Sunday, January 2, 2011

ስለ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ያልሰማነው ታሪክ

ካይሮ  በምሥር ኤል ካዲማ በሚገኘው የቅድስት ባርባራ ቤተ ክርስቲያን የአቡነ ተክለ ሃይማኖት የአጽማቸው ክፋይ ይኖራል እየተባለ በትውፊት ይነገር ነበር፡፡ ነገር ግን ስለ እርሱ የሚናገር ማስረጃ ማግኘት አልተቻለም፡፡
በቅድስት ባርባራ ቤተ ክርስቲያን የሚገኘው የዐፅም ክፋይ
 ይህ በዚህ እንዳለም በአስክንድርያ በሚገኘው የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን የሚገኙ ምእመናን የጻድቁን የአጽም ክፋይ ማግኘትና በመንበሩ ላይ ማስቀመጥ ይመኙ ነበር፡፡ በግብጽ ቤተ ክርስቲያን ትውፊት መሠረት የቅዱሳንን ዐጽም በመንበራቸው ማድረግ እና ማክበር የኖረ ልማድ ነውና፡፡
 በወቅቱ አቡነ ሺኖዳ የትምህርት ጉዳዮች ሊቀ ጳጳስ ነበሩ፡፡ የእስክንድርያ ምእመናንም የአባታችንን አጽም ለማግኘት እንዲረዷቸው ለመኗቸው፡፡ እርሳቸውም «ይህ በእኔ ሥልጣን ሥር አይደለም» በለው መለሱላቸው፡፡ ምእመናኑም በወቅቱ የፓትርያርክ ምርጫ ሊደረግ አቡነ ሺኖዳ ከእጩዎች ወገን አንዱ ሆነው ነበርና «እስኪ እግዚአብሔር ይፍቀድ» ብለው ዝም አሉ፡፡
አቡነ ሺኖዳ ፓትርያርክ ከሆኑ በኋላ በካይሮ ቅድስት ባርባራ ቤተ ክርስቲያን የሚገኘውን የጻድቁን የአጽም ክፋይ ወደ እስክንድርያ እንዲያመጡላቸው ምእመናኑ እንደገና ጠየቋቸው፡፡ እርሳቸውም «ይህ ጉዳይ በቃል የሚነገር እንጂ ማስረጃ የለውምና ያስቸግራል፡፡ አሏቸው፡፡
ዮሴፍ ሐቢብ የተባሉ ምእመን በዚህ ጉዳይ ላይ ማስረጃ ማፈላለግ ጀመረ፡፡ በቅድስት ባርባራ ቤተ ክርስቲያን በሚገኙ መዛግበት ላይ ለስድስት ወራት ባደረገው ጥናትም የዐጽሙ ክፋይ እንዴት ወደዚያ እንደመጣ የሚያሳይ መረጃ አገኘ፡፡
በጥንት ጊዜ ኢትዮጵያውያን መነኮሳት ወደ ኢየሩሳሌም ሲመላለሱ ከሚያርፉባቸው ቦታዎች አንዱ በግብጽ በኤል ናትሩን የሚገኘው ገዳም ነበር፡፡ ኢትዮጵያውያን መነኮሳት በዚህ ቦታ ገዳም ነበራቸው፡፡ ከደብረ ሊባኖስ የመጡ መነኮሳት የአቡነ ተክለ ሃይማኖትን ዐፅም ክፋይ ይዘው መጥተው በዚህ ቦታ ይጸልዩበት ነበር፡፡
በአንድ ወቅት ገዳሙ በወራሪዎች ሲጠፋ ንዋያተ ቅድሳቱ፣ የቅዱሳኑ ዐጽም እና መጻሕፍቱ በወቅቱ የፓትርያርኩ መንበር ወደ ነበረው ወደ ቅድስት ባርባራ ቤተ ክርስቲያን ተወስደው ተቀመጡ፡፡
ዮሴፍ ሐቢብ ይህንን ግኝቱን ለአቡነ ሺኖዳ አቀረበላቸው፡፡ እርሳቸውም ከሌሎች ማስረጃዎች ጋር ካመሳከሩት በኋላ እውነተኛነቱን አረጋገጡ፡፡
በቅድስት ባርባራ ቤተ ክርስቲያን የሚገኘው የዐፅም ክፋይ በአቡነ ጳኩሚስ አማካኝነት እኤአ 1972 ዓም ታኅሳስ ሃያ ስድስት ቀን የተወሰነው ክፍል ተከፍለ፡፡ ወደ እስክንድርያው የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያንም መጣ፡፡
ይህንን ታሪክ እስካሁን ከኢትዮጵያውያን ምንጮች ማረጋገጥ አልቻልኩም፡፡

