ አሉ፡፡ የዚህኛውን ልዩ የሚያደርገው ግን ይህ ጓደኛው የሆቴሉ ባለቤት ልጅ መሆኑ ነው፡፡
 ይህንን ስትሰሙ «ምን ዓይነት ገብጋባ አባት ነው፡፡ ያንን የመሰለ ባለ አምስት ኮከብ ሆቴል እያለው ለልጁ የሚፈልገውን ነገር ካላደረገለት ምኑን አባት ሆነው? ይኼ ጋብሮቮ መሆን አለበት፤ እኔ እርሱን ብሆን ኖሮ ልጄን አንቀባብሬ ነበር የማሳድገው፣» ሳትሉ አትቀሩም፡፡ እስኪ ለመፍረድ አትቸኩሉ፡፡
አባትዬው ልጁን ማሳደግ እንጂ መግደል አልፈለገም፡፡ ምነው «ባለጌን ካሳደገ የገደለ ጸደቀ» ትሉ የለም እንዴ፡፡ ባለጌ ማለት ምን ማለት ነው፡፡ ጥሮ ግሮ በወዙ ለማደር የማይፈልግ፣ ተንጠላጣይ ማለት አይደለም፡፡ ታድያ አንድ ልጅ የሥራን ጥቅም እና ጠባይ ካላወቀ፣ በራሱ ካልተማመነ፣ ታግሎ ማሸነፍን ገንዘብ ካላደረገ፣ ከሥር እስከ ላይ ያለውን የዕድገት መሰላል ተፈጥሯዊ በሆነ መልኩ ካልተገነዘበ ከመባለግ ውጭ ምን አማራጭ አለው?
አባትም ያደረገው ይኼንኑ ነው፡፡ የአባቱን ሀብት እንደሆነ መቼም ያገኘዋል፡፡ ከዚያ በፊት ግን ማግኘት ያለበት ልምድ እና ዕውቀት አለ፡፡ ከዕውቀት በፊት የተገኘ ገንዘብ መሬቱ ሳይገኝ የተቦካ ሲሚንቶ ማለት ነው፡፡ ሁለቱም ይበላሻሉ፡፡
ሠርቼ አገኘሁ እና በዕድሌ አገኘሁ ማለት የተለያዩ ነገሮች ናቸው፡፡ በዕድል የተገኘ በዕድል ይጠፋል፡፡ በጥረት የተገኘ ግን ቢጠፋም በጥረት ይተካል፡፡ ዓሣውን አትስጠው ዓሣ የሚያወጣበትን ጥበብ ስጠው ይባል የለ፡፡ ዓሣውን ብቻ ብትሰጠው ነገም ሌላ ሰው ዓሣ እንዲሰጠው ይጠብቃል፡፡ የዓሣ ማውጫውን ጥበብ ከሰጠኸው ግን ማንንም ሳይለምን ራሱ ዓሣ ያጠምዳል፡፡
ኣባትም ሊያደረግ የፈለገው ይኼንን ነው፡፡ ሀብቱን አይደለም ሊሰጠው ያሰበው፤ ሀብቱን ያገኘበትን መንገድ እንጂ፡፡ እንዴት ሀብታም መሆን እንደሚቻል ማስተማር ነው የፈለገው፡፡ የሥራን ክቡርነት፣ ጥበብ እና ታላቅነት ጭምር ነው ሊሰጠው ያሰበው፡፡ የኢትዮጵያን ብሮች ስናያቸው በሁሉም ላይ ሠራተኛ ሰዎች አሉ፡፡ ሞሰብ የምትሰፋ፣ ሞፈር ቀንበር አገናኝቶ የሚያርስ፣ ከብቶች የሚጠብቅ፣ ምርመራ የሚያደርግ፣ ቡና የሚለቅም፣ በትራክተር የሚያርስ፡፡ ገንዘብ በሥራ ብቻ ሊገኝ እንደሚገባው እየነገረንኮ ነው፡፡
ጓደኛዬ እንደነገረኝ ከሆነ የባለቤቱ ልጅ እኩል ከእነርሱ ጋር ተወዳድሮ ነው የተቀጠረው፡፡ በሥራ ቦታ ላይ እነርሱ እና በእርሱ መካከል ያለው ልዩነት እርሱ አባቱ በመሆኑ ምክንያት በባለቤቱ ስም መጠራቱ ብቻ ነው፡፡ አንድም ቀን የሆቴሉ ባለቤት ልጅ መሆኑን ተናግሮ አያውቅም፡፡ እንዲያውም ስለ ተሰጠው ቲፕ እና በአለቃው ስለ መመስገኑ አውርቶ ያውቃል፡፡ አቤት እኛ ሀገር ቢሆን ኖሮ አልኩ፡፡ እንኳን የባለቤቱ ልጅ፤ የባለቤቱ ልጅ ጓደኛ፣ የጓደኛውም ዘመድ፣ የዘመዱም አማች ጉራው አያስቀምጥም ነበር፡፡
