Sunday, August 23, 2015

የበጎ ሰው ሽልማት ፳፻፯ መርሐ ግብር ላይ ተሳተፉ






ነሐሴ 30 ቀን 2007 ዓም፣ በአዲስ አበባ ካፒታል ሆቴል በሚደረገው የበጎ ሰው ሽልማት ሥነ ሥርዓት ላይ እንዲሳተፉ ተጋብዘዋል፡፡ 
 
ከረቡዕ ነሐሴ 20 ቀን ከቀኑ 6 ሰዓት ጀምረው  ወደ በጎ ሰው ገጸ ድር www.begosew.com ይሂዱ፡፡ እዚያ በሚያገኙት የመመዝገቢያ ቅጽ ላይ ይመዝገቡ፡፡ ምዝገባዎን ሲፈጽሙ የተሳታፊነት ቁጥር በስልክ ወይም በኢሜይል ይላክልዎታል፡፡ ቁጥርዎን ይዘው ከሚቀጥለው ሰኞ (ነሐሴ 25 ቀን 2007) ዓም ጀምረው አራት ኪሎ ቱሪስት ሆቴል ፊት ለፊት፣ ከፎርሺፕ የጉዞ ወኪል ጀርባ ወደሚገኘው ምርፋቅ ካፌና ሬስቶራንት በመሄድ የመግቢያ ካርድዎን ይውሰዱ፡፡ ምዝገባዉን ለማጠናቀቅ የሞባይል ቁጥር ወይም የኢሜይል አድራሻ ያስፈልጋል፡፡  


መልካም ዕድል

Tuesday, August 11, 2015

የ2007 ዓም የበጎ ሰው ሽልማት ዕጩዎች ታወቁ


click here for pdf
ለ3ኛ ጊዜ ነሐሴ 30 ቀን 2007 ዓም በአዲስ አበባ ካፒታል ሆቴል በሚከናወነው ‹የዓመቱ በጎ ሰው ሽልማት› በየዘርፉ የተመረጡ የመጨረሻዎቹ  አምስት ዕጩዎች ታወቁ፡፡ ከታኅሣሥ ወር ጀምሮ በተሰጠው የሕዝብ ጥቆማ መሠረት ታሪካቸውና ሥራቸው ተሰብስቦ፣ በበጎ ሰው ሽልማት የምርጫ ሂደት ኮሚቴ የተመረጡት 45 ዕጩዎች ናቸው፡፡ እነዚህ ዕጩዎች ለመጨረሻው ውድድር ለመራጭ ዳኞች ታሪካቸውና ሥራቸው የቀረበ ሲሆን እስከ ነሐሴ 15 ቀን ድረስ የመጨረሻዎቹ 9 ተሸላሚዎች ይታወቃሉ፡፡
ምንም እንኳን በመጨረሻ የሚሸለሙት 9 ተሸላሚዎች ቢሆኑም በሕዝብ ተጠቁመው፣ በምርጫ ኮሚቴው የመጨረሻው ደረጃ መድረሳቸው በራሱ ክብር ስለሆነ፡፡ 45ቱም ዕጩዎች ለሀገር የሠሩ በጎ ሰዎች ተደርገው ይታሰባሉ፡፡ የሽልማት ሥነ ሥርዓቱ ነሐሴ 30 ቀን ቅዳሜ፣ ከሰዓት በኋላ፣ በካፒታል ሆቴል ይከናወናል፡፡
ዝርዝራቸው የሚከተለው ነው፡፡