20 comments:

  1. Kalehiwot yasemalen yehe guday bedenb tenat yemifelg yemeselegnal enesu selalu becha mekebel tegebi aydelem

    ReplyDelete
  2. go ahead.. search ...search...search

    ReplyDelete
  3. ጎንደር አደባባይ ተክለሃይማኖት ቤተክርስቲያን
    የጻድቁ አቡነ ተክለሃይማኖት የአንድ እግራቸው ተረፈ አጽም በነገስታቱ ዘመን በጎንደር አደባባይ ተክለሃይማኖት ቤተክርስቲያን ይገኛል ፡፡ በቦታው ጸበል አለ በርካታ ድውያን ይፈወሳሉ ፡፡ ይህንንም ታሪክ አጥንተህ ጉዳዩን በሰፊው ተንትነህ ማቅረብ ብትሞክር

    ReplyDelete
  4. የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ዐፅም ክፋይ ግብጽ ውስጥ? በጣም አስገራሚ ታሪኪ ነው

    ReplyDelete
  5. dn.daniel kalehiwot yasemalen yeageliglot zemenihn yarzimilen

    ReplyDelete
  6. Dn daniel

    Egziabher yiestilen, kalehiwot yasemalin

    lbetekristion temeramariwoch ber yemikeft guday niw. lhuletu ehit abeyatekristianat ginigunetm matenakeria yehonenal
    yabatachen yabune teklehaymanot bereket yederiben

    Abiot koldenburg (Germany)

    ReplyDelete
  7. Riesiu sele "tsadiku" Abune Teklehaymanot yalismaniw tarik bibals?

    btsifu west tegelitsowal
    ይህ በዚህ እንዳለም በአስክንድርያ በሚገኘው የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን የሚገኙ ምእመናን የጻድቁን የአጽም ክፋይ ማግኘትና በመንበሩ ላይ ማስቀመጥ ይመኙ ነበር፡፡
    niger gin kriesu jemiro bigeles bemalet niw

    egziabher yiestilign
    Abiot koldenburg (Germany)

    ReplyDelete
  8. ተመሳሳይ ታሪክ ከአንድ የግብፅ አገር ተወላጅ ጎረበቴ ሰምቼ ነበር:: ለማመን ከብዶኝ በዝምታ ነበር ያለፍኩት:: ለነገሩ ልጁ የአቡነ ተክለሃይማኖት ብሎ አልገለፀልኝም ነበር:: በደፈናው የአንድ ኢትዮጵያዊ ጻድቅ ሲለኝ ምናልባት የጻድቁ ሙሴ ጸሊም ይሆናል በሚል አለፍኩት::
    እግዚያብሔር ይስጥልን!

    ReplyDelete
  9. thanks to the tip Dany. keep it up and God be with you.

    ReplyDelete
  10. ያልሰማነውን አሰማችሁን ቃለ ህይወት ያሰማልን የፃድቁ ተክለ ሐይማኖት ፀሎትና ምልጃ ይጠብቀን

    ReplyDelete
  11. hi dan i read your blog and you writen about teklehaimanot so nice i didn't heard before. if you can please write in book. because more people they are understand.

    God bless u.

    ReplyDelete
  12. Egziabher siraw dink new!
    Yetsadiku bereket ayileyih!

    ReplyDelete
  13. It shows the historic relationship and the spiritual unity we have we the Coptic church.
    God protect and bless the Orthodox Christians of the Coptic church.

    ReplyDelete
  14. It is all read the history of abun teclehaymanot and this is so amezing story please other history send the netlogo please dani please????????? this mean many people read this kind of history and many things learn............

    ReplyDelete
  15. kale hiwotin yasemalin!

    ReplyDelete
  16. Dear Daniel,
    I appreciate if you write also about T/Haimanot church at Wolayita Soddo.

    ReplyDelete
  17. ቃለ ሕወት ያሰማልን ዲያቆን ጸጋውን ያብዛልህ

    ReplyDelete
  18. am gonna say to be honest i proude to you keep it up please

    ReplyDelete
  19. D/N,Daniel amlake kidusan tsegawen yabzaleh , bezu ewket kesemebetalehu .
    serawocheh melkam nachew

    ReplyDelete