 ሰዓት ማክበር፣ ለአለቃው መታዘዝ፣ የእንግዶችን ሻንጣ መቀበል፣ ሲቀር ማስፈቀድ፣ ሲታመም የሐኪም ፈቃድ ማምጣት፣ ከዚያም በላይ ከእንግዶች ቲፕ መቀበል እርሱንም ይመለከታል፡፡ የባለቤቱ ልጅ ቢሆንም አባቱ ለቀጠረው አለቃው ግን ይታዘዛል፡፡ የባለቤቱ ልጅ ቢሆንም የሥራ ሥነ ምግባሩ እንደ ሠራተኞች እንጂ እንደ ልጅነቱ አይደለም፡፡ እንደ ሌሎቹ ሠራተኞች እኩል ነው ደሞዝ የሚከፈለው፡፡
ይኼኔ ነው የሀገሬ ባለ ሀብቶች እና ነጋዴዎች ትዝ ያሉኝ፡፡ አንደኛ እና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች እያለን «የሀብታም ልጆች» የሚባሉት ጓደኞቻችን እንዴት ይቀብጡ እንደ ነበር ትዝ ይለኛል፡፡ ከዐቅማቸው በላይ የሚሆን ገንዘብ ነበራቸው፡፡ ከትምህርት ይልቅ ለመዝናናት ጊዜ ነበራቸው፡፡ በተለይ ወንዶቹ የፈሰሰ ውኃ የማያቃኑ ነበሩ፡፡ ወላጆቻቸው ሀብታሞች መሆናቸውን እንጂ ሀብታቸው እንዴት እንደመጣ የሚያውቁት ነገር የለም፡፡
በሆቴል ንግዳቸው የታወቁት በቀለ ሞላ በአንድ ወቅት «የርስዎ ልጆች በትንሽ በትልቁ ብዙ ገንዘብ ይሰጣሉ፣ እርስዎ ግን ቁጥብ ነዎት» ተብለው ለተጠየቁት ጥያቄ «እኔ የድኻው የሞላ ልጅ ነኝ፤ እነርሱ ግን የሀብታሙ የበቀለ ልጆች ናቸው» ያሉት በዚህ ምክንያት ይመስለኛል፡፡
በመጠኑም ቢሆን በገበሬው እና በከተማው የጉራጌ ማኅበረሰብ ዘንድ ካልሆነ በቀር ልጅን ሥራ እያስለመዱ ማሳደግ በሌሎቻችን ዘንድ ነውር ሳይሆን አይቀርም፡፡ በዚህም ምክንያት በሞያቸው እና በዕውቀታቸው፣ በልምዳቸው እና በሥራቸው ከመተማመን ይልቅ በወላጆቻቸው ሀብት የሚኮሩ የሀብታም ልጆችን አፍርተናል፡፡ ሳይሠራ የሚገኝ ገንዘብ ለልቅነት የተጋለጠ ነው፡፡ እንዴት እንደመጣ የማታውቀውን ገንዘብ እንዴት እንደወጣም አታውቀውም፡፡
በሀብታም ልጆች እና በድኾች ልጆች የስርቆት ዐመል መካከል ልዩነት አለ፡፡ የድኻ ልጅ የሚሰርቀው ከእጥረት በመጣ ልማድ ነው፡፡ አላገኘውም ብሎ ስለሚያስብ ሰርቆ ለማግኘት ያስባል፡፡ በዚያውም ይለምድበታል፡፡ የሀብታም ልጆች ግን ከቅብጠት የመጣ ነው፡፡ ብዙ ማውጣት የለመደ እጅ እጥረትን አይቋቋምም፡፡ ብዙ ማውጣት በቀላሉ የማይከደኑ ብዙ ቀዳዳዎች መክፈት ነው፡፡ እነዚህ ክፉ የለመዱ ቀዳዳዎች ደግሞ እየጨመሩ እንጂ እየቀነሱ አይሄዱም፡፡ ገቢ ገቢን ወጭም ወጭን ይጠራዋል፡፡ ቀላይ ቀላይን ትጠራለች አይደል መጽሐፉ የሚለው፡፡ እነዚህ ከእድሜያቸው እና ከዕውቀታቸው በፊት ገንዘብ ያገኙ ልጆች ይበልጥ ለማውጣት በሚያደርጉት ጥረት የወላጆቻቸውን ሀብት እስከመስረቅ፣ ባስ ሲልም ንብረታቸውን እስከመሸጥ፣ የከፋም ከመጣ ወላጆቻቸውን ገድለው ሀብት እስከመውረስ ይደርሳሉ፡፡