Saturday, August 8, 2015

ራስ ዓምዱ፡- ከየመን እስከ አትሮንሰ ማርያም

በኢትዮጵያ ታሪክ ከሌላ ሀገር መጥተው እዚህ ሀገራችን ውስጥ ኖረው፤ ወልደውና ከብደው፣ ሁሉንም ነገሯን ወርሰው፣ ሀገሬው የሚደርስበት ደረጃ ደርሰው፣ ሀገር እንደሆነው ሆነው፣ ታሪክ የሠሩ ብዙዎች ናቸው፡፡ ዛሬ ዛሬ ጠባብነት በአያሌው አጥቅቶናል፡፡ በአንዳንድ አካባቢዎቻችንም አብረውን የኖሩትን፤ ነገር ግን በባሕል፣ በእምነትና ቋንቋ ከእኛ የሚለዩትን እንደ እንግዳ ፍጡር ማየት ቃጥቶናል፡፡ ከአንድ አካባቢ የመጣ ኢትዮጵያዊ በሌላ አካባቢ ባዕድነት ሲሰማው፣ ይህቺ ሀገር እንዲህ ሆና ተፈጥራ እንዲህ ሆና የኖረቺ ትመስለዋለች፡፡ ግን እንዲህ አልነበረቺም፣ እንዲህም አይደለቺም፣ እንዲህም አትኖርም፡፡

እንዲህ እንዳልነበረቺ ከሚያሳዩን ታሪኮቻችን አንዱ የራስ ዓምዱ ታሪክ ነው፡፡

በዛግዌ ሥርወ መንግሥት ጊዜ ከየመን፣ ከዮሴፍ ነገድ የሆነ ስሙም በነገዱ ስም ዮሴፍ የተባለ አንድ ኦይሁዳዊ ሰው ወደ አምሐራ ሀገር እላወዝ ወደሚባል ቦታ መጣ፡፡ ይህ ሰው እጅግ የተከበረና በጣምም ባዕለ ጸጋ ነበረ ይለናል በሐይቅ እስጢፋኖስ ገዳም የሚገኝ አንድ መጽሐፍ(EMML no. 1768, fol. 88r,)፡፡ እርሱም በዚያ ሀገር መኖር ጀመረ፡፡ አምባ ናድንም ወለደ፣ አምባ ናድም ጎጃም ሰገድን፣ ጎጃም ሰገድም አምኃ ጽዮንን፣ አምኃ ጽዮንም ተስፋ ጽዮንን፣ ተስፋ ጽዮንም ገላውዴዎስን፣ ገላውዴዎስም ራስ ዓምዱን ወለደ ይለናል፡፡ ይኼ መሠረቱን ከቤተ አይሁድ (የመን) ያደረገ ቤተሰብ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ በፖለቲካና በወታደራዊ መስክ ወሳኝ ሚና ሲጫወት ነው የኖረው፡፡ በከታታ፣ በወጅ፣ በፈጠጋርና በትግራይ የዚህ ቤተሰቦች ትውልዶች ታላላቅ መሪዎችን አፍርቷል፡፡ በእነዚህ አካባቢዎችም ራሳቸውን ከዚህ ቤተሰብ ጋር አያይዘው ትውልድ የሚቆጥሩ ብዙዎች ናቸው፡፡ ይህቺ ሀገር እንደ ዘሐ ዘጊ የተያያዘቺ አይደለች፡፡ እንዲያውም ይኩኖ አምላክ የዛግዌን መንግሥት እንዲያሸንፍ የረዱትና በኋላም ‹ሰሎሞናዊ› የሚለው ፖለቲካዊ ሽፋን በሰፊው ተሠራጭቶ ቦታ እንዲያገኝ ያደረገው ይኼው ቤተሰብ ነው ይባላል፡፡   

Thursday, August 6, 2015

ዕውቀት ቦታ ሲያጣ

click here for pdf

ታላላቅ የሚባሉ ተቋማት አንድን ነገር ሲሠሩ ያንን የተመለከተ ሞያ ያላቸውን ሰዎች የማማከር ነገር እየቀረ፣ እንዴው በቦታው ላይ በተመደቡ፣ ካገኙበት ቦታ ብቻ ገልብጠው በሚያመጡ አካላት እየተዳደርን መሆኑን ከሚያሳዩን ነገሮች አንዱ የምናትማቸው ካላንደሮቻችን ናቸው፡፡ የኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠር የሺ ዓመታት ጉዞን የተጓዘ፣ ከሀገሪቱ ባሕል፣ እምነት፣ ፖለቲካ፣ ግብርና፣ የአየር ሁኔታና ታሪክ ጋር በብርቱ የተሣሠረ መሆኑን እንኳን እኛ ባለቤቶቹ ሀገሪቱን በተመለከተ የሚያጠኑና የሚጠይቁ ሁሉ ያውቁታል፤ ያደንቁታልም፡፡