ልጆችን ቅንጦትን ሳይሆን ሥራን ነው ማስለመድ ያለብን፡፡ ሰውን ድሎት እንጂ ሥራ አይጎዳውምና፡፡ በቤታችን ውስጥ እስኪ ለልጆቻችን ሥራ እናከፋፍላቸው፡፡ ለምሳሌ ሳሎኑን ለአንዱ ልጅ፣ መኝታ ቤቱን ለአንደኛው፣ ግቢውን ለሌላኛው በኃላፊነት እንስጥ፡፡ በእነዚህ ቦታዎች ያለ ቦታቸው የተቀመጡትን ዕቃዎች ማስተካከል፣ መደረግ ያለበትን ለወላጆች ማመልከት፣ ቆሻሻዎችን መሰብሰብ፣ ጠረጲዛዎችን መወልወል ወዘተ የእነርሱ ሥራ ይሁን፡፡
የሳሎን ኃላፊ፣ የመኝታ ቤት ኃላፊ፣ የግቢ ኃላፊ የማዕድ ቤት ኃላፊ እያላችሁ መድቧቸው፡፡ የኃላፊነትን ስሜት አሁን ይልመዱት፡፡ አወዳድሯቸው፡፡ ተግባሩን በሚገባ የተወጣውን ሸልሙት፡፡ ስለ እነርሱ ሥራ እንግዶች ፊት ተናገሩላቸው፡፡ ከፍ ሲሉ ደግሞ በቤቱ ውስጥ ያሉትን ጉዳዮች አካፍሏቸው፡፡ ለምሳሌ የምግብ ጉዳዮች፣ የጽዳት ጉዳዮች፣ የክፍያ ጉዳዮች (ስልክ፣ መብራት፣ የቤት ኪራይ፣ ሌላም መከፈሉን መከታተል)፣እያላችሁ፡፡ ታድያ ለእነዚህ ሥራዎች መደበኛ ክፍያ መድቡ፡፡ በሳምንት ስንት ትከፍሏቸዋላችሁ? ይወቁት፡፡ ያንን ገንዘብ እናንተ አስቀምጡላቸው፡፡ መዝናናት ሲፈልጉ፣ ወጣ ያለ ነገር መግዛት ሲፈልጉ ሠርተው ካጠራቀሙት ወጭ ያድርጉ፡፡ ያኔ ሠርቶ ማግኘትን ይለምዳሉ፡፡ እናንተ ደግሞ በሚገባ ኃላፊነታቸውን ሲወጡ ካጠራቀሙት ላይ ጨመር አድርጉላቸው፡፡ በመሥሪያ ቤትስ ቦነስ አለ አይደል እንዴ፡፡
አንድ ሰው አለ፡፡ «ስንት ልጆች አሉህ ተብሎ ሲጠየቅ «ለሥራ ያልደረሱ፣ ለመብል ያላነሱ አምስት ልጆች አሉኝ» ይል ነበር፡፡ የኛ ልጆች ለመብል ያላነሡ ለሥራ ያልደረሱ እንዳይሆኑ ከፈለግን በኛው ድርጅት ተቀጥረው ይሥሩ፡፡ መማር ያለባቸው በጥገኝነት አይደለም፡፡ እየሠሩ ነው፡፡ የሚቻል ከሆነ ከትምህርት ቤት ውጭ ባለው ሰዓታቸው በእናንተ ድርጅት ውስጥ የተመደበ ሥራ ይኑራቸው፡፡ ካልተቻለ ደግሞ ቅዳሜ እና እሑድ በተወሰነ ጊዜ ይሥሩ፡፡
ስትመድቧቸው ልጄ እዚህ ይሥራ አትበሉ፡፡ አወዳድሯቸው፡፡ ተወዳድሮ ማሸነፍን ይልመዱ፡፡ የብዙ ባለጸጎች ልጆች ወላጆቻቸውን ድንገት ሲያጡ ድርጅታቸወን የሚያደርጉት ይጠፋቸዋል፡፡ ሀብቱን እንጂ ጥበቡን አልወረሱምና፡፡ ድርጅቱን ከውጭ እንጂ ከውስጥ አያውቁትም፡፡ አሸነፍኩ፣ ድል አደረግኩ እንዲሉ ይወዳደሩ፡፡ በአንዳንድ ድርጅቶች ባለ ሀብቶች ልጆቻቸውን፣ ዘመዶቻቸውን እና ወዳጆቻቸውን ይመድባሉ፡፡ ምደባቸው ግን በዝምድና እና በችሮታ እንጂ በማወዳደር እና በዕውቀት ስላልሆነ ለድርጅቱም ለድርጅቱ ኃላፊዎቸም ችግር ይሆናሉ፡፡ በሥራ ያሾፋሉ፣ ባልሠሩበት ሀብት ይመካሉ፣ የባለሀብቱ ልጅ ወይንም ዘመድ በመሆናቸው ይታበያሉ፣ በሥራ ያሾፋሉ፤ አለቆቻቸውን ይንቃሉ፤ የእዝ ሠንሠለቱን ጥሰው ከበላዮች ጋር ይገናኛሉ፡፡ ይኼ ማበላሸት እንጂ መጥቀም አይደለም፡፡ ነገ በራሳቸው ሲቆሙ እንዲህ ያለ አሠራር አይገጥማቸውም፡፡ እናም ያልተማረው ትምህርት ፈተና ላይ እንደመጣበት ተማሪ ይደነጋገራሉ፡፡
እየሠሩ ያደጉ ልጆች የሥራን ጠባይ ብቻ ሳይሆን የሠራተኛንም ጠባይ ያውቃሉ፡፡ የሠራተኛን ጉዳት፣ ሕመም፣ ችግር እና ውጣ ውረድ ይረዳሉ፡፡ ሠራተኛ ምን ይፈልጋል? ምን ያማርረዋል? ምን ያበረታታዋል? ይረዱታል፡፡ ያለፉበት ነውና ነገ ኃላፊ ሲሆኑ ለሠራተኛው ይራራሉ፡፡ እንዴት ገንዘብ እንደሚገኝ ከሕይወት ልምዳቸው አይተዋልና በገንዘብ አይቀልዱም፡፡ ከታችኛው የሥራ ክፍል ጀምረው ድርጅቱን እስከ ማስተዳደር ስለሚደርሱ እያንዳንዷን የሥራ ዝርዝር ያውቋታል፡፡
ከሁሉም በላይ በራስ የመተማመናቸው ስሜት ከፍተኛ ይሆናል፡፡ የተረጅነት ሳይሆን ታግሎ የማሸነፍ ሞራል አላቸው፡፡ በሥራ እንጂ በዘር ማንዘር መመካትን ያርቃሉ፡፡ የእገሌ ልጅ ነኝ ከማለት ይልቅ እንዲህ የሠራሁ ነኝ ማለት ያስደስታቸዋል፡፡ የእሳት ልጅ ዐመድ ሳይሆኑ የእሳት ልጅ ትንታግ ይሆናሉ፡፡
በተለይም በዳያስጶራ የሚኖሩ የሀገሬ ልጆች ታናናሾቻቸው እያበላሿቸው ነው፡፡ የርዳታን እንጂ የሥራን ስሜት አላሳደሩባቸውም፡፡ አንድ ልጅ ያለኝን ልንገራችሁ፡፡ የኮሌጅ ተማሪ ነው፡፡ እኅቱ ከአሜሪካ ለኮሌጅ ትከፍልለታለች፡፡ በየወሩ ደግሞ ለኪሱ መቶ ዶላር ትልካለች፡፡ ሦስት ጊዜ ኮሌጅ ቀየረ፡፡ ሁለተኛ እና ሦስተኛ ዓመት ሲደርስ ነው የሚቀይረው፡፡
እኅቱ ግራ ገባትና እባክህ አናግረው አለቺኝ፡፡ አናገርኩት፡፡ ወዲያ ወዲህ ብሎ ምክንያት ሊሰጠኝ ሲሞክር እርሱ ተማርኩበት ወደሚላቸው ሁለት ኮሌጆች ኃላፊዎች መደዋወል ጀመርኩ፡፡ «እውነቱን ልነገርህ አለኝ፡፡ ተደላደልኩ፡፡ «አሁን እኅቴ በየወሩ መቶ ዶላር ትልክልኛለች፡፡ በኢትዮጵያ ስትመታው አንድ ሰባት መቶ ብር ይሆናል፡፡ ግብር ምናምን የለበትም፡፡ እኔ ተምሬ ብመረቅ ግን አንድ ሁለት መቶ ብር አካባቢ ነው የምቀጠረው፡፡ በዚያ ላይ ግብር አለበት፡፡ እኅቴም ሥራ ያዘ ብላ ታቆማለች፡፡ ታድያ እኔ ኮሌጅ ተምሬ ከምመረቅ ባልመረቅ የተሻለ አገኛለሁኮ» ነበር ያለኝ፡፡ ሳስበው እውነቱን ነው፡፡
መጀመርያውኑ ከወላጆቹ ጋር ለሚኖር ያንን ያህል ወጭ ለሌለበት ወጣት አንድ ሰባት መቶ ብር በየወሩ መስጠት «ጥፋ» ብሎ መፍረድ ነው፡፡ እኅቱ ገንዘብ መርዳት ከፈለገች እንኳን አንዳች ነገር እየሠራ ብትከፍለው መልካም ነበር፡፡ ሌላው ቢቀር ለበጎ አድራጎት ድርጅቶች በሳምንት የተወሰነ ሰዓት አገልግሎት እንዲሰጥ አድርጋ በእነርሱ ሪፖርት መሠረት በደመወዝ መልክ ብትሰጠው እንዴት በተሻለ ነበር፡፡
አንድ ሊቅ «ሰው ሲወለድ ከጥርሱ በፊት እጅ ነው የሚፈጠርለት፡፡ ይህም መሥራት ከመብላት በፊት መቅደም እንዳለበት ሊያሳየን ነው» ብለዋል፡፡ ከእጅ በፊት ጥርስ የተፈጠረላቸው ሰዎች ግን አሉ፡፡ መብላት እንጂ መሥራት የማይችሉ፡፡ የአንዳንዶች ደግሞ ከዚህ የባሰ ነው፡፡ ጥርስ ማውጣት ሲጀምሩ እጆቻቸው ሽባ ይሆናሉ፡፡ ቀድመው የተፈጠሩትን እጆች ሽባ የሚያደርጋቸው ደግሞ እጆቹ የበቀበሉበት ማኅበረሰብ ነው፡፡