ይህ የዘመን አቆጣጠር ሥርዓት ራሱን የቻለ ሞያ ሆኖ በሀገር ቤት ትምህርት ቤቶች ሲሰጥ የኖረ፣ ለብዙ መቶ ዓመታት የሚያገለግሉ ቀመሮች ተዘጋጅተውለት ማንም ሰው በቀላሉ የዘመኑን ቁጥርና ሁኔታ እንዲያውቀው ሆኖ የተዘጋጀ ነው፡፡ አሁን አሁን ግን ‹ዋርካዎች ተቆርጠው እምቧጮ ሲበቅል፣ ጋኖቹ ጠፍተው ምንቸቶች ጋን ሲሆኑ› ታላላቆቹ ተቋማት ሳይቀሩ ይህንን ለዘመናት የዘለቀ የዘመን መቁጠሪያ እንደፈለጉ ያደርጉት ጀመር፡፡  

Thursday, July 30, 2015

ዝርዝርና ጥቅልል

ወንዶችንና ሴቶችን በተመለከተ ከተጻፉ መጻሕፍት መካከል ከርእሱ ጀምሮ የሚገርመኝ አንድ መጽሐፈ አለ፡፡ ‹‹why Men Don’t have a clue & Women always need more shoes›› ይላል፡፡ ባልና ሚስቱ የመጽሐፉ ደራስያን አላንና ባርባራ ፔዝ የወንዶችንና የሴቶችን ግንኙነት ጤናማና ሰላማዊ ለማድረግ አንዱ ዋናው መንገድ ሁለቱ በነገሮች ላይ ያላቸውን ልዩነት ጠንቅቆ ማወቅና በዚያ ላይ ግንኙነትን መመሥረት ነው ይላሉ፡፡ 
በመጽሐፉ ውስጥ ካነሷቸው አስገራሚ የወንዶችና ሴቶች የአነዋወርና አስተሳሰብ ልዩነቶች መካከል አንዱ ነገሮችን የሚያዩበት መንገድ ነው፡፡ ሴቶች ነገሮችን በዝርዝርና አበጥረው የማየት አዝማሚያና ተሰጥዖ አላቸው ይላሉ፡፡ ለምን? እንዴት? የት? ከዚያስ? እያሉ ነገሮችን ይፈተፍቷቸዋል፡፡ ወንዶቹ ‹ዝርዝር ኪስ ይቀዳል› በሚለው የአራዶች መመሪያ ተመርተው ነው መሰል ነገርን በጥልቁና በዝርዝሩ ከማየት ይልቅ ጠቅላላውን ነገር ስለሚመርጡ ስለ አንድ ጉዳይ በዝርዝር ሲጠየቁ ቁጥጥር የተደረገባቸው፣ ምርመራ የተካሄደባቸውና አለመታመን የተፈጠረባቸው መስሏቸው ቁጣ ይቀድማቸዋል፡፡ ነገሩ የመጣው ጉዳዮችን በዝርዝር በሚያየው የሴቶች ልቡናና ነገሮችን መጠቅለል በሚወደው የወንዶች ልቡና መካከል በተፈጠረ ልዩነት ነው፡፡ 