37 comments:

  1. Betam yetemechegn tsihuf newe plz tolo tolo tsaf

    ReplyDelete
  2. "አንድ ሊቅ «ሰው ሲወለድ ከጥርሱ በፊት እጅ ነው የሚፈጠርለት፡፡ ይህም መሥራት ከመብላት በፊት መቅደም እንዳለበት ሊያሳየን ነው» ብለዋል፡፡ ከእጅ በፊት ጥርስ የተፈጠረላቸው ሰዎች ግን አሉ፡፡ መብላት እንጂ መሥራት የማይችሉ፡፡ የአንዳንዶች ደግሞ ከዚህ የባሰ ነው፡፡ ጥርስ ማውጣት ሲጀምሩ እጆቻቸው ሽባ ይሆናሉ፡፡ ቀድመው የተፈጠሩትን እጆች ሽባ የሚያደርጋቸው ደግሞ እጆቹ የበቀበሉበት ማኅበረሰብ ነው፡፡"

    አስተዋይ ልቡና ሰሚ ጆሮ ያለው መስማትን ይስማ፡፡ ይኸው መፍትሔው በሰፊው ያለገደብ እየተሰጠ ነው፡፡
    ዳኒ ቃለ ሕይወት ያሰማልን፡፡

    ReplyDelete
  3. It is really educational thanks

    ReplyDelete
  4. yes very important issue on which many discussions have to carried on.....family family family ......

    ReplyDelete
  5. "ከዕውቀት በፊት የተገኘ ገንዘብ መሬቱ ሳይገኝ የተቦካ ሲሚንቶ ማለት ነው፡፡ ሁለቱም ይበላሻሉ" በጣም ደስ ይላለል ብዙ ነገር እያሰስተማርከኝ ነው ዳኒ ቃለ ሕይወት ያሰማልን፡፡

    ReplyDelete
  6. kalehiwot yasemah deacon daniel. this writing has interesting message but simple expression which is feasible to all.
    may God bless you

    ReplyDelete
  7. ዳኒ እግዚአብሔር ይስጥልኝ፡፡ ወደ ፊት የቤተሰብ ኃላፊ ስሆን ምን ማድረግ እንዳለብኝ ትልቅ ትምህርት አግኝቻለሁ፡፡

    ReplyDelete
  8. it is very interesting article.... keep it up

    ReplyDelete
  9. Kale hiwot yasemalin Dn. Daniel
    I just want to share a story my 78 yrs old father told me years ago. My father(who is Gurage) had a rich father, but when he was about 12 years old, he basically started working for his father. By the age of 15, he saved a thousand Birr and gave it to his very rich uncle to save it for him. I don't know why he didn't save it with his father????? When he married my mother at the age of 17, he bought his own house paying 1100 Birr. Isn't that beautiful? I just want to share it with you because his story inspires me. He never stoped working all his life.
    GOD BLESS!!! ATLANTA

    ReplyDelete
  10. «አሁን እኅቴ በየወሩ መቶ ዶላር ትልክልኛለች፡፡ በኢትዮጵያ ስትመታው አንድ ሺ ሰባት መቶ ብር ይሆናል፡፡ ግብር ምናምን የለበትም፡፡ እኔ ተምሬ ብመረቅ ግን አንድ ሺ ሁለት መቶ ብር አካባቢ ነው የምቀጠረው፡፡ በዚያ ላይ ግብር አለበት፡፡ እኅቴም ሥራ ያዘ ብላ ታቆማለች፡፡ ታድያ እኔ ኮሌጅ ተምሬ ከምመረቅ ባልመረቅ የተሻለ አገኛለሁኮ» ነበር ያለኝ፡፡ ሳስበው እውነቱን ነው፡፡

    ዳኒ አሪፍ ጽሑፍ ነው: በጣም አስተማሪ ነው:: ቆይ ሰው ላይ ኢንቨስት ማድረግ እንኳን ቢያቅጠን ለምን ቢያንስ ገንዘቡ ሌላ ገንዘብ እንዲያፈራ በሚያመች መልኩ ድርጅት ወይም የሆነ ነገር ፈጥረን ቤተሰባችንን አንረዳም::

    እኔም ተመሳሳይ ታሪክ አንድ ጓደኛ አጫውቶኛል:: ጓደኛዮ እና ሌሎች ሁለት ጓደኞቹ አሜሪካ ካሉ ቤተሰቦቻቸው እያንዳንዳቸው 100 ዶላር ይላክላቸው ነበር: በዚያ ወቅት ግን ከአ.አ. 6ኪሎ ግቢ በዲግሪ ለመመረቅ ሶስት ወራት የቀራቸው ቢሆንም እንደ ዘመዶቻቸው አሜሪካ ለመውጣት በኬንያ በኩል ጠፉ:: አሜሪካ ያሉ ዘመዶቻቸው ብልጥ ቢሆኑ ኖሮ እነዚን ወጣቶች የቢዝነን ዘዴ ማሳወቅ ቢችሉ ኖሮ ያ የሚላከው ገንዘብ የት ባደረሳቸው ነበር:: ይታያችሁ የዛሬ 8 እና 10 ዓመት ገደማ 100 ዶላር ምን ያክል አቅም እንዳለው:: ይህንን ያጫወተኝ አሁን ደቡብ አፍሪካ ነው የሚኖረው::

    ተባረክ ዳኒ እኔም ሌሎቹም የምንማርበት ይሆን ዘንድ አምላክ ይርዳን::

    ReplyDelete
    Replies
    1. this is correct

      Delete
    2. this so important idea

      Delete
  11. It is great idea and interesting message which can be palatable to all community.
    kalehiwot yasemalin,
    may God bless you!

    ReplyDelete
  12. « ይማርህ !» ለማለት እስኪያነጥስህ ድረስ የሚጠብቁ አንባብያን እንዳይጨፈጭፉኝ እንጂ ይህ ጽሁፍ በጣም ግልብና አንድን አቅጣጫ አይቶ በጥቅሉ የፈረደ የጋሪ ምልከታ ነው የሆነብኝ። በነጮቹ መካከል ለ ሁለት ደርዘን ለሚጠጉ ዓመታት ስለኖርኩና ትርፍና ኪሳራቸውንም ስለምናወጋ አንተ «ትርፍ» የመሰለህ ለእነርሱ ታላቅ ኪሳራ ሆኖባቸው በአለቀ ሰዓት ጸጸት ድብን የሚያደርጋቸው ሚሊዮኖች ናቸው። አይደለም ሆቴል ውስጥ ይቅርና የቤት ውስጥ ስራንም ለማያግዝ ልጅ ምንም አይነት አሉዋንስ አትስስጡ ! የሚለው ስብከት ተከትለው የተገበሩ ወላጆች ርህራሄ የሌላቸው ባለመብት አውሬዎችን እንጂ እትብት ያስተሳሰራቸው እናት እና ልጅን አልፈጥር ብሎአቸው የዲፕሬሽን ስንኩላንን በአገሪቱ አብዝቷል። ልጆቻቸው 14 ከሞላቸው በሁዋላ የእነርሱ እንዳይሆኑ አዋጅ ወጥቶ ሳይሆን የአሰሪና ሰራተኛ እንጂ ምንም የሚያገናኝ ደማዊ ግንኙነት ስለሌለ አባት ልጅን ልጅም አባትን አዲዮስ! ለማለት ቅንጣት አያመነቱም። ሃሳቤ ብዙ ነው፤ ግን ረጂም ኮመንት ማንበብም መጻፍም ስለማልወድ ይብቃኝ። ወላጆቼን የበለጠ እንድናፍቅ አደረግኸኝ... ብንፍቅስ ከየት ይመጣሉ? ... የሉምና!!