Tuesday, July 21, 2015

እህልና አረም



የሀገሬ ገበሬ ዘር ያስቀምጣል፡፡ መርጦና መጥኖ፡፡ ሁሉም እህል ዘር አይሆንምና፡፡ በተቻለ መጠን ወፍ ያልቆረጠመው፣ ነቀዝ ያልቀመሰው፣ ሌላ ነገር ያልተቀላቀለበት፣ ያልተሸረፈና ያልተቦረቦረ፣ ሲያዩት የሚያምር፣ ሲበሉት የማያቅር ተመርጦ በልዩ ሁኔታ በልዩ ቦታ ይቀመጣል፡፡ አቀማመጡም የራሱ ሞያ አለው፡፡ ሞያውን ችሎ የሚያስቀምጠው ገበሬ ዘንድ ‹እገሌ ዘንድ ዘር አይጠፋም› እየተባለ አገር ይጠይቀዋል፤ ለሀገርም ዘር ያተርፋል፡፡
 
በዚህ ሁኔታ ጠብቆ ያኖረውን ዘር ሲዘራው ግን እንደ ገበሬው ቋንቋ የሚበቅለው ‹እህልና አረም ነው፡፡›› ፈልጎ ከዘራው እህል ጋር የማይፈልገው አረም አብሮ ይበቅልበታል፡፡ መጽሐፉስ ‹ዘሩ በበቀለ ጊዜ አረሙ ደግሞ ያን ጊዜ ታየ› አይደል የሚለው፡፡ ገበሬው አረሙን ሁለት ጊዜ ነው የሚታገለው፡፡ መጀመሪያ እንዳይበቅል በመከላከል፡፡ ዘሩን የሚመርጠው፣ አበጥሮና አንጠርጥሮ፣ ለቅሞና ሸክፎ የሚይዘው ለዚህ ነው፡፡ ዘሩ የሚወድቅበትን መሬትም አስቀድሞ መንጥሮና አስተካክሎ፣ ጎልጉሎና ለቅሞ ያጸዳዋል፡፡ አረም እንዳይኖረው ሲል፡፡ ይህንን አልፎ ከዘሩ ጋር አብሮ አረሙ ሲበቅል ግን ቢችል ‹ሆ› ብሎ በደቦ ባይችል እርሱና ቤተሰቡ ወጥተው አረሙን ያርሙታል፡፡ ‹ለአረም ቦታ መስጠት ደግም አይደል›› ይላል ገበሬው፡፡ ቦታ ላለመስጠትም ከሥር ከሥሩ ያርማል፣ ሥር ከሰደደ ዋናውን እህል እስከመዋጥና እስከ ማጥፋት ይደርሳልና፡፡ ማሳውም የስንዴ፣ የጤፍ፣ የገብስ መባሉ ቀርቶ ‹የአረም እርሻ ይሆናል፡፡ 