    ReplyDelete
  13. Dear Daniel,

    As usual you did great. I have a cousin, she has a very good job and paid a high salary. He husband is a known archeology scientist. He has everything. She assign her children in the house to specific activities and paid them accordingly. She told me that she will pay them only 50 cents (one shilling)per activity. One day her little daughter asked her mother for payment increment. My cousin told to her daughter, I will pay you more if you also broaden your activity. Through this method she teaches her children how more money can be get by doing a job. Hence, your article strengthened what I perceive from my cousin. Stay blessed.

    ReplyDelete
  14. በጣም ግሩም ነው:: በርግጥ የልጅ አስተዳደግ ችግር በሃገራችን የሃብታሙም የድሃውም ነው:: ልጁን እየወለደ የሚጥል ሞልቷል:: በዚያ ላይ በዓለም ለመኖር የሚያበቃ የመወዳደሪያ ክህሎት ለልጆች መስጠት የሚያስፈልገው ለሁለቱም ዓይነት ወላጆች ነው የሚል አስተያየት አለኝ::

    ReplyDelete
  15. አንድ አጋጣሚ አስታወስከኝ እኔ እማርበት የነበረበት ዲፐርትመንት ውስጥ ስማቸውንመጥቀስ አልፈልግም ሴተን ተማሪ x ወንዱን ደግሞ y ሌሎቹ የተቀሩት ተማሪዎች እነሱንም ጭምር ከአንድ ሁለት ተማርዎች በስተቀር በበታችነት ስሜት የሚሰቃዩ አይነት ነበር ከመሀላችን አንደኛው ተማሪ የቅርብ ቤተሰብ ስለሌለው በተማሪ መዋጮ እና በአንዳነድ መምህራን ቅን ድጋፍየሚማር ነው፡፡ይህ ተማሪ ታዲያ ለማያውቅትም ሆነ ለምናውቀውሲያወራልን ታዲያ እኔ እኮ ዘሮቼ ሀብታሞች ናቸው ያው ስለማይወዲኝ ነው እንጂ ይለናል ምንም የመገለል ተፅዕኖ ለማያደርጉበት ነው እንግዲህ ፡፡ይሄንን ጉዳይ ለማያዉቁት ደግሞ ከላይ የጠቀስኮቸውን ልጆች ስለሚቀርባቸው ስማቸውን በመጥቀስ ተማሪ x በጣም የሀብታም ልጅ ናት ተማሪ y ደግሞ በጣም ምሁር ነው(ያልሆኑትን) እኔ ብቻ ነኝ የማናግራቸው እሱም ተቀራራቢ ስታተስ ስላለኝ እያለ ራሱን ማይሆን ምስል ፈጥሮ የሚኖረውን ልጅ አስታወስከኝ የሚጠቅሳቸው ተማሪወቹን እንኮን የሚያስከብራቸው ሲሆን አኮ ነው ምክንቱም ሰዎች ለሰዎች በሚረጩት ባህሪ እና ተግባር ብቻ ስለሆነ ነው የሚያስከብራቸው ፡፡ይህ ነገር በሌላ ተማሪ ለይ ተጋባቶ ሰይ ደግሞ ልቤ በጣም አዘነ ምንአለበት አንተ የጠቀስከዉን የሆቴሉ ባለቤት ልጅ በሀሪ ቢያውቅ ኖሮ ምን ያህል ጠሩ ይሆን ነበር፡፡

    ReplyDelete
  16. ይህ ጽሑፍ በየትኛውም ደረጃ ላሉ ወላጆች የሚሆን ጽሑፍ ነው፡፡ ዛሬ ይህንን ጽሑፍ ሳነብ በዙራዬ ላሉ ወላጆች በኮፒ ልሰጥ ወስኛለሁ ኮፒ ራይት እንዳትል ለመሸጥ አይደለም ትውልድ ለመቅረጽ ነው፡፡ ለማንኛውም ዳኒ በቤተክርስቲያናችን ስለ ልጅ አስተዳደግ ታስቦበተ ያውቃል? አንዳንዴ በሰንበት ትምህርት ቤታችን ለራሳቸው ለአባላት እንጂ ሌላው ምዕመን ወይንም ለወላጆች ሲሰጥ አላየሁም አልሰማሁም ታዲያ እንዴት ነው ጎበዝ ልጆቻችንን እንዴት እናሳድጋቸው አሁን አንተ ያነሳኸው አንድና ዋና ሐሳብ ቢሆንም ብዙ እንደሚቀር አስባለሁ ፡፡ ለማንኛውም ቃለ ሕይወት ያሰማልኝ፡፡

    ReplyDelete
  17. the message is basically 4 for rich &diaspora families. shiro larerebn sewoch gin ayhonm. sirten serten minm teb yemaylbet ager newna yalenew. poor country poeple,

    EVEN, OUR GOVERNMENT PREFERS TO CHOOSE FOREIGN AIDS THAN INCREASE PRODUCTION CAPACITY IN THE COUNTRY.

    ANYWAY THE ARTICLE IS GOOD FOR SOME GROUPE OF POEPLE SPECIALLY OF RICH AND POLITICIAN.

    ReplyDelete
  18. ምን አይነት አስደናቂ ፅሁፍ ነው ዳኒ? በሰው ላብ እጃችንን ታጥበን ለምንበላ ሁሉ ትልቅ ማንቂያ ነው! አስተማሪ አያሳጣን ዳኒ ! ሰላምና ጤና ይብዛልህ!

    ReplyDelete
  19. ARA GUDE YAEDEL NAGARE NAWE

    ReplyDelete
  20. Thank you Dani, this is what we missed. By the way such culture is very common also in Africa. For example in Uganda I remember over 3 ugandan young people who were working with in their 3 star hotels just in kitchen. They eat,chat and share tips from serving boys equally. They were students in Makerere University. This shows me as we have a number of jobs to change our some unnecessary outlooks like the one you mentioned above.Here mass medias and schools are a key factors to do so.
    Getachew

    ReplyDelete
  21. girum eyeta new dani awo yimarih lemalet yetezegajen nen becuse we love you !

    ReplyDelete
  22. It is really Amazing story and also very powerfull message for those who recieved it in a right manner!!!!May the Almight Bless you to do more! Thanks for sharing!,,,,FM,,,

    ReplyDelete
  23. It is very nessessery and important message.I have got some touchy messages from it.Thank you for the great article.God be with you.

    ReplyDelete
  24. አስነጣሾ… አንቺ ባክሽን ቁጭት ነው ያለብሽ፤፤ ቁጭትን ከተግሳፅ ለዪ

    ReplyDelete
  25. Thank You Dani. it is Great idea

    ReplyDelete
  26. Hmmmmm i am amused i haven't thaught it before dan

    ReplyDelete
  27. D. Daniel I cannot open the PDF format from my iPhone. I was able to open some of the previous article but lately the very recent ones I can not the PDF. Is it just me or other iPhone users are having this problem?

    From DC

    ReplyDelete
  28. DN. DANI EGZABHERE YEBARKE EGEGE BETAME ASTEMARE NEW.

    ReplyDelete
  29. wow batam das yamel asetamare tarek naw Qail hiwot yasemalen DN.Daniel

    ReplyDelete
  30. Regret that i didn't read ur writings earlier dani.Bravo!!!

    ReplyDelete
  31. ሰላማዊት ነኝFebruary 9, 2012 at 11:32 AM

    አንተ ወንድሜ አያልቅብህ ብየሀለሁ. እግዚአብሔር አብዝቶ አብዝቶ ይግለጥልህ፤

    ReplyDelete
  32. ከመመካት በሽታ የሱስ በሽታ ነው የባሰብን ወዳጄ ኦረ የኢትዮጵያ ወጣቶች መላ ምን ይሆን

    ReplyDelete
  33. ይህንን ፅሁፍ ዛሬ አሁን አነበብኩት እኔ የራሴ 2 እና አንድ ደግሞ የማሳደጋት ልጅ አለችኝ ለሦስቱም የሥራ ክፍፍል አደርጋለሁ ደሞዝ አላቸው እኛ ጋር ይቀመጣል ለምሳሌ የ60 ብር ሹራብ መግዛት ቢፈልጉ 10 ብሩን እነሱ ከደሞዛቸው ካጠረቀሙት ብር ያዋጣሉ ለገንዘቡም በላባቸው ሠርተው ስላገኙተ ለሹራቡም ስላዋጡበት ትልቅ ክብር አላቸው፡፡
    wthb

    ReplyDelete