Thursday, July 16, 2015

የኛ ሠፈር ፍርድ



እኛ ሠፈር ነው፡፡ አንዲት ሴትዮ በእኩለ ሌሊት እሪታዋን አቀለጠቺው፡፡ እኛም እየተንጋጋን ከቤታችን ወጣን፡፡ ሠፈርተኛው፣ የአካባቢ ጸጥታ አስከባሪዎች፣ መንገደኛው፣ የቀበሌ ሹሙ፣ ውሾቹ እንኳን ሳይቀሩ የተጮኸበት ቤት ጋ ተሰበሰቡ፡፡ ጎረምሶቹ የቤቱን በር ሰብረው ሲገቡ ባሏ ሚስቱን ውኃ ውኃ በሚያሰኝ ዱላ ይደበድባል፡፡ ጎረምሶቹ ዱላውን ነጥቀው እርሷን ከቤት አወጧት፡፡ ልብሷ ተቀዳዷል፤ የተረፈውም በደም አበላ ተጠምቋል፡፡  
ከጸጥታ አስከባሪዎች አንዱ ‹‹ለምን ይህንን ያህል በመጮኽ ሠፈሩን ጸጥታ ትነሻለሺ›› አላት ደም በደም የሆቺውን ሴትዮ፡፡ አልመለሰቺም፡፡ እርሷ ደሟን በልብሷ እየጠረገቺ ታለቅሳለቺ፡፡ እንኳን መልስ የምትሰጥበት በሕይወት የምትቆዪበት ዐቅም ያላት አትመስልም፡፡
‹‹ሁልጊዜ ኮ ነው የምትጮኸው፤ እኛ ሠፈሩን ሰላማዊና ለኑሮ ምቹ ለማድረግ ቀን ከሌት እንለፋለን፡፡ የኮብል ስቶን መንገድ አሠራን፣ የጥበቃ ቤት አሠራን፣ ዛፍ ተከልን፤ ትልልቅ ቢል ቦርዶችን ሰቀልን፣ ምን ዋጋ አለው፡፡ ይቺ ሴትዮ ሌሊት ሌሊት የሠፈሩን ሰላም ትበጠብጠዋለቺ›› አለ የአካባቢው ሹም በምሬት፡፡
‹‹ለምንድን ነው ሠፈሩን እንዲህ የምታሸብሪው?›› አላት ጸጥታ አስከባሪው፡፡
‹‹ ይልቅ እርሱን ‹ለምን ትደበድባታለህ›? ብላቺሁ አትጠይቁትም›› አለቺ ደሟን እየጠረገቺ፡፡
‹‹የችግሩን ምንጭ ትታችሁ የችግሩ ውጤት ላይ ለምን ታተኩራላችሁ፡፡ የጮኸቺው ስለተደበደበቺ ነው፡፡ መጠየቅ ያለበት ደብዳቢው እንጂ ስትደበደብ የጮኸቺው አይደለቺም› አለ አንድ ወጣት፡፡ ተሰብሳቢዎቹ ‹ዝም በል - ቀዥቀዣ › ብለው ተረባረቡበት፡፡

Monday, July 13, 2015

የሚባላውን ጅብ ጥሪ


ፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ በ1985 ዓም ታትማ በነበረቺው ውይይት መጽሔት(ቅጽ 2፣ ቁጥር 1) ላይ የዐፄ ኃይለ ሥላሴን ዘመንና የንጉሡን ሁለት መልክ የነበረው አመራር ገምግመው ነበር፡፡ መጀመሪያ ተራማጅ በኋላ ደግሞ ወግ አጥባቂ እየሆኑ የመጡት ንጉሥ ኃይለ ሥላሴ ከሃምሳ ዓመታት በዘለለው የንግሥና ዘመናቸው ለሀገሪቱ አስፈላጊ ከመሆን ተነሥተው አላስፈላጊ ወደመሆን የደረሱት ለምን ነበር? የሚለውን የምሁሩ ድርሳን በሚገባ ያሳየናል፡፡
ዐፄ ኃይለ ሥላሴ ተፈሪ መኮንን ተብለው ሥልጣን በያዙባቸው የመጀመሪያ ዓመታት ሀገሪቱን በለውጥ ጎዳና የሚወስዱ ርምጃዎችን በመውሰድ፣ የሀገሪቱን ማዕከላዊ አስተዳደር በማጠናከር፣ ትምህርትን በማስፋፋት፣ በዐፄ ምኒሊክ ዘመን የተጀመሩ ዘመናዊ አሠራሮችን ሥር ይዘው እንዲጎለብቱ በማድረግ፣ የሀገሪቱን አዲስ ሕገ መንግሥት እንዲረቀቅና እንዲጸድቅ በማድረግ ተራማጅ መሪ ሆነው ብቅ ብለው ነበር፡፡ ለውጥ ይሻ የነበረው የዘመኑ አዲስ ትውልድም የተፈሪ መኮንን ደጋፊና ተባባሪ ሆኖ ተሰልፎ ነበር፡፡ ተፈሪ መኮንንን እንደ አዲሲቱ ኢትዮጵያ መሪ፣ የሥልጣኔ አራማጅ፣ ወደ አዲስ ዘመን አሸጋጋሪ ተደርገው ይቆጠሩ ነበር፡፡ 

Wednesday, June 24, 2015

ዕንቁላል፣ ድንችና ቡና

click here for pdf
ልጁ ሁልጊዜ እየመጣች ታማርራለች፡፡ ኑሮ አልተሳካልኝም፣ አልሞላልኝም፣ ባሌ ያስቸግረኛል፣ ሥራ ቦታ ሰላም የለኝም፣ ጎረቤቶቼ ረበሹኝ፣ ሕመሙ በረታብኝ፣ ገንዘቤ አልበረክት አለ፤ ጓደኞቼ ያሙኛል፣ ልጆቼ  ይበጠብጡኛል፡፡ ስለ ሸረኛ፣ ስለ መጋኛ፣ ስለ ምቀኛ፣ ስለ መተተኛ የማትለው ነገር የላትም፡፡ አባቷ የተለያዩ ታሪኮችን እየጠቀሰ ሊመክራት፣ ሊያጽናናትና ሊያበረታት ሞከረ፡፡ እርሷ ግን ማማረሯን፣ መማረሯንም አላቆመቺም፡፡ እንዲያውም ምሬቷ ከቀን ወደ ቀን እየጨመረ፤ ኑሮዋንም እየጠላቺው፣ ፈተናዋንም እየፈራቺው መጣቺ፡፡
አንድ ቀን መኖር አስጠልቷት፣ ችግሩና መከራም በርትቶባት፣ ምሬቷም ጫፍ ደርሶ መጣቺ፡፡ ‹‹በቃ ከዚህ በኋላ መኖር አልፈልግም፤ ይህንን ያህልስ እኔ ለምን እፈተናለሁ፤ ለምንስ ችግር ይበረታብኛል፤ ለምንስ ሁሉም ነገሮች ይጠሙብኛል፤ በቃ እኔ መኖር የለብኝም›› እያለች ታለቅስ ነበር፡፡
አባቷ ምክሩ ሁሉ እንዳልሠራ፣ የነገራትንም ሁሉ እንደዘነጋቺው ተረዳ፡፡
‹‹ተከተይኝ›› አላትና ወደ ማዕድ ቤት ገቡ፡፡ 

Tuesday, June 16, 2015

ይህም ያልፋል


አንድ ንጉሥ አማካሪዎቹን ሰበሰበና እንዲህ ሲል አዘዛቸው፡፡ ‹‹ስከብርም ሆነ ስዋረድ፣ ሳገኝም ሆነ ሳጣ፣ የሁሉም የበላይ ስሆንም ሆነ የበታች፣ እጅግ ስደሰትም ሆነ ስከፋ፣ ድል ሳደርግም ሆነ ድል ስሆን፣ ዝናዬ ሲናኝም ሆነ ሲከስም፣ ያንን ነገር በሰላምና በጥበብ እንዳልፈው የሚያደርግ አንድ ዐረፍተ ነገር ስጡኝ፡፡ ላስታውሰው የምችል፣ መንገዱንም የሚመራኝ፣ ከልክ አልፌ እንዳልሄድ፣ ከልክ ወርጄም እንዳልወድቅ፣ የሚያደርግ አንድ ዐረፍተ ነገር አምጡልኝ፡፡ የተወሳሰብ ፍልስፍና አልፈልግም፣ ቀላልና ግልጽ የሆነውን እሻለሁ፡፡ ይህንን ሳትይዙ እንዳትመለሱ››

አማካሪዎቹ ከቤተ መንግሥቱ ወጥተው ለአራት ወራት ያህል መከሩ፡፡ አነሡ ጣሉ፤ በመጨረሻም የደረሱበትን ሐሳብ በብራና ጽፈው ወደ ንጉሡ ዘንድ መጡ፡፡ የተጠቀለለውንም ብራና ሰጡት፡፡ ንጉሡም ገለጠና አነበበው፡፡ እንዲህ ይል ነበር ‹‹ይህም ያልፋል››፡፡
ለምን? አላቸው ንጉሡ፡፡